Tết 2009: Mùa lịch kém sôi động
Tuy có nhiều sản phẩm mới lạ và độc đáo, nhưng do ảnh hưởng của lạm phát nên thị trường lịch 2009 đã có phần trầm lắng so với mọi năm.
(TT&VH) - Tuy có nhiều sản phẩm mới lạ và độc đáo, nhưng do ảnh hưởng của lạm phát nên thị trường lịch 2009 đã có phần trầm lắng so với mọi năm.
Các nhà xuất bản (NXB), nhà sản xuất tư nhân và các cửa hàng có vẻ như vừa “giữ thế”, sản xuất cầm chừng để thăm dò thị trường.
TP.HCM: vẫn mạnh ai nấy làm
Trao đổi với ông Bùi Minh Vàng, Giám đốc Công ty Minh Việt Long, cho biết: việc sản xuất lịch năm nay sẽ cắt giảm sản lượng và tình hình thị trường lịch sẽ không sôi động so với các năm trước. Lí do, tình hình kinh tế khó khăn, giá nguyên liệu giấy tăng và mùa lịch 2008 bị rơi vào cảnh “khủng hoảng thừa”. Riêng Công ty Minh Việt Long cắt giảm khoảng 30% tổng sản lượng lịch so với năm ngoái.
Ngày 4/6/2008 đã diễn ra buổi làm việc về công tác in và phát hành lịch blốc của 12 nhà sản xuất lịch trên địa bàn TP.HCM. Các nhà sản xuất đều đi đến thống nhất giá, mức chiết khấu cho đại lý cấp 1 đối với 3 loại blốc lịch trung peluer, trung màu và đại lịch như sau: Giá bìa của lịch trung peluer là 10.000 đồng/blốc; Giá bìa của lịch trung màu là 22.000 đồng/blốc; Giá bìa của lịch đại là 45.000 đồng/blốc; Và mức chiết khấu tối đa cho 3 loại lịch là 40%. Nhưng khi tung ra thị trường các sản phẩm trên, ông Vàng khẳng định “có thống nhất giá nhưng rồi mạnh ai nấy bán”.
Các nhà xuất bản (NXB), nhà sản xuất tư nhân và các cửa hàng có vẻ như vừa “giữ thế”, sản xuất cầm chừng để thăm dò thị trường.
TP.HCM: vẫn mạnh ai nấy làm
Trao đổi với ông Bùi Minh Vàng, Giám đốc Công ty Minh Việt Long, cho biết: việc sản xuất lịch năm nay sẽ cắt giảm sản lượng và tình hình thị trường lịch sẽ không sôi động so với các năm trước. Lí do, tình hình kinh tế khó khăn, giá nguyên liệu giấy tăng và mùa lịch 2008 bị rơi vào cảnh “khủng hoảng thừa”. Riêng Công ty Minh Việt Long cắt giảm khoảng 30% tổng sản lượng lịch so với năm ngoái.
Ngày 4/6/2008 đã diễn ra buổi làm việc về công tác in và phát hành lịch blốc của 12 nhà sản xuất lịch trên địa bàn TP.HCM. Các nhà sản xuất đều đi đến thống nhất giá, mức chiết khấu cho đại lý cấp 1 đối với 3 loại blốc lịch trung peluer, trung màu và đại lịch như sau: Giá bìa của lịch trung peluer là 10.000 đồng/blốc; Giá bìa của lịch trung màu là 22.000 đồng/blốc; Giá bìa của lịch đại là 45.000 đồng/blốc; Và mức chiết khấu tối đa cho 3 loại lịch là 40%. Nhưng khi tung ra thị trường các sản phẩm trên, ông Vàng khẳng định “có thống nhất giá nhưng rồi mạnh ai nấy bán”.
Qua 2 năm sản xuất lịch theo cơ chế thị trường, mặc dù có sự góp mặt của các nhà sản xuất tư nhân cùng với NXB, nhưng việc thành lập hiệp hội, câu lạc bộ các nhà sản xuất lịch vẫn chỉ đưa đến sự thống nhất “ảo” về việc xác lập giá niêm yết sản phẩm, chiết khấu cho các đại lý. Đây là điều dễ hiểu vì khi một nhà sản xuất lịch rơi vào tình trạng khó khăn họ thường phá vỡ “giao kết” để tự cứu mình.
Do tình hình cạnh tranh gay gắt từ các nhà sản xuất trong ngành in ấn và phát hành lịch, năm nay, các nhà sản xuất đã đầu tư công nghệ in ấn, chất lượng giấy tốt; có khoảng 40 mẫu lịch hiện đang có mặt tại thị trường. Bên cạnh đó, chủ đề của lịch được các nhà sản xuất đầu tư rất đa dạng, phong phú đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, như: non nước Việt Nam, kiến trúc-nội thất, bonsai-cắm hoa, gốm sứ, thư pháp thủy mặc, lịch người mẫu, lịch thể thao… Năm nay, lần đầu tiên xuất hiện lịch ảnh nude Việt Nam của tác giả Thái Phiên. Hiện đang bán rất “chạy” tại thị trường TP.HCM.
Lịch là quà biếu trong dịp cuối năm, nên ngoài những mẫu thiết kế truyền thống, năm nay xuất hiện nhiều loại lịch được thiết kế như hộp quà biếu có tính thẩm mỹ cao hơn, tiện lợi hơn. Đặc biệt, các nhà sản xuất tập trung vào các loại lịch blốc, lịch lò xo giữa vì đây là sản phẩm được người tiêu dùng ưa chuộng nhiều hơn các sản phẩm cùng loại khác. Do đó, các nhà sản xuất đã tung ra thị trường những loại lịch với mẫu mã mới như : lịch lồng đèn, lịch đèn kéo quân, lịch đồng hồ,…với nhiều kích cỡ từ 21x31cm, 26x36cm, 31x41cm, 35x50cm. Giá của các loại lịch theo kích cỡ, chủng loại khá cao dao động từ 170.000 đồng đến 400.000 đồng/bộ. Đối tượng phục vụ là những người có điều kiện về kinh tế, nên việc sản xuất các loại lịch này rất ít. Tùy từng loại mà sản xuất từ vài ngàn đến vài chục ngàn bộ.
Đối với loại lịch blốc tiểu, phân khúc thị trường chính là phục vụ cho người dân có thu nhập thấp. Hiện nay hầu hết các nhà sản xuất không còn sản xuất loại lịch này nữa. Vì mùa lịch 2008, sản phẩm này tiêu thụ rất chậm. Nhưng Công ty Minh Việt Long, vẫn sản xuất ra khoảng 100.000 bộ với giá bán cho đại lý cấp 1 đã bao gồm chiết khấu là 3.000 đồng/bộ.
Một nhân viên cửa hàng lịch Khải Hoàn, nằm trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, cho biết: “Việc in quảng cáo của các doanh nghiệp, công ty ít hơn so với năm ngoái. Số lượng đặt mua của các công ty và cá nhân cũng giảm đi. Về mặt bằng giá của các loại lịch cũng tăng lên, nhưng số lượng giảm xuống đáng kể”.
Hà Nội: Nhà sản xuất đến tết mới hết lo
Dạo một vòng qua các phố bán lịch lớn của Hà Nội như Tràng Tiền, Đinh Lễ, Nguyễn Xí, đường Láng… thấy việc bán lịch hầu như vẫn “án binh bất động”. Chị Đào Anh Thoa chủ cửa hàng bán buôn, bán lẻ sách lịch tại Đinh Lễ cho biết: “thời điểm cuối tháng 11 đầu tháng 12 là lúc các cơ quan, đoàn thể, các công ty đến đặt lịch với số lượng lớn để làm quà biếu khách hàng hay tặng nhân viên. Người dân cũng bắt đầu đi chọn những mẫu lịch đẹp. Nhưng năm nay mới lác đác mấy cụ hưu trí đi ngắm lịch chứ người dân cũng chưa mua”.
Chị Đào cho biết, với “cú sốc” ế lịch năm ngoái, dù đã được các đơn vị phát hành chiết khấu có lúc tới gần 50% nhưng cửa hàng chị “trầy trật” lắm mới hòa vốn, coi như mất mùa làm ăn chính trong năm. Năm nay rút kinh nghiệm, cửa hàng chỉ nhập hơn 1 vạn cuốn (so với năm ngoái là 3 vạn cuốn) bởi theo chị Đào “năm nay sức mua sẽ giảm do giá cả tăng cao, thậm chí nhiều gia đình năm ngoái dùng lịch bloc nhưng năm nay đã tận dụng tranh treo tường để làm lịch”. Hầu hết các cửa hàng mà chúng tôi khảo sát đều giảm số lượng hàng nhập vào với tâm lí không dám mạo hiểm “thà bán thiếu còn hơn lỗ”.
Theo đại diện Phòng kinh doanh văn hóa phẩm Tổng Cty Sách Việt Nam thì việc lỗ lãi của các doanh nghiệp làm lịch đến thời điểm này đã gần như phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường. Số lịch bán hiện nay hầu hết được in từ tháng 7, tháng 8 bởi lịch blốc cũng là một sản phẩm khó thực hiện, việc gia công lịch rất chậm, đòi hỏi kinh phí cao. Năm nay giá giấy, giá in và công vận chuyển lên cao. Thêm vào đó là chiết khấu cho các cửa hàng phân phối cũng tăng thêm nên giá lịch đội thêm so với năm ngoái khoảng 15-20%. Cá biệt các loại lịch cỡ siêu đại, in tráng giấy bóng giá tăng tới 40%. Vì thế dù sản lượng lịch không tăng so với năm ngoái nhưng nhiều doanh nghiệp đã bỏ ra một lượng vốn lớn. Và lúc này họ còn chỉ biết trong chờ vào sự điều tiết của thị trường và một phần may rủi trong kinh doanh.
Theo tin từ phòng kinh doanh Tổng Cty Sách Việt Nam giá cụ thể các loại lịch đều tăng lên như sau: lịch bloc tiểu giá 5.500 đồng; Bloc trung Peluer giá 10.000 đồng; lịch bloc trung màu giá 22.000 đồng đến 24.000 đồng; bloc đại 45.000 đồng. Các loại siêu đại từ 190.000- 195.000 đồng đến 260.000 - 270.000 đồng...
Đặc biệt năm nay tại thị trường Hà Nội đã xuất hiện nhiều loại lịch dành riêng cho giới trẻ. Đó là những lịch Bloc, hay lịch để bàn có in hình của các ngôi sao thần tượng với phong cách trẻ trung, thiết kế đẹp và bắt mắt. Tuy nhiên, chúng tôi nhận thấy nhiều mẫu lịch loại này không khác với các loại poster, tranh ảnh quảng cáo là mấy. Hơn nữa lại không có số giấy phép xuất bản. Đây là điều các cơ quan quản lý cần hết sức lưu ý vì đây là loại văn hóa phẩm tác động trực tiếp đến giới trẻ tới cả 365 ngày trong năm.
Do tình hình cạnh tranh gay gắt từ các nhà sản xuất trong ngành in ấn và phát hành lịch, năm nay, các nhà sản xuất đã đầu tư công nghệ in ấn, chất lượng giấy tốt; có khoảng 40 mẫu lịch hiện đang có mặt tại thị trường. Bên cạnh đó, chủ đề của lịch được các nhà sản xuất đầu tư rất đa dạng, phong phú đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, như: non nước Việt Nam, kiến trúc-nội thất, bonsai-cắm hoa, gốm sứ, thư pháp thủy mặc, lịch người mẫu, lịch thể thao… Năm nay, lần đầu tiên xuất hiện lịch ảnh nude Việt Nam của tác giả Thái Phiên. Hiện đang bán rất “chạy” tại thị trường TP.HCM.
Lịch là quà biếu trong dịp cuối năm, nên ngoài những mẫu thiết kế truyền thống, năm nay xuất hiện nhiều loại lịch được thiết kế như hộp quà biếu có tính thẩm mỹ cao hơn, tiện lợi hơn. Đặc biệt, các nhà sản xuất tập trung vào các loại lịch blốc, lịch lò xo giữa vì đây là sản phẩm được người tiêu dùng ưa chuộng nhiều hơn các sản phẩm cùng loại khác. Do đó, các nhà sản xuất đã tung ra thị trường những loại lịch với mẫu mã mới như : lịch lồng đèn, lịch đèn kéo quân, lịch đồng hồ,…với nhiều kích cỡ từ 21x31cm, 26x36cm, 31x41cm, 35x50cm. Giá của các loại lịch theo kích cỡ, chủng loại khá cao dao động từ 170.000 đồng đến 400.000 đồng/bộ. Đối tượng phục vụ là những người có điều kiện về kinh tế, nên việc sản xuất các loại lịch này rất ít. Tùy từng loại mà sản xuất từ vài ngàn đến vài chục ngàn bộ.
Đối với loại lịch blốc tiểu, phân khúc thị trường chính là phục vụ cho người dân có thu nhập thấp. Hiện nay hầu hết các nhà sản xuất không còn sản xuất loại lịch này nữa. Vì mùa lịch 2008, sản phẩm này tiêu thụ rất chậm. Nhưng Công ty Minh Việt Long, vẫn sản xuất ra khoảng 100.000 bộ với giá bán cho đại lý cấp 1 đã bao gồm chiết khấu là 3.000 đồng/bộ.
Một nhân viên cửa hàng lịch Khải Hoàn, nằm trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, cho biết: “Việc in quảng cáo của các doanh nghiệp, công ty ít hơn so với năm ngoái. Số lượng đặt mua của các công ty và cá nhân cũng giảm đi. Về mặt bằng giá của các loại lịch cũng tăng lên, nhưng số lượng giảm xuống đáng kể”.
Hà Nội: Nhà sản xuất đến tết mới hết lo
Dạo một vòng qua các phố bán lịch lớn của Hà Nội như Tràng Tiền, Đinh Lễ, Nguyễn Xí, đường Láng… thấy việc bán lịch hầu như vẫn “án binh bất động”. Chị Đào Anh Thoa chủ cửa hàng bán buôn, bán lẻ sách lịch tại Đinh Lễ cho biết: “thời điểm cuối tháng 11 đầu tháng 12 là lúc các cơ quan, đoàn thể, các công ty đến đặt lịch với số lượng lớn để làm quà biếu khách hàng hay tặng nhân viên. Người dân cũng bắt đầu đi chọn những mẫu lịch đẹp. Nhưng năm nay mới lác đác mấy cụ hưu trí đi ngắm lịch chứ người dân cũng chưa mua”.
Chị Đào cho biết, với “cú sốc” ế lịch năm ngoái, dù đã được các đơn vị phát hành chiết khấu có lúc tới gần 50% nhưng cửa hàng chị “trầy trật” lắm mới hòa vốn, coi như mất mùa làm ăn chính trong năm. Năm nay rút kinh nghiệm, cửa hàng chỉ nhập hơn 1 vạn cuốn (so với năm ngoái là 3 vạn cuốn) bởi theo chị Đào “năm nay sức mua sẽ giảm do giá cả tăng cao, thậm chí nhiều gia đình năm ngoái dùng lịch bloc nhưng năm nay đã tận dụng tranh treo tường để làm lịch”. Hầu hết các cửa hàng mà chúng tôi khảo sát đều giảm số lượng hàng nhập vào với tâm lí không dám mạo hiểm “thà bán thiếu còn hơn lỗ”.
Theo đại diện Phòng kinh doanh văn hóa phẩm Tổng Cty Sách Việt Nam thì việc lỗ lãi của các doanh nghiệp làm lịch đến thời điểm này đã gần như phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường. Số lịch bán hiện nay hầu hết được in từ tháng 7, tháng 8 bởi lịch blốc cũng là một sản phẩm khó thực hiện, việc gia công lịch rất chậm, đòi hỏi kinh phí cao. Năm nay giá giấy, giá in và công vận chuyển lên cao. Thêm vào đó là chiết khấu cho các cửa hàng phân phối cũng tăng thêm nên giá lịch đội thêm so với năm ngoái khoảng 15-20%. Cá biệt các loại lịch cỡ siêu đại, in tráng giấy bóng giá tăng tới 40%. Vì thế dù sản lượng lịch không tăng so với năm ngoái nhưng nhiều doanh nghiệp đã bỏ ra một lượng vốn lớn. Và lúc này họ còn chỉ biết trong chờ vào sự điều tiết của thị trường và một phần may rủi trong kinh doanh.
Theo tin từ phòng kinh doanh Tổng Cty Sách Việt Nam giá cụ thể các loại lịch đều tăng lên như sau: lịch bloc tiểu giá 5.500 đồng; Bloc trung Peluer giá 10.000 đồng; lịch bloc trung màu giá 22.000 đồng đến 24.000 đồng; bloc đại 45.000 đồng. Các loại siêu đại từ 190.000- 195.000 đồng đến 260.000 - 270.000 đồng...
Đặc biệt năm nay tại thị trường Hà Nội đã xuất hiện nhiều loại lịch dành riêng cho giới trẻ. Đó là những lịch Bloc, hay lịch để bàn có in hình của các ngôi sao thần tượng với phong cách trẻ trung, thiết kế đẹp và bắt mắt. Tuy nhiên, chúng tôi nhận thấy nhiều mẫu lịch loại này không khác với các loại poster, tranh ảnh quảng cáo là mấy. Hơn nữa lại không có số giấy phép xuất bản. Đây là điều các cơ quan quản lý cần hết sức lưu ý vì đây là loại văn hóa phẩm tác động trực tiếp đến giới trẻ tới cả 365 ngày trong năm.
T.Nguyên – M.Cường
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN