Trồng rừng trên đảo Trường Sa
Thật bất ngờ, “Thiên đường” ấy nổi lên giữa đảo Nam Yết, đảo nổi có diện tích lớn thứ hai trong quần đảo Trường Sa (sau đảo Ba Bình).
(TT&VH) - Nắng cháy gió cào, những tưởng chỉ có cây “phong ba” rắn giỏi như thép đã tôi mới tồn tại được ở nơi đầu sóng ngọn gió của Tổ quốc. Nhưng thật bất ngờ, giữa Trường Sa lại có một “thiên đường cây xanh” - theo cách gọi mà các chiến sỹ rất mực tự hào.
“Thiên đường” ấy nổi lên giữa đảo Nam Yết, đảo nổi có diện tích lớn thứ hai trong quần đảo Trường Sa (sau đảo Ba Bình).
Đảo sở hữu một bờ biển đẹp, cát trắng trải dài, loài muống biển chen ra theo sóng; bóng dừa đua tán ra biển; tiếng chim không lúc nào ngớt; chiều chiều đàn cò tìm chỗ đậu còn những chú heo nằm ngủ ngay bên dậu hoa rực rỡ… Có thể nói, nếu quần đảo Trường Sa là một bức tranh lớn thì Nam Yết chính là một mảng xanh lớn trên bức tranh ấy.
Bờ biển trải dài cát trắng với cây xanh ngả bóng
Đẹp như đảo Nam Yết!
Trên đảo, mỗi cây đều có một đời sống riêng, nét đẹp riêng. Cây mù u quanh năm xanh lá, mùa hè hoa thơm như hoa bưởi, quả to như quả táo, các chiến sĩ hải quân dùng làm nước giải khát. Cây lá nhàu thì cứ mọc tràn ra cả lối đi, tràn ra bờ cát. Các chiến sĩ phải buộc thân cây vào cột, tạo ra hàng lối, trật tự nhất định cho cây. Hoa bàng vuông đặc trưng của Trường Sa có màu đỏ như hoa râm bụt, rực rỡ trong tán cây xanh rất đẹp.
Trung tá Nguyễn Hữu Lục, từng có ý định thống kê tất cả các loài cây ở trên đảo. Tuy nhiên sau một thời gian lặn lội săm soi từng tán cây ngọn cỏ anh đành phải từ bỏ vì “Những loài cây liên tục sinh sôi. Khó có ai thống kê hết được các giống cây trên đảo cũng như tuổi tác của nó. Nắng, gió, đất, cát tại vùng hải đảo thiêng liêng này của Tổ quốc đã tạo nên những loài cây tự nhiên không nơi đâu có”.
Trồng cây là một niềm vui, hơn nữa là một tình yêu đối với người lính đảo quanh năm làm bạn với biển trời đầy nắng gió. Niềm tự hào của các chiến sĩ đảo được cụ thể hóa qua số lượng cây mà họ đã chung sức vun trồng được: 280 cây dừa; 100 cây phong ba; 132 cây bàng vuông lớn, nhỏ; 200 cây mù u to nhỏ, có cây trên 100 năm tuổi; 300- 400 cây tra... Vườn cây ăn quả cũng có những “kỷ lục chưa sách vở nào ghi nhận” như có quả đu đủ nặng hơn 10kg. Riêng cây đu đủ tính đầu người mỗi người có 5 cây. Còn vườn chuối sai quả, ít buồng nào có dưới 10 nải.
Tháng 10, tháng 11 từng đàn chim kéo về đảo cư trú với đủ loài như én, họa mi, sẻ…. Những chú chim “dạn người” đậu cả vào cọc màn, hành lang. Buổi chiều, chúng tôi ngỡ ngàng chứng kiến cảnh trong ánh nắng dát vàng, đàn cò sải cánh về đậu trong vùng trồng phong ba, mù u. Trước cảnh vật đẹp kỳ lạ ấy, đại tá Nguyễn Văn Liên đã phải thốt lên: “Nam Yết là thiên đường cây xanh của Trường Sa!”.
Những chú heo tha thẩn trong vườn và ngủ trên lối đi
Chăm cây theo… quân luật
Trồng cây ở đất liền vốn không dễ, trồng cây ở đảo còn khó khăn gấp bội phần. Những nguồn sống căn bản nhất của cây còn thiếu thốn, đất và nước đều khan hiếm, môi trường hải đảo khắc nghiệt. Kỹ thuật chiết, trồng các loại cây ở đảo cũng khá phức tạp. Để có được thiên đường xanh ấy, những người chiến sỹ đã đổ biết bao mồ hôi, công sức. Theo các chiến sĩ, khó nhất vẫn là chiết cây keo. Cây keo có thân dẻo dai nhưng nhiều mủ nên muốn chiết phải cạo vỏ vào thân gỗ 1-2 ngày. Thân của cây keo vốn mềm nên muốn cây đứng phải tạo thế cho cây. Còn cây phong ba là cây không chiết được theo cách thông thường. Bởi vì cây rất cứng, chắc như lim nhưng lại rỗng ruột. Phải để cây mọc cây con rồi mới mang đi trồng ở nơi khác được. Những điều tỉ mỉ ấy được các chiến sĩ ghi nhận và truyền đạt lại cho các thế hệ chiến sĩ.
Như trong đất liền, phong trào trồng cây xanh trên đảo cũng thường được phát động từ mùa Xuân song có điểm khác là phong trào này được diễn ra tới… hết năm. Quá trình trồng cây thường được định hướng cụ thể, có sự chuẩn bị chu đáo về chủng loại và số lượng cây. Nhiệm vụ chăm sóc cây giao cụ thể từng đơn vị, chiến sĩ: việc trồng cây giao theo đầu người, mỗi chiến sĩ có nhiệm vụ trồng 3-4 cây; mỗi ngày 2 đợt tưới cây vào 6 giờ 30 sáng và 16 giờ 30 chiều. Các cây to phải bẻ cành khô, cành nứt gãy gây nguy hiểm. Trực ban sẽ kiểm tra lượng người tham gia, lượng nước tưới cho cây. Đơn vị, cá nhân nào không chấp hành sẽ bị phê bình trên loa phóng thanh toàn đảo.
Ngày hai buổi, các chiến sĩ dành ra 30 phút để dọn đảo. Rác ở đảo được quét hàng ngày, có một hố lớn để đốt, không để mất vệ sinh và nhất là phát sinh sâu bệnh gây hại cho “thiên đường xanh”. Đảo phát động dùng thùng phi đựng dầu cũ, sơn xanh làm thùng rác. Bởi vậy, đảo Nam Yết không hề có rác, mọi góc đều sạch sẽ, tươi tắn. Ngoài ra, Nam Yết còn có những “lệ đảo” riêng như: ai bẻ cây xanh thì sẽ bị đánh giá về nhận thức vào phong trào và nộp vào quỹ Đoàn thanh niên 50.000 đồng; ăn thịt một con chim bị phạt 100.000 đồng. “Nhưng tất nhiên, chưa có đồng chí nào vi phạm. Vì trên đảo ai cũng yêu cây xanh cả. Thậm chí trên đảo nhiều khi các chiến sĩ tưới cây trước khi tưới rau”, đảo phó Nguyễn Hữu Lục vui vẻ nói.
Nói đến cây xanh trên Nam Yết nhất ai cũng nhắc đến đại úy Bùi Văn Ngãi, 38 tuổi, quê Diễn Châu, Nghệ An. Anh đã có 5 năm gắn bó với đảo. Quan trọng hơn, anh là người hướng dẫn các kỹ thuật chiết, trồng cây cho toàn bộ chiến sĩ. Sở dĩ được giao trách nhiệm này vì ngày còn ở quê, anh từng làm nghề bán cây giống với gia đình. Vì thế, các chiến sĩ vẫn thường nói vui anh Ngãi là “bà đỡ” cho cây cối. Anh kể, lần đầu tiên anh ra đảo là năm 1995 cây cối mới chỉ lưa thưa, nhìn đâu cũng chỉ thấy cát và nắng.
Đại úy Bùi Văn Ngãi giới thiệu kỹ thuật chiết các loại cây trên đảoa
Giờ thì đảo đã trở thành nơi cung cấp cây tra, dừa, bàng vuông, chuối.v.v. sang các đảo khác. Sắp tới đảo Nam Yết còn xanh hơn nữa, vì đảo mới có thêm cỏ từ đảo Sinh Tồn về phủ xanh các vùng cát trắng. Lãnh đạo đảo sắp quy hoạch các vườn cây khác nhau như: vườn cây sĩ quan, vườn cây chi đoàn thanh niên, vườn cây Đảng viên… nhằm gắn ý nghĩa việc trồng cây với nhiệm vụ từng người.
Để tạo nên kỳ tích ấy các chiến sĩ đã đổ không ít mồ hôi, công sức. Nhớ lại cơn bão cuối năm 2007, đảo trưởng Hòa vẫn nhớ cảm giác hụt hẫng. Gió cấp 12, mưa lớn, sóng to… tất cả đều dồn vào đảo với tất cả sức mạnh tàn phá. Những con sóng đẩy nước tràn qua đảo cao tới 50 cm. Bão kết thúc, đảo chỉ còn trơ trọi một số cây dừa và cổ thụ. Các cây xanh nhỏ hầu như đều bị dập nát hoặc cuốn trôi theo nước biển. Nhìn cây lá xơ xác ngổn ngang, ai cũng xót xa. “Chỉ chưa đầy nửa năm, vườn cây đã xanh trở lại. Lúc ấy mới cảm nhận hết tình cảm của chiến sĩ dành cho cây trên đảo. Màu xanh của đảo là đóng góp lớn của các chiến sĩ và là niềm tự hào của các chiến sĩ”, đảo trưởng Phạm Văn Hòa chia sẻ.
“Thiên đường” ấy nổi lên giữa đảo Nam Yết, đảo nổi có diện tích lớn thứ hai trong quần đảo Trường Sa (sau đảo Ba Bình).
Đảo sở hữu một bờ biển đẹp, cát trắng trải dài, loài muống biển chen ra theo sóng; bóng dừa đua tán ra biển; tiếng chim không lúc nào ngớt; chiều chiều đàn cò tìm chỗ đậu còn những chú heo nằm ngủ ngay bên dậu hoa rực rỡ… Có thể nói, nếu quần đảo Trường Sa là một bức tranh lớn thì Nam Yết chính là một mảng xanh lớn trên bức tranh ấy.
Đẹp như đảo Nam Yết!
Trên đảo, mỗi cây đều có một đời sống riêng, nét đẹp riêng. Cây mù u quanh năm xanh lá, mùa hè hoa thơm như hoa bưởi, quả to như quả táo, các chiến sĩ hải quân dùng làm nước giải khát. Cây lá nhàu thì cứ mọc tràn ra cả lối đi, tràn ra bờ cát. Các chiến sĩ phải buộc thân cây vào cột, tạo ra hàng lối, trật tự nhất định cho cây. Hoa bàng vuông đặc trưng của Trường Sa có màu đỏ như hoa râm bụt, rực rỡ trong tán cây xanh rất đẹp.
Trung tá Nguyễn Hữu Lục, từng có ý định thống kê tất cả các loài cây ở trên đảo. Tuy nhiên sau một thời gian lặn lội săm soi từng tán cây ngọn cỏ anh đành phải từ bỏ vì “Những loài cây liên tục sinh sôi. Khó có ai thống kê hết được các giống cây trên đảo cũng như tuổi tác của nó. Nắng, gió, đất, cát tại vùng hải đảo thiêng liêng này của Tổ quốc đã tạo nên những loài cây tự nhiên không nơi đâu có”.
Trồng cây là một niềm vui, hơn nữa là một tình yêu đối với người lính đảo quanh năm làm bạn với biển trời đầy nắng gió. Niềm tự hào của các chiến sĩ đảo được cụ thể hóa qua số lượng cây mà họ đã chung sức vun trồng được: 280 cây dừa; 100 cây phong ba; 132 cây bàng vuông lớn, nhỏ; 200 cây mù u to nhỏ, có cây trên 100 năm tuổi; 300- 400 cây tra... Vườn cây ăn quả cũng có những “kỷ lục chưa sách vở nào ghi nhận” như có quả đu đủ nặng hơn 10kg. Riêng cây đu đủ tính đầu người mỗi người có 5 cây. Còn vườn chuối sai quả, ít buồng nào có dưới 10 nải.
Tháng 10, tháng 11 từng đàn chim kéo về đảo cư trú với đủ loài như én, họa mi, sẻ…. Những chú chim “dạn người” đậu cả vào cọc màn, hành lang. Buổi chiều, chúng tôi ngỡ ngàng chứng kiến cảnh trong ánh nắng dát vàng, đàn cò sải cánh về đậu trong vùng trồng phong ba, mù u. Trước cảnh vật đẹp kỳ lạ ấy, đại tá Nguyễn Văn Liên đã phải thốt lên: “Nam Yết là thiên đường cây xanh của Trường Sa!”.
Chăm cây theo… quân luật
Trồng cây ở đất liền vốn không dễ, trồng cây ở đảo còn khó khăn gấp bội phần. Những nguồn sống căn bản nhất của cây còn thiếu thốn, đất và nước đều khan hiếm, môi trường hải đảo khắc nghiệt. Kỹ thuật chiết, trồng các loại cây ở đảo cũng khá phức tạp. Để có được thiên đường xanh ấy, những người chiến sỹ đã đổ biết bao mồ hôi, công sức. Theo các chiến sĩ, khó nhất vẫn là chiết cây keo. Cây keo có thân dẻo dai nhưng nhiều mủ nên muốn chiết phải cạo vỏ vào thân gỗ 1-2 ngày. Thân của cây keo vốn mềm nên muốn cây đứng phải tạo thế cho cây. Còn cây phong ba là cây không chiết được theo cách thông thường. Bởi vì cây rất cứng, chắc như lim nhưng lại rỗng ruột. Phải để cây mọc cây con rồi mới mang đi trồng ở nơi khác được. Những điều tỉ mỉ ấy được các chiến sĩ ghi nhận và truyền đạt lại cho các thế hệ chiến sĩ.
Như trong đất liền, phong trào trồng cây xanh trên đảo cũng thường được phát động từ mùa Xuân song có điểm khác là phong trào này được diễn ra tới… hết năm. Quá trình trồng cây thường được định hướng cụ thể, có sự chuẩn bị chu đáo về chủng loại và số lượng cây. Nhiệm vụ chăm sóc cây giao cụ thể từng đơn vị, chiến sĩ: việc trồng cây giao theo đầu người, mỗi chiến sĩ có nhiệm vụ trồng 3-4 cây; mỗi ngày 2 đợt tưới cây vào 6 giờ 30 sáng và 16 giờ 30 chiều. Các cây to phải bẻ cành khô, cành nứt gãy gây nguy hiểm. Trực ban sẽ kiểm tra lượng người tham gia, lượng nước tưới cho cây. Đơn vị, cá nhân nào không chấp hành sẽ bị phê bình trên loa phóng thanh toàn đảo.
Ngày hai buổi, các chiến sĩ dành ra 30 phút để dọn đảo. Rác ở đảo được quét hàng ngày, có một hố lớn để đốt, không để mất vệ sinh và nhất là phát sinh sâu bệnh gây hại cho “thiên đường xanh”. Đảo phát động dùng thùng phi đựng dầu cũ, sơn xanh làm thùng rác. Bởi vậy, đảo Nam Yết không hề có rác, mọi góc đều sạch sẽ, tươi tắn. Ngoài ra, Nam Yết còn có những “lệ đảo” riêng như: ai bẻ cây xanh thì sẽ bị đánh giá về nhận thức vào phong trào và nộp vào quỹ Đoàn thanh niên 50.000 đồng; ăn thịt một con chim bị phạt 100.000 đồng. “Nhưng tất nhiên, chưa có đồng chí nào vi phạm. Vì trên đảo ai cũng yêu cây xanh cả. Thậm chí trên đảo nhiều khi các chiến sĩ tưới cây trước khi tưới rau”, đảo phó Nguyễn Hữu Lục vui vẻ nói.
Nói đến cây xanh trên Nam Yết nhất ai cũng nhắc đến đại úy Bùi Văn Ngãi, 38 tuổi, quê Diễn Châu, Nghệ An. Anh đã có 5 năm gắn bó với đảo. Quan trọng hơn, anh là người hướng dẫn các kỹ thuật chiết, trồng cây cho toàn bộ chiến sĩ. Sở dĩ được giao trách nhiệm này vì ngày còn ở quê, anh từng làm nghề bán cây giống với gia đình. Vì thế, các chiến sĩ vẫn thường nói vui anh Ngãi là “bà đỡ” cho cây cối. Anh kể, lần đầu tiên anh ra đảo là năm 1995 cây cối mới chỉ lưa thưa, nhìn đâu cũng chỉ thấy cát và nắng.
Giờ thì đảo đã trở thành nơi cung cấp cây tra, dừa, bàng vuông, chuối.v.v. sang các đảo khác. Sắp tới đảo Nam Yết còn xanh hơn nữa, vì đảo mới có thêm cỏ từ đảo Sinh Tồn về phủ xanh các vùng cát trắng. Lãnh đạo đảo sắp quy hoạch các vườn cây khác nhau như: vườn cây sĩ quan, vườn cây chi đoàn thanh niên, vườn cây Đảng viên… nhằm gắn ý nghĩa việc trồng cây với nhiệm vụ từng người.
Để tạo nên kỳ tích ấy các chiến sĩ đã đổ không ít mồ hôi, công sức. Nhớ lại cơn bão cuối năm 2007, đảo trưởng Hòa vẫn nhớ cảm giác hụt hẫng. Gió cấp 12, mưa lớn, sóng to… tất cả đều dồn vào đảo với tất cả sức mạnh tàn phá. Những con sóng đẩy nước tràn qua đảo cao tới 50 cm. Bão kết thúc, đảo chỉ còn trơ trọi một số cây dừa và cổ thụ. Các cây xanh nhỏ hầu như đều bị dập nát hoặc cuốn trôi theo nước biển. Nhìn cây lá xơ xác ngổn ngang, ai cũng xót xa. “Chỉ chưa đầy nửa năm, vườn cây đã xanh trở lại. Lúc ấy mới cảm nhận hết tình cảm của chiến sĩ dành cho cây trên đảo. Màu xanh của đảo là đóng góp lớn của các chiến sĩ và là niềm tự hào của các chiến sĩ”, đảo trưởng Phạm Văn Hòa chia sẻ.
Ghi chép của Tử Yến
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN