Nigeria chấn động vì một vụ "đốt" tiền

Hồi giữa tháng 8, Nigeria xôn xao trước việc một quan chức nước này đã sử dụng hàng triệu USD tiền công cho những trò nhảm nhí mà người thường khó tưởng tượng nổi.

(TT&VH) - Hồi giữa tháng 8, Nigeria xôn xao trước việc một quan chức nước này đã sử dụng hàng triệu USD tiền công cho những trò nhảm nhí mà người thường khó tưởng tượng nổi. Nhân vật trên được cho là đã bỏ 4 triệu USD thuê thầy pháp về thực hiện một số trò yểm bùa phù phép. Ông ta còn "đốt" đi khoảng 2 triệu USD khác trong các nghi thức phù thủy. Vụ việc đã gây những phản ứng hết sức trái ngược tại Nigeria, một trong những quốc gia nghèo nhất hành tinh hiện nay.

"Công tử Bạc Liêu" châu Phi

Báo chí Nigeria cho biết nhân vật trung tâm trong vụ bê bối động trời này là Sam Edem, chủ tịch Ủy ban phát triển đồng bằng Niger (NDDC). Ông này bị cho là đã biển thủ 6,8 triệu USD tiền ngân sách để thuê thầy pháp, còn được biết đến ở Nigeria là "juju", yểm bùa, phù phép giúp ông ta làm ăn thuận lợi.

"Công tử Bạc Liêu" châu Phi, ông Sam Edem

Vụ việc bắt đầu được phanh phui khi Edem tới báo với cảnh sát rằng ông ta là nạn nhân của một trò yểm bùa khiến bản thân phải đưa cho thầy pháp hàng triệu naira (đồng nội tệ Nigeria). Cảm thấy có dấu hiệu bất ổn, cảnh sát Nigeria bắt đầu truy lùng viên thầy pháp để làm rõ đầu đuôi câu chuyện.

Tháng 6 vừa qua thầy pháp Perebakowe Ogah đã bị bắt khi lang thang tại phía tây nam Nigeria. Khi bị thẩm vấn Ogah cho biết đã được Edem thuê với giá 480 triệu naira (hơn 4 triệu USD) để thực hiện một số ma thuật hắc áp, nhằm giúp ông ta có nhiều hơn nữa các hợp đồng béo bở của chính phủ Nigeria. Ogah cũng khai rằng ông đã được thuê để yểm bùa nhằm giết đối thủ Timi Alaibe của Edem tại NDDC.

Ogah tiết lộ đã phải tiến hành một nghi thức hết sức phức tạp và cầu kỳ nhằm giúp "tăng sức mạnh" cho Edem. Trong nghi thức đó, Edem đã chủ động đốt 270 triệu naira (hơn 2 triệu USD) và việc đốt tiền kéo dài suốt buổi hành lễ, bắt đầu từ lúc nửa đêm tại một nghĩa trang ở Port Harcourt. Sau đó Edem mang tro tiền đã đốt về tắm để lấy may. Kể từ khi đưa ra những lời khai chấn động này, Ogah đã nộp tiền thế chân để tại ngoại và biến mất. Cảnh sát Nigeria thừa nhận việc tìm kiếm y là rất khó khăn.

Thành viên ưu tú trong xã hội Nigeria!

Những lời khai Ogah để lại đã khiến cảnh sát quay ra sờ gáy Edem. Điều bất ngờ là khi bị thẩm vấn, Edem đã thừa nhận những gì Ogah khai là đúng. Càng bất ngờ hơn khi biết Edem là một trong những thành viên ưu tú ở xã hội Nigeria và bản thân ông này có một nền tảng tri thức rất cao.

Ông Sam Edem (phải) năm 2007

Theo hồ sơ cá nhân đăng tại địa chỉ nddc.gov.ng/board/chairman.html, Edem, sinh ra tại Ikot Ukap, bang Akwa Ibom. Ông là con trai một mục sư và mẹ ông cũng nắm một vị trí rất cao ở Nhà thờ Thiên Chúa giáo. Edem đã tốt nghiệp cử nhân Đại học Ibadan và ông có bằng thạc sĩ Triết học tại Đại học Montreal (Canada).

Ông là một nhà ngoại giao kỳ cựu, đã làm việc tại Bộ Ngoại giao Nigeria từ những năm 1970. Trước khi nghỉ hưu vào năm 2003, ông đã làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Nigeria ở Senegal, Rwanda và Burundi. Ông cũng đã nắm các cương vị ngoại giao khác nhau tại Uganda, Bỉ, Luxembourg, Liên minh châu Âu và Liên Xô (cũ). Hiện Edem đang có trong tay hơn 200 giải thưởng và các bằng danh dự khác nhau do nhiều quốc gia trao tặng.

Tiểu sử chính thức của Edem kết luận bằng một dòng rất kêu: "Lấy sự khiêm tốn, nhún nhường, siêng năng và kỷ luật làm những nguyên tắc dẫn đường, ông đã tạc tên tuổi của mình lên vàng!". Thật đáng tiếc khi Edem đã vất vỏ những giá trị vàng ấy của bản thân để theo đuổi ma thuật hắc ám và những trò phù thủy khó tin.

Hiện nay một trong những điều khiến dư luận Nigeria quan tâm là Edem đã lấy đâu ra số tiền khổng lồ để chi cho những hành động rồ dại của ông. Các luật sư đại diện cho Edem nói rằng tiền đã được vài người bạn quyên tặng để ông chạy đua vào ghế Thống đốc bang miền nam Akwa Ibom. Luật sư cho biết Edem chưa kịp xài số tiền này thì đã bị thầy pháp Ogah "phù phép", chiếm đoạt mất. Nhưng nhà chức trách Nigeria thì nghĩ khác. "Chúng tôi tin rằng số tiền này là của chính phủ Nigeria. Đó là khoản tiền được dùng để phát triển đồng bằng Niger" - ủy viên cảnh sát Ali Amodu nói với báo chí.

Nghèo vì tham nhũng

Là một đất nước có nguồn tài nguyên dầu mỏ khá lớn và khoản thu từ dầu không hề kém các quốc gia khác trong khối OPEC là bao nhiêu nhưng người dân Nigeria cho đến nay vẫn phải chịu cảnh nghèo đói và bệnh tật không khác mấy so với những quốc gia châu Phi nghèo đói khác. Nguyên nhân chính là nạn tham nhũng đã hoành hành ở quốc gia này suốt nhiều thập kỷ qua.

Theo một thống kê của Ngân hàng Thế giới thì hàng năm đất nước Nigeria bị mất đi khoảng 25% tổng thu nhập của họ vì nạn tham nhũng. Nói một cách cụ thể hơn là mỗi năm những "con sâu mọt" của Nigeria đã "gặm" mất của đất nước này khoảng 500 tỷ USD.

Cho tới nay Edem vẫn khẳng định bản thân là nạn nhân của một "âm mưu chính trị" nhằm vào uy tín của ông. Nhưng theo bình luận của tờ nhật báo This Day (Nigeria), ông ta đã vi phạm một nguyên tắc căn bản của các quan tham: không bao giờ để lộ việc mình là một "con sâu". Khi báo với nhà chức trách về việc bị lừa tiền triệu, Edem hy vọng sẽ lấy lại được khoản tiền, rốt cục để bị tòi cái đuôi quan tham cùng vụ thuê thầy pháp đáng xấu hổ nói trên.

Gia Bảo