Giải mã ngôn ngữ @

Mặc cho ai nói ngả nói nghiêng thế nào, ngôn ngữ @ vẫn được giới trẻ say mê và “sáng tạo” không ngừng. Nếu bạn từng đọc thứ tiếng “siêu phàm” của 9x mà hiểu được thì bạn hẳn là người “dày dạn kinh nghiệm”.

Ngôn ngữ “ngoài luồng”

Nó là “một thứ ngôn ngữ được mọi người chế ra, do đó rất phong phú về nội dung và đa dạng về hình thức. Người ta dùng từ này để chế ra từ kia và có tác dụng ám chỉ một việc khác” (Tiến sĩ nghệ thuật học, Giảng viên khoa Báo chí, trường ĐH KHXH&NV Hà Nội - Nguyễn Thị Minh Thái).

Sự liên tưởng trong ngôn ngữ @ rất khác biệt. Ví dụ: Đi ăn uống tập thể mà không ai đứng ra “chủ chi” thì gọi là Lệ Quyên hoặc Nhà Chung (tức là sẽ cùng nhau góp tiền để trả cho bữa ăn uống đó). Những từ teen hay dùng khi chat với nhau như “chán như con gián”; “ác như con tê giác”; “buồn như con chuồn chuồn”,... từ “chém gió” (chỉ những người hay nói bốc phét hoặc noi về việc đi cưa cẩm của các chàng trai) gần đây được thế hệ 9x đặc biệt ưa thích.

Cứ thử dạo qua các diễn đàn của một số trường ĐH hoặc THPT, bạn sẽ gặp vô vàn những đoạn thoại mà đọc đến mấy lần cũng chẳng hiểu gì. Nhiều người nghĩ, nói để mọi người càng không hiểu càng tốt, như thế mới là “sành điệu”. Lâu dần, tạo thành thói quen và vô tình nó trở thành ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày. Vì: “Dùng tiếng lóng trên mạng quen rồi, giờ nói chuyện bình thường không dùng thấy khô khan lắm”, Mạnh Hà (trường THPT Nguyễn Huệ) nói.

Có những từ chỉ dân trong “nghề” mới biết được. Đang ngồi trong quán nước gần trường ĐH Bách khoa thấy hai thanh niên bước vào và nói với cô bán hàng: “Chị cho em hai nhăm (25), “tê” rưỡi”. Khi tôi còn đang tròn mắt không hiểu thì anh bạn đi cùng giải thích “tê” tức là một triệu đồng, “xị” hay “xịch” là 100.000 đồng, giờ “linh” (giờ mở thưởng)...

Ngôn ngữ biến thể thật… khó hiểu

Xu hướng phổ biến của 9x là “biến tướng” tiếng Việt, kiểu như “gần âm, cùng nghĩa”. Ví như: Biết = bít, viết = vít, c = k (có = kó), b = p (bé = pé), trời ơi = chài oai = cha`j oj, buồn = bùn = pùn,...

Để đọc và hiểu được ngôn ngữ của thế hệ @, chắc chắn bạn sẽ vất vả khi phải vận dụng toàn bộ khối óc để tưởng tượng, suy ngẫm, phân tích sâu xa, suy luận... Các chữ cái trong tiếng Việt đã được 9x sử dụng thay thế bằng con số và chữ khác, ví như hình dạng của chữ A trông hơi giống số 4, chữ E với số 3, chữ I thay bằng chữ J,...

Nếu như thế hệ 7x, 8x viết nhật ký trong những cuốn sổ ghi chép, giờ thế hệ @ co một cuốn sổ không giới hạn trang la blog, có tên truy cập, có mật khẩu. Phụ huynh càng không thể có cơ hội đọc được những tâm tư, tình cảm của con mình.

Mới đây, khi blog Only U (một blog có số lượng người ghé thăm rất lớn) tung ra một đoạn thư tình viết kiểu mật mã rất khó hiểu thì ngay lập tức nhận được tới gần 200 comment (lời bình luận). Bức thư này chỉ dùng các kí tự lạ và được mã hóa hoàn toàn. Chẳng hạn một câu được viết thế này: “"...|Cl¥ ]_Cl` (µ "])Cl] [†| (µº(" /º] §º ]º†|Cl][...?", tức “hay là cứ đánh cược với số phận?”.

Nhưng có điều, những comment cho kiểu viết này mặc dù thể hiện độ “choáng” của các chủ nhân, bày tỏ âu lo cho tiếng Việt thân yêu, vẫn được viết rất @: "3m thi 3m +)3cH tH3^? hI3^u +)uoc" (Em thì em đếch thể hiểu được),...

Trong các loại ngôn ngữ @, có lẽ ngôn ngữ blog là thứ ngôn ngữ biến dạng nhất, thay đổi từng chi tiết của các chữ cái tiếng Việt. Càng ngày, nó càng được biến tấu đa dạng và phong phú. Gần đây, 9x đã cải tiến và... cho “ra đời” một loại ngôn ngữ @ version 2 hay còn gọi là “mật mã @” (mật mã 9x”. Nhìn vào đoạn “mật ma” này hẳn nhiều người hoa mắt: “][(¬Cl¥ ]_µ(" ][Cl¥" ])Cl¥ PvF_ (Cl/v? ††|Cl¥" /v]][†|` 3Cl†" ]_µ( , ¥F_µ" ])µº]",††|]F_µ" 3Cl][? ]_]][†|~ ]<†|] ]<†|º][(¬ ††|F_? ]_º ]_Cl][(¬"(†|ºF_/v][†|µ][(¬µº]`]<†|Cl(". (Dịch là: Ngay lúc này đây, cảm thấy mình bất lực, yếu đuối, thiếu bản lĩnh khi không thể lo lắng cho em như người khác, không thể ở bên cạnh để an ủi em, lo lắng cho em mỗi ngày, chỉ còn biết viết entry, tất cả niềm tin đều đặt vào những entry như thế này).

Ngôn ngữ @ trên mạng phong phú thế nào thì ngoài đời cũng... bao la chừng đó. Việc dùng tiếng lóng trong giao tiếp hàng ngay trở nên quá bình thường với các bạn trẻ. Thành ra, cách ăn nói cũng là một thứ giống phu kiện thời trang trong thời buổi “càng khác người càng tốt” này. Không chỉ có thế hệ @ mới sử dụng ngôn ngữ @. Một bộ phận thế hệ 7x, 8x không biết có phải do tiếp xúc quá nhiều với 9x nên bị ảnh hưởng hay vì lý do nào khac, họ cũng sử dụng nó như một thứ ngôn ngữ bình dân.

Ngôn ngữ @ không... xấu

Tâm lý tuổi trẻ thường thích sự mới lạ, khác người nên teen muốn có kiểu viết, kiểu nói riêng của mình. Thực tế, nhiều tiếng lóng của giới trẻ đã trở thành ngôn ngữ chính thức, mà blog là một ví dụ nổi bật. Nó xuất phát từ “web log” rồi được giới trẻ nói chệch đi thành “we blog” và bây giờ thành từ thuộc loại nổi tiếng nhất hiện nay. Tiếng lóng hay ngôn ngữ @ trở thanh một phần của đời sống giới trẻ.

Về bản chất, ngôn ngữ @ chỉ là một thứ “mốt” của cư dân mạng vốn rất năng động và nhạy cảm với những xu hướng mới. Họ viết ngôn ngữ @ chủ yếu nhằm làm đẹp, làm sinh động các trang viết trên thế giới ảo chứ không ai đem nó vào trang viết ngoài cuộc sống. Tuy nhiên, thỉnh thoảng cư dân mạng lại “xôn xao” với những bài văn “dở khóc dở cười” của các học sinh tuổi teen với nhiều kiểu chữ mang từ blog vào bài làm. Vì thế “thứ tiếng ấy phải được dùng đúng lúc, đúng chỗ. Nhắn tin, chat, blog thì được, còn ở công sở, bài kiểm tra ở trường và nói chuyện với người lớn thì không nên” (Khánh Linh, nhân viên công ty TNHH CMS).