Khi văn mạng “đo” thị trường đọc?

Bên cạnh phá bỏ rào chắn kiểm duyệt, mang lại không gian tự do công bố tác phẩm cho người viết nghiêm túc, mạng internet còn góp phần biến những kẻ lảm nhảm giật gân một ngày đẹp trời nào đó có thể trở thành “hiện tượng”

Điều đó xảy ra khi các nhà xuất bản, công ty phát hành biết tận dụng khả năng lôi kéo cộng đồng tò mò bằng cái nhãn thời thượng “văn học mạng” dán lên trên bìa sách và những tờ rơi quảng cáo.

Nhiều tác phẩm khai thác từ trên blog trở thành những cuốn sách bán được vài chục vạn bản ở Trung Quốc. Tác giả những cuốn sách này sau một đêm thức dậy trở thành nổi tiếng vì những câu chuyện vặt vãnh họ kể trên blog của mình. Những câu chuyện ngô nghê và có bề giật gân. Mỗi câu chuyện là một bày tỏ quan điểm về tình dục, yêu đương “xả hết van”, tuyên bố khủng hoảng, ăn chơi xả láng và thường lồng ghép vào những tuyên ngôn, triết lý vụn vặt bất cần. Trong khi những bạn đọc văn học nghiêm túc tỏ ra nghi hoặc thứ sách hoa hoè hoa sói này thì những cư dân mạng, thường là học sinh sinh viên và nhân viên văn phòng là những netizen tỏ ra hào hứng. Và chính họ tích cực góp phần “quảng bá” bằng những comment, đường link hay những entry tám vặt… khi những tác phẩm thế này ra đời.

Điều này luôn có lợi cho những công ty phát hành, nhà xuất bản. Có khi ngoài khả năng bán chạy cuốn sách “văn mạng” này, họ còn nhận được hợp đồng dịch ra nhiều thứ tiếng khác trên thế giới. Trong nhiều trường hợp, cái nhãn bestseller được tuỳ tiện gắn lên cuốn sách bởi một trang web phát hành hay một tờ báo vớ vẩn nào đó, chẳng ai kiểm định và cũng chẳng ai đặt câu hỏi nghi ngờ về chất lượng của nó. Dù sao, trong lúc đó, anh bạn sau một đêm thức dậy đã là nhà văn nổi tiếng đang dạo bước trên mây với những lời ca tụng nổ như sấm của những cư dân mạng và kể cả những báo chí a dua.

Chuyện tình New York - tác phẩm mạng từng gây xôn xao dư luận

“Nhà văn mạng” đang là thứ mốt lấp lánh giữa thời blog đang ảnh hưởng nhiều đến không gian đọc của người trẻ và sách tri thức, văn chương cao cấp chỉ là thứ hình dung xa vời đối với họ; trong thời đại mà cả thứ chân, nguỵ khó lường trước đời sống thông tin bủa vây? Trở thành nhà văn mạng có dễ hay không?

Xin trả lời: quá dễ. Và đây là công thức đúc kết được từ những hiện tượng văn học mạng trong thời gian gần đây mà chúng tôi quan sát được: Chỉ cần vốn liếng là chiếc máy tính nối mạng và khả năng siêng blogging, chịu khó kể những câu chuyện lảm nhảm về tình yêu, công việc, nhớ pha thêm một số cảnh sex nóng bỏng, lãnh cảm hay bất lực; thủ dâm hay cuồng loạn vũ trường quán xá; gay, lesbian hay ngoại tình; phơi bày bản thân; phản ánh những mốt chơi thời thượng như vespa, chụp ảnh hay ngồi nhìn mưa và nói chuyện đi du học… Tất cả cứ trắng phớ ở tầng nghĩa thứ nhất để đỡ mất công suy nghĩ hay thao thức. Chẳng cần bút pháp thủ pháp gì mất công, chỉ cần đừng quên chua vào một số câu cảm thán triết lý về sự đời bế tắc, cô đơn, tuyên bố tự do tình dục, tỏ vẻ sâu sắc và to tiếng phản kháng... Chắc chắn những entry ấy sẽ đắt comment và bạn sẽ trở thành một hot blogger.

Từ chỗ trở thành một ngôi sao trên cộng đồng mạng, pages view tăng vùn vụt, tiến tới chào hàng một nhà xuất bản nào đó quả không khó. Và chỉ cần đánh mùi qua đường link xanh đến blog của bạn, họ, những người luôn nhân danh nâng tầm cho môi trường văn hoá đọc, sẽ vớ lấy bạn như một miếng mồi ngon có thể đem lại doanh thu lớn giữa lúc xuất bản sách đang rơi vào khủng hoảng. Sách của bạn sẽ ra đời nhanh sau đó và bán chạy như tôm tươi. Có khi là một “cú đấm” trong năm của các nhà xuất bản quen in sách giải ngân và sống bằng nghề bán giấy phép!

Việc còn lại là bạn hãy chuẩn bị một số câu trả lời ra vẻ sâu sắc để trả lời với báo chí và truyền hình khi cuốn sách trở thành “hiện tượng”. Một nhà văn thế hệ netizen mới toanh như bạn sẽ là hình ảnh mà nhà xuất bản nào cũng thèm muốn tranh công phát hiện, xây dựng để thúc đẩy việc bán sách.

Thành công đến nhanh khiến cho nhiều “nhà văn mạng” loại này bày tỏ cảm xúc bất ngờ về việc trở thành nhà văn quá dễ, chẳng việc gì phải vò đầu bóp trán đặt ra sứ mạng nọ giá trị kia như mấy ông lẩm cẩm vẫn thường than thở. Và với khả năng một blogger, hành trình tạo tên tuổi trong dòng sách thị trường quả chẳng mất gì ngoài khả năng lảm nhảm trước đó và một chút mùi mẫn chịu khó để blog của mình ở chế độ public về sau cho thiên hạ là những hot blogger nhảy vào comment, tranh cãi khen chê và... vét tiền mua sách vì tò mò càng nhiều càng tốt. Những blogger viết blog hướng tới khát vọng chủ động định danh trong dòng sách thị trường là một xu hướng hiện nay. Sau khi họ gặt hái thành công với số lượng phát hành lớn, ngoài nhãn mác “nhà văn mạng” được báo chí dán cho, họ còn có thể được nhìn như một hình mẫu nhà văn chuyên nghiệp và thức thời.

Cứ nhòm vào những cuốn sách văn học mạng bestseller đang trăm hoa đua nở trong các nhà sách của chúng ta, ai dám bảo giới trẻ không đọc sách?!? Ai dám than đời sống văn hoá đọc đang có vấn đề?!?

Theo SGTT