Chống “vàng tặc” ở Tây Quảng Nam (Phần II)
Thợ đào vàng ví các bãi vàng là “địa ngục trần gian” quả không ngoa, bởi ở đây nhân phẩm, tính mạng của những người làm thuê bị khinh rẻ, miệt thị đến tận cùng.
Nhiều thợ đào vàng thuê ví các bãi vàng là “địa ngục trần gian” quả không ngoa, bởi ở đây nhân phẩm, tính mạng của những người làm thuê bị khinh rẻ, miệt thị đến tận cùng.
Họ luôn bị chủ bưởng vàng chửi mắng thậm tệ, bị bắt làm việc quần quật trong những điều kiện hết sức gian khổ, nguy hiểm, mà chỉ cần “lơ đễnh” đôi chút là tính mạng “đi đời”.
Phần I: Miền Tây không yên tĩnh
Bài 2: Địa ngục trần gian
Theo điều tra của các trinh sát BĐBP Quảng Nam, thời gian cao điểm, tại bãi vàng khe Rin có hàng trăm người đào vàng thuê lao động, trong đó có không ít trẻ em chỉ từ 13 - 14 tuổi. Các trẻ em này phải khuân những bao đất, đá nặng 30 - 40kg được vận chuyển trong những giếng vàng khoét sâu vào lòng núi 200 - 300m ra để đãi vàng. Hầu hết số người làm thuê hằng ngày phải chui vào hầm sâu trong lòng đất khai thác đá lấy vàng, mỗi khi không đảm đương được công việc, họ thường bị bọn chủ lán, cai thầu đánh đập hết sức tàn nhẫn. Bữa ăn của họ chỉ có cá khô, mắm cái, mì tôm được pha nước để làm canh, còn rau xanh thì hầu như không có. Môi trường làm việc khắc nghiệt đã “tạo ra” những thân thể ốm yếu, mang trong mình mầm bệnh sốt rét kinh niên, hay vì nghiện ma túy.
Một số "vàng tặc" là phụ nữ.
Việc khai thác vàng được những người thợ tiến hành một cách mạo hiểm. Họ phải đào những đường hầm xuyên vào lòng núi hàng chục, hàng trăm mét, lần theo dấu vết các vỉa vàng. Hàng ngày, các chủ bưởng vàng bắt người làm thuê làm việc 2 ca, mỗi ca từ 8 - 10 tiếng đồng hồ. Thời gian giao ca cũng chính là thời gian để các chủ hầm dùng mìn phá đá. Sau khi nổ mìn phá đá, chờ 1 - 2 tiếng sau cho khói, bụi tan hết, các chủ bưởng vàng lại xua công nhân chui xuống các giếng vàng để đưa đất, đá lên rồi dùng xe cút kít, hay quang gánh mang đất, đá ra khu vực máy nghiền để nghiền thành bột đá mịn.
Thứ bột đá này được cho vào đãi lọc qua một dàn máng có tráng thủy ngân để thu sản phẩm cuối cùng là những vảy vàng nhỏ li ti mà người ta vẫn thường gọi là vàng cám. Ở công đoạn cuối cùng này, chỉ có các chủ bưởng vàng và một số tay chân thân tín mới được trực tiếp làm việc. Sau khi thu được vàng cám, chúng đưa vào phòng kín, dùng đèn khò để gom vàng thành chỉ, thành cây. Vàng ở khe Rin ít pha tạp chất nên được dân buôn vàng đánh giá rất cao. Trữ lượng vàng nguyên chất đạt khoảng 98 - 99%.
Các "vàng tặc" phải làm việc vất vả tại bãi vàng.
Song hành với nạn ‘vàng tặc” luôn là tình trạng mất an ninh trật tự tại các bãi vàng, đặc biệt là tình trạng buôn bán, vận chuyển và sử dụng ma túy. Các chủ lán trại đã tận dụng sức quyến rũ chết người của ma tuý để sai khiến những lao động làm thuê cho mình. (Trinh sát biên phòng Quảng Nam đã xác lập nhiều chuyên án, kế hoạch nghiệp vụ, đấu tranh bắt giữ trên 20 vụ với hàng chục đối tượng có hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng ma túy tại các bãi vàng). Để giữ chân số lao động làm thuê, nhiều chủ lán vàng còn có “sáng kiến” cho công nhân “thưởng thức” chất gây nghiện khác như bồ đà... Xung quanh các lán trại của dân làm vàng có rất nhiều kim và ống tiêm đã qua sử dụng vào việc chích ma túy. Nguồn “hàng trắng” này được tiếp tế bởi một đội ngũ buôn chuyến và xe ôm. Cứ vài ngày một lần, có một đội quân chuyên làm nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa lên bán, có cả những phụ nữ tuổi xế chiều làm nghề này, nếu các chủ lán vàng hay công nhân đào vàng có nhu cầu mua dâm họ sẵn sàng phục vụ.
Đồng hành với vàng, đã có không ít những thợ đào vàng phải vĩnh viễn nằm lại trên những mảnh rừng heo hút do sập hầm, tai nạn lao động, sốt rét ác tính và cả những cuộc “chinh phạt” lẫn nhau để tranh giành lãnh địa. Từ ngã 3 Phước Đức, thị trấn Khâm Đức đến bãi vàng khe Rin, tôi đã đếm được hơn một chục nấm mồ nhỏ ven đường. Cách đây không lâu, cũng tại nơi này, một vụ sập hầm đã cướp đi sinh mạng của 4 thợ đào vàng. Vàng, máu và nước mắt luôn đi song hành. Nếu chẳng may bỏ mạng nơi hầm sâu, người làm công ở đây cuối cùng cũng chỉ được các chủ hầm vàng ném cho ít tiền lo chuyện mai táng, mộ phần...
Họ luôn bị chủ bưởng vàng chửi mắng thậm tệ, bị bắt làm việc quần quật trong những điều kiện hết sức gian khổ, nguy hiểm, mà chỉ cần “lơ đễnh” đôi chút là tính mạng “đi đời”.
Phần I: Miền Tây không yên tĩnh
Người làm thuê vẫn hì hục đãi vàng mà không biết chiến sỹ BĐBP xuất hiện.
Bài 2: Địa ngục trần gian
Theo điều tra của các trinh sát BĐBP Quảng Nam, thời gian cao điểm, tại bãi vàng khe Rin có hàng trăm người đào vàng thuê lao động, trong đó có không ít trẻ em chỉ từ 13 - 14 tuổi. Các trẻ em này phải khuân những bao đất, đá nặng 30 - 40kg được vận chuyển trong những giếng vàng khoét sâu vào lòng núi 200 - 300m ra để đãi vàng. Hầu hết số người làm thuê hằng ngày phải chui vào hầm sâu trong lòng đất khai thác đá lấy vàng, mỗi khi không đảm đương được công việc, họ thường bị bọn chủ lán, cai thầu đánh đập hết sức tàn nhẫn. Bữa ăn của họ chỉ có cá khô, mắm cái, mì tôm được pha nước để làm canh, còn rau xanh thì hầu như không có. Môi trường làm việc khắc nghiệt đã “tạo ra” những thân thể ốm yếu, mang trong mình mầm bệnh sốt rét kinh niên, hay vì nghiện ma túy.
Việc khai thác vàng được những người thợ tiến hành một cách mạo hiểm. Họ phải đào những đường hầm xuyên vào lòng núi hàng chục, hàng trăm mét, lần theo dấu vết các vỉa vàng. Hàng ngày, các chủ bưởng vàng bắt người làm thuê làm việc 2 ca, mỗi ca từ 8 - 10 tiếng đồng hồ. Thời gian giao ca cũng chính là thời gian để các chủ hầm dùng mìn phá đá. Sau khi nổ mìn phá đá, chờ 1 - 2 tiếng sau cho khói, bụi tan hết, các chủ bưởng vàng lại xua công nhân chui xuống các giếng vàng để đưa đất, đá lên rồi dùng xe cút kít, hay quang gánh mang đất, đá ra khu vực máy nghiền để nghiền thành bột đá mịn.
Thứ bột đá này được cho vào đãi lọc qua một dàn máng có tráng thủy ngân để thu sản phẩm cuối cùng là những vảy vàng nhỏ li ti mà người ta vẫn thường gọi là vàng cám. Ở công đoạn cuối cùng này, chỉ có các chủ bưởng vàng và một số tay chân thân tín mới được trực tiếp làm việc. Sau khi thu được vàng cám, chúng đưa vào phòng kín, dùng đèn khò để gom vàng thành chỉ, thành cây. Vàng ở khe Rin ít pha tạp chất nên được dân buôn vàng đánh giá rất cao. Trữ lượng vàng nguyên chất đạt khoảng 98 - 99%.
Song hành với nạn ‘vàng tặc” luôn là tình trạng mất an ninh trật tự tại các bãi vàng, đặc biệt là tình trạng buôn bán, vận chuyển và sử dụng ma túy. Các chủ lán trại đã tận dụng sức quyến rũ chết người của ma tuý để sai khiến những lao động làm thuê cho mình. (Trinh sát biên phòng Quảng Nam đã xác lập nhiều chuyên án, kế hoạch nghiệp vụ, đấu tranh bắt giữ trên 20 vụ với hàng chục đối tượng có hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng ma túy tại các bãi vàng). Để giữ chân số lao động làm thuê, nhiều chủ lán vàng còn có “sáng kiến” cho công nhân “thưởng thức” chất gây nghiện khác như bồ đà... Xung quanh các lán trại của dân làm vàng có rất nhiều kim và ống tiêm đã qua sử dụng vào việc chích ma túy. Nguồn “hàng trắng” này được tiếp tế bởi một đội ngũ buôn chuyến và xe ôm. Cứ vài ngày một lần, có một đội quân chuyên làm nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa lên bán, có cả những phụ nữ tuổi xế chiều làm nghề này, nếu các chủ lán vàng hay công nhân đào vàng có nhu cầu mua dâm họ sẵn sàng phục vụ.
Đồng hành với vàng, đã có không ít những thợ đào vàng phải vĩnh viễn nằm lại trên những mảnh rừng heo hút do sập hầm, tai nạn lao động, sốt rét ác tính và cả những cuộc “chinh phạt” lẫn nhau để tranh giành lãnh địa. Từ ngã 3 Phước Đức, thị trấn Khâm Đức đến bãi vàng khe Rin, tôi đã đếm được hơn một chục nấm mồ nhỏ ven đường. Cách đây không lâu, cũng tại nơi này, một vụ sập hầm đã cướp đi sinh mạng của 4 thợ đào vàng. Vàng, máu và nước mắt luôn đi song hành. Nếu chẳng may bỏ mạng nơi hầm sâu, người làm công ở đây cuối cùng cũng chỉ được các chủ hầm vàng ném cho ít tiền lo chuyện mai táng, mộ phần...
Theo Biên Phòng
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN