Entry của một người lười đi bộ

Đêm 8-10-2008, Lễ kỷ niệm 220 năm Phượng Hoàng - Trung Đô và mừng thành phố Vinh lên đô thị loại I, chưa bao giờ người Vinh, người Nghệ An đi bộ nhiều đến thế! Tất cả các con đường to, rộng và thẳng xung quanh Quảng trường Hồ Chí Minh đều được giành cho đi bộ. Người Vinh, người Nghệ An đổ ra đường chờ xem pháo hoa, từ trẻ con đến người già, đi bộ nườm nượp, đông vui mà không chen lấn. Mình chợt thấy hơi ngỡ ngàng một tý, rồi cũng nhanh chóng hòa vào dòng người tấp nập mùa lễ hội… Đi bộ, ôi, cái cử động đầu tiên, chập chững của loài người từ khi biết giải phóng đôi chi trước không giành cho việc di chuyển nữa để làm những việc quan trọng và tinh tế khác, giao hẳn trọn vẹn nhiệm vụ di chuyển cho đôi chi sau, thì cái người khôn – homo sapiens luôn tìm cách giảm nhẹ gánh nặng cho đôi chân vất vả, và quan trọng hơn là muốn tăng tốc độ di chuyển hòng có cơ hội khám phá, chinh phục những vùng đất xa hơn, nhiều hơn - đã không ngừng sáng chế, phát minh ra phương tiện di chuyển, từ cái bánh xe tròn bằng gỗ đến những con tàu vũ trụ bây giờ…

Bởi vì có nguy cơ, xu hướng người ta ngày càng rời xa… cái chân, ngày càng phụ thuộc vào phương tiện xe cộ, thế nên, cái người khôn nghĩ ngay ra một cách thể dục thể thao đơn giản là… đi bộ... để rèn luyện sức khỏe, chứ không vì mục đích di chuyển, và để tìm lại cảm giác quen thuộc đi bộ, chạy bộ thời còn ở hang động, hay ít nhất cũng cách đây vài ba thế kỷ, khi cái đầu máy hơi nước chưa ra đời, hay trước nữa, khi chưa thuần hóa được ngựa, bò, lạc đà kéo xe…

Nhưng đêm qua, người Vinh, người Nghệ An không phải đi bộ thể dục thể thao, mà là đi bộ… thực sự - đi bộ thật thà! Cả vạn người thong thả bên nhau, vai kề vai, cái tay đánh lên có khi chạm vào tay người khác. Những bạn trẻ yêu nhau ôm nhau đi miên man, những người già thoắt chốc như thấy mình trẻ lại khi hòa vào dòng người đông đúc, thích nhất là bọn trẻ con, chúng nó chạy tung tăng, nắm tay bố mẹ kéo đi phăng phăng về phía trước… Chưa bao giờ chúng có cơ hội đi bộ nhiều đến thế, đi bộ trên đại lộ thênh thang mà không hề sợ xe cộ đâm vào… Bỗng dưng thấy cuộc sống sao hiền hòa và thân ái… Không có tiếng động cơ, không có mùi khói xăng, chỉ có tiếng người, hơi người…

Mình chợt nhớ đến cách đây… hơn 200 năm hay khoảng đó, đại quân Tây Sơn chỉ hành quân bộ, suốt từ Nam chí Bắc mà đánh tan hai chục vạn quân giặc… Mình cũng nhớ cách đây tròn 20 năm, mình đi bộ gần hai chục cây số trong đêm mưa để đến thăm nàng… Nàng không dấu được cảm động, treo chiếc áo mưa của mình lên móc, rồi ôm lấy mình, thổn thức: Này, ngốc ạ, người ta đùa mà cũng tưởng thật! Lại nhớ đến những ngày đêm đằng đẵng hành quân qua bao nhiêu thôn xóm Việt Nam, ba lô nặng trĩu lưng, súng AK khoác trên vai, lầm lũi đi trong mưa, trong nắng… Bàn chân trong đôi giày bộ đội phồng rộp bao nhiêu lần… Rồi cảm giác nôn nao vùi mình trong cỏ, trong đất nằm đợi giờ G trước cửa mở, bộc phá lệnh, hai phát pháo pháo hiệu xanh đỏ vút lên trời, mình bật dậy cùng đồng đội xung phong, đôi chân băng băng vượt qua bao nhiêu chướng ngại vật, những “hỏa điểm” kinh hồn, tiếp cận mục tiêu… Hay những ngày mình ở đảo Cồn Cỏ. Mỗi sáng chủ nhật thế nào mình cũng đi một vòng quanh đảo dài 6 cây số, bao nhiêu sóng, gió và nắng biển khơi đã thấm đẫm trong tâm hồn mình… như thế…

Vậy mà mười năm nay, hầu như mỗi ngày mình không hề bước chân quá ba trăm mét, tất cả ỉ vào động cơ ô tô, mô tô… Mình trở thành một gã lười đi, lười chạy từ lúc nào không rõ. Ngày hai lần xe máy đi làm. Hết giờ, nhảy lên xe máy phóng về nhà hay ghé quán nhậu… Gặp gỡ, hẹn hò gì gì cũng xe máy, xe máy… Trùm mũ bảo hiểm lên đầu, ngồi lên xe máy, trước mặt chỉ còn con đường đầy bất trắc và cái đích phải đến cho bằng được, chẳng còn kịp nhìn thấy ai…

Đêm qua mình đi bộ một vòng quanh các con đường Hồ Tùng Mậu - Trường Thi – Trần Phú – Lê Mao… Tại vì con gái hai tuổi không chịu cho bế, cứ nắm tay mình kéo về phía trước, mình chạy theo con bé thơ ngây và hồn nhiên… Và, mình có cơ hội nhìn ngắm những người xung quanh mình… Sao thấy ai cũng thân thiện, rạng rỡ, có lỡ chạm vào nhau, vấp phải nhau cũng chỉ một lời xin lỗi, một nụ cười… là xong. Không như cái lần mình đi công tác bằng xe máy lỡ quệt phải một gã trung niên. Hắn ta sừng sộ chửi bới, bắt đền mình bồi thường cái gương xe máy bị vỡ đến mấy triệu đồng.

Mình nhớ… phố Arabat!

Mình nhớ mấy con phố đi bộ của Huế…

Đi bộ, mình có cơ hội cúi đầu nhìn xuống mặt đường mà không sợ tai nạn, để suy ngẫm một đôi điều… nho nhỏ! Chẳng hạn, trên con đường này, bao nhiêu lượt bước chân người đã bước qua, và họ đi về đâu, đến đâu? Nếu dùng phép tái hiện quá khứ của điện ảnh và phép chồng lớp của… Photoshop, mình nhìn thấy hàng triệu bàn chân người đàn ông đàn bà, già trẻ chồng lấp lên nhau lớp này rồi đến lớp khác, đã hiện lên xoắn xuýt và tuyệt vọng. Người đi mãi thì thành đường, trước đó, thế gian làm gì có đường? Mình thấy mình bỗng dưng như đang hòa vào đại quân của Quang Trung hoàng đế. Mình chân đất nón dấu đã mấy ngày nay hành quân thần tốc liên tục từ Huế ra. Chủ tướng cho dừng lại trấn Nghệ An một thời gian ngắn tuyển thêm quân lương, huấn luyện kỹ càng cho chiến dịch tiến công chiến lược… Chủ tướng hẹn đến mùng Bảy âm lịch thì tổ chức ăn tết ở Thăng Long. Mình không còn thời gian để nhớ người mẹ đã già trong quê Phú Xuân cùng nàng mắt lá răm môi cười như hoa ngóng đợi mình về làm đám cưới ở làng Vĩ Dạ… Trận đánh cuối cùng có thể không còn mình nhưng đại quân sẽ chiến thắng… Mình nghĩ thế thôi, thế là bước đi không không mỏi mệt…

Và, pháo hoa đã nổ tung trời. Tất thảy đều dừng lại, ngước mắt, có muôn triệu vì sao rơi trong mắt người… Cái người khôn – homo sapiens, đúng là khôn thật, nghĩ ra bao nhiêu thứ để gây dựng niềm vui và hạnh phúc cho mình?

Trần Hoài