Phanh phui bí mật Nhà Trắng ủng hộ đòn tra tấn

Một năm sau khi chương trình thẩm vấn bí mật các đối tượng khủng bố của CIA được triển khai, giám đốc CIA khi đó, ông George J. Tenet đã bắt đầu vận động để Nhà Trắng ủng hộ chương trình này cũng như các kỹ thuật thẩm vấn mang tính tra tấn của nó thông qua một bản ghi nhớ.

Các kỹ thuật thẩm vấn mang tính tra tấn nêu trên được các sĩ quan CIA phát triển trong quá trình khai thác thông tin từ ông trùm nổi tiếng cứng đầu của Al Qaeda, Abu Zubaida. Giới chức CIA cho rằng cần mở rộng những biện pháp này vì chúng hữu dụng và giúp tiết kiệm sinh mạng. Nhưng ông Ternet cảm thấy lo ngại bởi Nhà Trắng chưa bao giờ tuyên bố ủng hộ các biện pháp này thông qua văn bản.

"Quan điểm của CIA khi đó là: Chúng tôi sẽ không tiếp tục các hoạt động thẩm vấn nếu các người không xác nhận bằng văn bản, rằng những biện pháp này không chỉ hợp pháp mà còn là một phần trong chính sách của chính quyền Bush" - một quan chức tình báo giấu tên kể lại với Washington Post.

Trong bối cảnh đó, đầu mùa xuân năm 2003, vài quan chức Nhà Trắng, bao gồm Cố vấn an ninh quốc gia Condoleezza Rice và Phó Tổng thống Dick Cheney, được Tenet và các viên phó của ông chính thức thông báo về chương trình thẩm vấn bí mật. Vài ngày sau, Tenet đã có cái mà ông ta muốn: một bản ghi nhớ ngắn truyền đạt sự chấp thuận của chính phủ Bush về các biện pháp thẩm vấn đang được CIA sử dụng.

Bước sang năm 2004, vụ bạo hành tù nhân tại nhà tù Abu Ghraib ở Iraq bị phanh phui. Trong không khí tức giận của dư luận, CIA lại cảm thấy mất an toàn và muốn có thêm một bản xác nhận bằng văn bản nữa của Nhà Trắng. Đây cũng là giai đoạn mối quan hệ giữa Nhà Trắng và CIA đang xấu đi do cuộc chiến Iraq. Điều đó càng khiến CIA cần có thêm những bằng chứng về sự ủng hộ của giới lãnh đạo để tự bảo vệ mình.

Một nhóm bảo vệ nhân quyền "trình diễn" kỹ thuật thẩm vấn "ván nước"

Ý định của Tenet và CIA vấp phải sự phản đối của Bộ Tư pháp. Các quan chức tại đây cho rằng không cần thiết phải có một văn bản chấp thuận chương trình thẩm vấn của CIA. Quyết tâm có thêm một bản ghi nhớ thứ hai, Tenet và các viên phó quyết định gây sức ép trong buổi họp với Hội đồng An ninh Quốc gia vào tháng 6 cùng năm.

Đây cũng là buổi họp cuối cùng của Tenet bởi ông đã công bố kế hoạch từ chức CIA. Một số quan chức, do tác động bởi vụ Abu Ghraib, đã e ngại trước các biện pháp thẩm vấn do CIA công bố. Nhưng cuối cùng vào giữa tháng 7, một bản ghi nhớ đã được chuyển cho CIA, trong đó tái xác nhận việc chính quyền Bush ủng hộ chương trình thẩm vấn của cơ quan này. Tenet cuối cùng lại có cái ông ta cần.

Phát hiện của Washington Post đã gây ảnh hưởng không nhỏ bởi cho tới trước tháng 9, chính quyền Bush vẫn không thừa nhận họ có biết về những kỹ thuật thẩm vấn của CIA. Phải tới hôm 12/9, Nhà trắng mới cho mở cuộc điều tra xem những kỹ thuật thẩm vấn trong chương trình có vi phạm luật pháp Mỹ hoặc luật pháp quốc tế hay không.

Sau khi bài báo của Washington Post xuất hiện, Nhà Trắng không đưa ra một lời bình luận nào. Cho đến nay Nhà trắng vẫn không thừa nhận việc có biết tới các kỹ thuật thẩm vấn được CIA sử dụng, như “kỹ thuật ván nước”. Đây là kỹ thuật trong đó người bị hỏi cung sẽ bị trói vào một tấn ván, mặt bị trùm vải. Người hỏi cung sẽ đổ nước lên tấm vải để người bị tra tấn có cảm giác sắp chết đuổi.

Tuy nhiên những gì Washington Post tìm thấy đã nói lên điều ngược lại. Theo ông Carl Levin, Chủ tịch Ủy ban Quân sự Thượng viện, các thông tin mới cho thấy rõ ràng giới quan chức cao cấp trong chính quyền Bush có liên quan nhiều tới chương trình thẩm vấn gây tranh cãi của CIA hơn những gì họ đã thừa nhận trước đó.