"Tối hậu thư" cho các cơ sở gây ô nhiễm!
Nồng độ chất thải ô nhiễm có trong nước thải của nhiều cơ sở sản xuất trong lòng TP.HCM đã vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 10-20 lần, khí thải vượt từ 8-25 lần.
(TT&VH) - Vấn đề di dời các cơ sở gây ô nhiễm trong ra ngoại thành một lần nữa làm “nóng” bàn nghị sự tại TP. HCM. Tuy nhiên, người ta lại đưa ra những lý do để biện minh cho sự chậm trễ và thiếu trách nhiệm của mình, đến nỗi “ông hội đồng Khoa” phải yêu cầu UBND TP.HCM giải thích vì sao?
Lờn thuốc chăng?
Theo điều tra khảo sát mới đây của Cục Bảo vệ Môi trường (Bộ TN&MT) cho thấy, nồng độ chất thải ô nhiễm có trong nước thải của nhiều cơ sở sản xuất trong lòng TP.HCM đã vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 10-20 lần, khí thải vượt từ 8-25 lần. Tỷ lệ người mắc bệnh về đường hồ hấp, da liễu, viêm tiết niệu và tiêu hoá ở khu vực bị ô nhiễm cao hơn các khu vực khác. Ô nhiễm do nguồn thải công nghiệp (cả trong và ngoài khu công nghiệp), nước thải y tế, nước thải sinh hoạt (trên 600.000m3/ngày), các bãi rác, các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng chưa được di dời… Trong đó, tập trung nhiều nhất là các cơ sở dệt nhuộm, tái chế bao bì nhựa, tái chế giấy... ở các quận Tân Bình, Bình Chánh, Tân Phú, Gò Vấp, quận 12... Đó là chưa kể đến một số đơn vị sản xuất quy mô lớn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng lẽ ra phải thực hiện di dời từ lâu (hạn chót là năm 2006), nhưng đến nay vẫn chưa di dời như Công ty CP Vissan, Nhà máy thuốc lá Sài Gòn, Sơn Bạch Tuyết...
Lờn thuốc chăng?
Theo điều tra khảo sát mới đây của Cục Bảo vệ Môi trường (Bộ TN&MT) cho thấy, nồng độ chất thải ô nhiễm có trong nước thải của nhiều cơ sở sản xuất trong lòng TP.HCM đã vượt quá tiêu chuẩn cho phép từ 10-20 lần, khí thải vượt từ 8-25 lần. Tỷ lệ người mắc bệnh về đường hồ hấp, da liễu, viêm tiết niệu và tiêu hoá ở khu vực bị ô nhiễm cao hơn các khu vực khác. Ô nhiễm do nguồn thải công nghiệp (cả trong và ngoài khu công nghiệp), nước thải y tế, nước thải sinh hoạt (trên 600.000m3/ngày), các bãi rác, các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng chưa được di dời… Trong đó, tập trung nhiều nhất là các cơ sở dệt nhuộm, tái chế bao bì nhựa, tái chế giấy... ở các quận Tân Bình, Bình Chánh, Tân Phú, Gò Vấp, quận 12... Đó là chưa kể đến một số đơn vị sản xuất quy mô lớn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng lẽ ra phải thực hiện di dời từ lâu (hạn chót là năm 2006), nhưng đến nay vẫn chưa di dời như Công ty CP Vissan, Nhà máy thuốc lá Sài Gòn, Sơn Bạch Tuyết...
Lý giải vấn đề này, ông Đào Anh Kiệt, Giám đốc Sở Tài Nguyên và Môi trường TP.HCM cho biết, hiện tại toàn TP vẫn còn 141 cơ sở chưa thực hiện di dời. Trong đó, ngoại trừ 88 cơ sở trong số này đã ngưng sản xuất hoặc được cho phép xử lý tại chỗ thì vẫn còn khoảng 34 cơ sở đang triển khai di dời với thời gian được cam kết cuối quý 4 năm nay và đầu năm 2009. Tuy nhiên, ông Kiệt cũng thừa nhận vẫn còn 19 cơ sở gây ô nhiễm (trong số này có sáu doanh nghiệp lớn do trung ương quản lý) nằm trong diện di dời nhưng chưa xác định được thời gian, tiến độ di dời...
Doanh nghiệp "kêu" khó khăn
Hầu hết các doanh nghiệp gây ô nhiễm đều đưa ra những khó khăn của mình và xin thêm thời gian?
Công ty cổ phần dệt may Gia Định – Phong Phú và Công ty dệt Sài Gòn than rằng, nguồn vốn di dời khá lớn. Việc thay đổi các quy định của nhà nước đã làm cho cơ sở khó định hướng trong chiến lược kinh doanh: khi thì di dời trước cổ phần hóa sau, khi lại cổ phần xong rồi mới di dời. Tương tự như vậy, Tổng công ty Nông nghiệp Sài Gòn cũng “kêu”, mặc dù đã khảo sát địa điểm để di dời, đã cam kết về môi trường, nhưng khi tổ chức lấy ý kiến cộng đồng thì nhân dân lại không đồng tình nên việc triển khai dự án bị đình trệ.(?)
Còn theo lý giải của Công ty Vissan thì từ năm 2001, Vissan cũng đã chủ động triển khai dự án di dời, nhưng việc tìm địa điểm là một vấn đề nan giải. Theo đó, một địa điểm được sự chấp thuận rất khó khăn vì hầu hết các địa phương đều dè dặt trong việc cho xây dựng lò giết mổ gia súc, cơ sở chăn nuôi mà chỉ ưu tiên cho việc quy hoạch các khu công nghiệp. Ông Bùi Duy Đức, Tổng giám đốc Công ty Vissan cho biết, việc chuyển nhượng mặt bằng tại Xí nghiệp chăn nuôi Gò Sao (trong dự án phải di dời) từ năm 2003 đến nay vẫn chưa đấu giá được.
Đại diện của nhiều doanh nghiệp khác cũng đều kiến nghị gia hạn thêm thời gian di dời sau năm 2012!
“Tối hậu thư” là đến 31/3/2009
Với mức độ ô nhiễm ngày càng trở nên trầm trọng và chưa có một phương thuốc chữa trị nào có hiệu quả, nên việc xin gia hạn của các DN đã khiến nhiều đại biểu bất bình. Đại biểu HĐND TP Phạm Minh Trí thẳng thắn, với vi phạm khá nghiêm trọng như của Công ty Vissan như: mùi phân heo, nước thải, tiếng ồn… thì việc xin gia hạn là không thể chấp nhận. Ông Trí đặt vấn đề, liệu có công bằng không khi các DN khác đã khắc phục rất nhiều khó khăn để hoàn tất việc di dời. Trong khi đó, các DN này vì nhiều lý do đã chậm di dời là “chây ì" và không nghiêm túc trong việc chấp hành các chủ trương của nhà nước”.
Đồng quan điểm, UBND TP.HCM cũng cương quyết không tiếp tục gia hạn đến năm 2012 như đề xuất của các DN nữa. Theo UBND TP.HCM, từ 1/10/2008 đến 31/3/2009 sẽ tổ chức đợt tổng kiểm tra và rà soát tất cả cơ sở sản xuất kinh doanh, khu công nghiệp và giao thẳng trách nhiệm này cho Sở TN&MT, UBND 24 quận, huyện và Ban quản lý các khu chế xuất - công nghiệp TP. UBND TP ra “tối hậu thư” đến 31/3/2009 là thời hạn hoàn thành các công trình xử lý chất thải và bảo vệ môi trường. Cơ sở sản xuất, khu công nghiệp nào quá thời hạn này không làm sẽ bị tạm đình chỉ hoặc bị cấm hoạt động, buộc di dời ra xa dân cư...
UBND TP cũng khẳng định rõ, các khu công nghiệp mới thành lập trước khi đi vào hoạt động phải có nhà máy xử lý nước thải tập trung. Đến hết quý 1-2009, 100% doanh nghiệp trong các khu công nghiệp phải đấu nối hệ thống dẫn nước thải vào hệ thống thu gom, xử lý tập trung.
Doanh nghiệp "kêu" khó khăn
Hầu hết các doanh nghiệp gây ô nhiễm đều đưa ra những khó khăn của mình và xin thêm thời gian?
Công ty cổ phần dệt may Gia Định – Phong Phú và Công ty dệt Sài Gòn than rằng, nguồn vốn di dời khá lớn. Việc thay đổi các quy định của nhà nước đã làm cho cơ sở khó định hướng trong chiến lược kinh doanh: khi thì di dời trước cổ phần hóa sau, khi lại cổ phần xong rồi mới di dời. Tương tự như vậy, Tổng công ty Nông nghiệp Sài Gòn cũng “kêu”, mặc dù đã khảo sát địa điểm để di dời, đã cam kết về môi trường, nhưng khi tổ chức lấy ý kiến cộng đồng thì nhân dân lại không đồng tình nên việc triển khai dự án bị đình trệ.(?)
Còn theo lý giải của Công ty Vissan thì từ năm 2001, Vissan cũng đã chủ động triển khai dự án di dời, nhưng việc tìm địa điểm là một vấn đề nan giải. Theo đó, một địa điểm được sự chấp thuận rất khó khăn vì hầu hết các địa phương đều dè dặt trong việc cho xây dựng lò giết mổ gia súc, cơ sở chăn nuôi mà chỉ ưu tiên cho việc quy hoạch các khu công nghiệp. Ông Bùi Duy Đức, Tổng giám đốc Công ty Vissan cho biết, việc chuyển nhượng mặt bằng tại Xí nghiệp chăn nuôi Gò Sao (trong dự án phải di dời) từ năm 2003 đến nay vẫn chưa đấu giá được.
Đại diện của nhiều doanh nghiệp khác cũng đều kiến nghị gia hạn thêm thời gian di dời sau năm 2012!
“Tối hậu thư” là đến 31/3/2009
Với mức độ ô nhiễm ngày càng trở nên trầm trọng và chưa có một phương thuốc chữa trị nào có hiệu quả, nên việc xin gia hạn của các DN đã khiến nhiều đại biểu bất bình. Đại biểu HĐND TP Phạm Minh Trí thẳng thắn, với vi phạm khá nghiêm trọng như của Công ty Vissan như: mùi phân heo, nước thải, tiếng ồn… thì việc xin gia hạn là không thể chấp nhận. Ông Trí đặt vấn đề, liệu có công bằng không khi các DN khác đã khắc phục rất nhiều khó khăn để hoàn tất việc di dời. Trong khi đó, các DN này vì nhiều lý do đã chậm di dời là “chây ì" và không nghiêm túc trong việc chấp hành các chủ trương của nhà nước”.
Đồng quan điểm, UBND TP.HCM cũng cương quyết không tiếp tục gia hạn đến năm 2012 như đề xuất của các DN nữa. Theo UBND TP.HCM, từ 1/10/2008 đến 31/3/2009 sẽ tổ chức đợt tổng kiểm tra và rà soát tất cả cơ sở sản xuất kinh doanh, khu công nghiệp và giao thẳng trách nhiệm này cho Sở TN&MT, UBND 24 quận, huyện và Ban quản lý các khu chế xuất - công nghiệp TP. UBND TP ra “tối hậu thư” đến 31/3/2009 là thời hạn hoàn thành các công trình xử lý chất thải và bảo vệ môi trường. Cơ sở sản xuất, khu công nghiệp nào quá thời hạn này không làm sẽ bị tạm đình chỉ hoặc bị cấm hoạt động, buộc di dời ra xa dân cư...
UBND TP cũng khẳng định rõ, các khu công nghiệp mới thành lập trước khi đi vào hoạt động phải có nhà máy xử lý nước thải tập trung. Đến hết quý 1-2009, 100% doanh nghiệp trong các khu công nghiệp phải đấu nối hệ thống dẫn nước thải vào hệ thống thu gom, xử lý tập trung.
Quang Nguyên
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN