Tìm thấy con tầu chở tổ tiên người đảo Turks & Caicos

(TT&VH) - Xác con tàu tìm thấy ở gần đảo Đông Caicos vừa được xác nhận chính là con tàu Tây Ban Nha Trovadore từng chở bất hợp pháp những người nô lệ châu Phi, mà người ta tin rằng đó là tổ tiên của cư dân đảo Turks & Caicos ngày nay.

Lật ngược lại thời gian

Năm1993, khi Grethe Seim, người sáng lập bảo tàng Quốc gia Turks & Caicos tới thăm Viện Smithsonian ở Washington cùng nhà khảo cổ Mỹ Donald Keith, họ hết sức kinh ngạc khi tìm thấy một lá thư do một người trên đảo Grand Turk viết vào năm 1878, trong đó mô tả việc mình tìm cách bán 2 bức tượng gỗ châu Phi có những đôi mắt bằng thủy tinh. Bức thư nói rõ 2 tượng gỗ này được lấy từ một con tầu Tây Ban Nha chở nô lệ bị đắm trước đó vài chục năm ở đảo Đông Caicos.

Đây là một chi tiết mà người dân đảo Turks & Caicos chưa hề được nghe tới. Mơ hồ linh cảm thấy rằng, có thể đó chính là con tấu đã chở những tổ tiên của cư dân Turks & Caicos ngày nay, hai nhà khảo cổ Don Keith và Toni Carrell thuộc Viện nghiên cứu "Ships of Discovery" (Mỹ) bắt đầu cuộc tìm kiếm con tầu này. Họ sục tìm các tư liệu lịch sử ở Anh, Cuba, Bahamas và bất cứ đâu để lần ra manh mối và gắn kết câu chuyện lại.

Cuối cùng họ đã xác định được rằng: Năm 1841, một con tàu Tây Ban Nha mang tên là Trovadore nhận hợp đồng chuyên chở lậu nô lệ châu Phi tới Cuba làm việc ở các cánh đồng mía. Nhưng trên đường đi, tàu này đụng phải một tảng đá ngầm và bị chìm ở vùng đảo Caicos phía nam Bahamas, là thuộc địa của Anh. Những người trên tầu phải lội lên bờ.

Thật không may cho đoàn thủy thủ là khi tầu của họ đắm, cả Anh lẫn Tây Ban Nha đều đã cấm việc nhập khẩu người nô lệ. Vậy là 20 thủy thủ của tầu Trovadore đã bị bắt và bị xích đưa tới Cuba để xét xử. Còn 193 người châu nô lệ Phi được trả lại tự do. Khoảng 100 người khác không được may mắn như họ do đã bị chết trước đó trên chặng đường biển đầy gian nan từ châu Phi sang vùng Caribe. Hầu hết số người châu Phi nói trên đã được đưa đến làm tại các cánh đồng muối ở đảo Turks.

Cuộc tìm kiếm

Đảo Turks & Caicos là một trong những thiên đường du lịch

Tuy cho tới nay vẫn chưa tìm ra được một di vật gì để khẳng định đây là tàu Trovadore, song tuần qua, dựa trên các kết quả phân tích mẫu gỗ, cơ quan nghiên cứu NOAA (viết tắt từ: National Oceanic and Atmospheric Administration) của Mỹ đã chính thức xác nhận đó chính là xác con tàu đã chở những tổ tiên của hầu hết cư dân trên quần đảo Turks & Caicos ngày nay. Theo các nhà nghiên cứu, do gió ở vùng này luôn thổi về hướng đông, tạo ra một dòng chảy ngầm dưới nước, nên sau hơn một thế kỷ rưỡi xác con tàu được chuyển dịch dần tới chỗ mà cuối cùng nó được tìm thấy. Việc cho tới nay vẫn chưa tìm được bất cứ đồ vật gì có liên quan đến con tàu được giải thích là sau khi tầu bị chìm, người ta đã lấy sạch những gì có thể sử dụng được để đưa lên bờ.

Trở thành người tự do sau vụ đắm tầu

Don Keith và Toni Carrell cho rằng có nhiều dấu hiệu văn hóa cho thấy cư dân của Turks & Caicos ngày nay bắt nguồn từ những người châu Phi được trả tự do trên con tàu đắm Trovadore nói trên: Thí dụ người đảo này còn giữ nhiều truyền thống mang gốc gác châu Phi mà chỉ những cộng đồng của người châu Phi tự do mới duy trì được.