Bài 3: Xuất hiện những kiến trúc tốt, nhưng...

Kiến trúc trụ sở Văn phòng Quốc hội Cùng xây dựng với viện thông tin KHXH bên kia đường, cùng phố Lý Thường Kiệt, giữa những năm 1980. Có lẽ chịu trận “hội chứng modern”, đá rửa hoành hành ở nước ta lúc bấy giờ. Cây cột lẻ loi ốp đá và nan chớp rối mắt là bằng chứng.

Trong khối trụ sở các sở, ngành xuất hiện nhiều kiến trúc tốt. Đó là những công trình sớm tìm đến với cái hiện đại, cái mới. Hình thức khá phong phú, thể hiện công nghệ, chất liệu mới thoải mái, tự tin. Tuy nhiên có một hạn chế hay bắt gặp ở trụ sở loại này: tính chất nghề nghiệp và chức năng chưa gắn với hình thức. Nhiều hình ảnh kiến trúc cho thấy lãnh đạo sở, ban, ngành muốn khẳng định chức vụ quản lý hơn, thích trụ sở có vị thế “nha môn kỹ thuật” hay “nha môn nghiệp vụ”?!

Kiến trúc Trụ sở Viện kiểm sát NDTC   Những người tham gia thiết kế công trình này cho biết ý tưởng  hay: muốn “gộp” nó với Toà án NDTC, trường cấp III Việt Đức, Toà báo Độc lập (cũ) cùng ở phố Lý thường Kiệt, kể cả Toà án NDTPHN và Viện KSND TPHN (2 công trình ngay phía sau, trông ra phố Hai Bà Trưng) thành một quần thể “chống cự” lại tháp Melia ngạo nghễ và lạc lõng. Họ phần nào cứu vãn được đoạn giữa phố Lý Thường Kiệt, một trong những phố chính của thủ đô, kể từ sau khi có tháp Melia. Bố cục chung của công trình là để phục vụ cho điều đó. Đáng tiếc việc lấy cảm hứng từ sự mực thước của Toà án NDTC lại có vẻ như quá tầm tay của các KTS, nên công trình, nhất là mặt trông ra phố Quang Trung trông có phần tẻ nhạt và thô.

Tuy vậy cũng còn những công trình để lại nhiều trăn trở

Kiến trúc trụ sở Bộ Tài chính Rất có thể do vô tình, hình khối Trụ sở Bộ Tài chính mang thần thái Pantheon La Mã rõ hơn là các phong cách châu Âu khác được thể hiện ở số cộng nhiều chi tiết?! Hơi tiếc là trên thửa đất vào loại to nhất, đẹp nhất ở trung tâm thủ đô Hà Nội đã sừng sững một công trình chưa xứng tầm với hình ảnh kiến trúc đương đại sáng giá của Việt Nam, trong khi vị thế của công trình và sự đầu tư cho nó thừa đủ để nâng đỡ một tác phẩm tiền phong của thời kỳ đổi mới. Đây là trách nhiệm đè lên vai bất kỳ nhà đầu tư nào, KTS nào nếu muốn xây dựng công trình lớn đương đại.

Phân viện KHHS Bộ CA tại Đà Nẵng (2005) Chủ nghĩa hiện đại được giới thiệu sơ sài như một hiện tượng mà…ai cũng biết. Cái mới không thể sinh thành từ việc gom nhặt thật nhiều cái cũ.

Cần lưu ý, các công trình công sở với cơ quan chủ quản là bên quân đội, công an, từ trụ sở các cơ quan cấp bộ, tổng cục, xuống đến cấp tỉnh, huyện …thường đồ sộ, toạ lạc ở trung tâm hay gần trung tâm đô thị, do công năng riêng và tính chất quân sự, an ninh…nên là những công sở “khó” thiết kế. Có một vấn đề cần suy nghĩ: một là đội ngũ kiến trúc sư tay nghề cao do bên quân sự quản lý khá mỏng, nên đôi khi không đáp ứng được yêu cầu của các dự án của cơ quan chủ quản. Hai là, việc tìm kiếm nội dung và vẻ đẹp kiến trúc công sở quân sự, an ninh có đường riêng, KTS “nhà binh” hay KTS “dân sự”... được đặt hàng đều cần tiếp thu nhiều khái niệm mới.

 

Tay nghề sáo mòn của KTS dễ là nguyên nhân chính gây tổn hại đến vẻ đẹp hiện đại của loại kiến trúc này.