Chuyện về gallery tư nhân đầu tiên tại TP.HCM

Triển lãm thường niên Trần Thị Thu Hà cùng với các họa sỹ: Phù Nam (Vĩnh Long), Võ Xuân Huy (Quảng Trị), Nguyễn Xuân Anh (Hà Nội) (kéo dài từ 15/11 - 10/12 tại gallery này.

(TT&VH) - "Gallery Tự Do chính thức hoạt động từ năm 1989. Vì chưa có tiền lệ cấp phép cho một cuộc triển lãm nghệ thuật ở một gallery tư nhân, nên lúc đầu, chúng tôi đi xin phép rất khó khăn"- Họa sĩ Trần Thị Thu Hà tâm sự. Trong giới kinh doanh nghệ thuật hiện nay, gallery Tự Do của vợ chồng chị là một địa chỉ quen thuộc và uy tín.

Nhân triển lãm thường niên của chị cùng với các họa sỹ: Phù Nam (Vĩnh Long), Võ Xuân Huy (Quảng Trị), Nguyễn Xuân Anh (Hà Nội) (kéo dài từ 15/11 - 10/12 tại gallery này, TT&VH có cuộc trao đổi với chị:

* Là một trong những chủ nhân đầu tiên của mô hình gallery tư nhân tại TP.HCM, những khó khăn buổi đầu của gallery Tự Do là gì?

Họa sĩ Trần Thị Thu Hà

- Ngày Gallery Tự Do chính thức hoạt động (24/6/1989), đó chính là ngày khai mạc triển lãm Phòng tranh tắt đèn của họa sĩ Rừng. Vì chưa có tiền lệ cấp phép cho một cuộc triển lãm nghệ thuật ở một gallery tư nhân, nên lúc đầu, chúng tôi đi xin phép rất khó khăn. Chúng tôi chưa có kinh nghiệm về hoạt động của một gallery thương mại đối với các tác phẩm nghệ thuật, nên phải mò mẫm, “vừa học vừa làm”. Lúc đó, không mấy ai, kể cả một số họa sĩ, tin rằng một gallery nghệ thuật có thể trụ được, nếu không được tài trợ.

* Mất bao lâu để gallery đi vào được quỹ đạo của nó? Và nó có thực sự như ý muốn của chị chưa?

- Ngay từ cuộc triển lãm đầu tiên của họa sĩ Rừng, gallery đã bán được tranh. Vì chúng tôi có lợi thế là không phải trả tiền thuê nhà, nên số hoa hồng do việc bán tranh đem lại đủ trang trải các chi phí. Nhờ vậy, phòng tranh Tự Do có thể tiếp tục hoạt động mà không phải dựa vào tài trợ.

* Hiện nay, gallery Tự Do sở hữu, hay có liên kết trực tiếp với bao nhiêu họa sĩ, bao nhiêu tác phẩm? Đối tượng khách hàng là những ai?

Gallery Tự Do

- Tự Do gallery chưa chính thức ký kết hợp đồng độc quyền với họa sĩ nào. Các họa sĩ đều cộng tác với Tự Do gallery với tư cách họa sĩ độc lập. Hiện nay, khoảng trên 100 họa sĩ có tranh tại Tự Do gallery. Buổi đầu, 100% khách mua tranh là người nước ngoài, hoặc Việt kiều. Ngày nay, tình hình kinh tế và văn hóa trong nước đã được cải thiện đáng kể, nhiều nhà sưu tập trong nước đã trở thành khách hàng quen thuộc của Tự Do gallery. Chúng tôi cho rằng, nếu trên 60% tác phẩm nghệ thuật được chuyển nhượng cho các nhà sưu tập trong nước, thì thị trường tranh trong nước mới thực sự ổn định.

* Cách thức hoạt động; đối tượng và các trường phái nghệ thuật mà Tự Do gallery muốn hướng đến là như thế nào?

- Tự Do gallery tập trung nỗ lực vào việc giới thiệu và quảng bá các họa sĩ đương đại, và các họa sĩ trẻ Việt Nam với các trường phái Ấn tượng, Biểu hiện, Trừu tượng… Thỉnh thoảng, Tự Do gallery cũng tổ chức triển lãm để giới thiệu một số họa sĩ nước ngoài với công chúng thưởng ngoạn nghệ thuật trong nước. Tự Do gallery cũng đã giới thiệu những hình thức nghệ thuật mới hơn như digital, ví như Ảo và thực - tranh phong cảnh digital của Hồ Hồng Lĩnh (22/3 - 4/4/2003); Pixalated Portrait - tranh chân dung kỹ thuật số của họa sĩ Anson Seeno người Mỹ (14/1 - 27/1/2005)… Cho đến hôm nay, chúng tôi vẫn duy trì đường lối cởi mở, “bán chuyên nghiệp”, và độc lập ở một chừng mực nhất định, như từ những ngày mới bắt đầu hoạt động.

* Quan điểm của chị về môi trường kinh doanh nghệ thuật và các hoạt động gallery ở TP.HCM?

Vài nét về Gallery Tự Do

Khai trương ngày 24/6/1989 tại số 142 Đồng Khởi, Quận 1, TP.HCM. Năm 2000, chuyển về số 53 Hồ Tùng Mậu, Quận 1, TP.HCM. Năm 2003, khai trương chi nhánh Tudo Art tại Houston, Texas, Mỹ. Năm 2007, Tudo Art chuyển về San Francisco, California, Mỹ.

- Số gallery hiện hoạt động tại TP.HCM đã lên đến hàng trăm, nhưng số gallery nghệ thuật chưa nhiều. Để có thể tiến lên chuyên nghiệp, có lẽ các gallery nghệ thuật tại TP.HCM cần có một hiệp hội, để điều hòa và phối hợp giữa các gallery với nhau, cũng như giữa các họa sĩ sáng tác và các gallery.

* Những dự định của Tự Do gallery trong thời gian tới?

- Tự Do gallery đang nghiên cứu, cân nhắc khả năng trở thành gallery chuyên nghiệp thực sự, như các gallery nước ngoài.

Văn Bảy (thực hiện)