Bài 2: Quá lời gọi là “loạn”

Các trụ sở hàng tỉnh hiện nay nổi cộm nhiều chuyện đáng nói, mà quá lời gọi là “loạn”.

Từ cấp tỉnh trở đi, tiềm lực bạc tiền khá hùng hậu, xây dựng phát sinh bao nhiêu cũng đủ (kể cả làm gấp rưỡi diện tích sàn cần thiết hay kiến thiết sân tàu bay trên nóc nhà uỷ ban…) Các địa thế đẹp nhất của thị xã, thành phố được dành cho những công trình này. Các nhà quản lý cao cấp nhất của địa phương, ban ngành luôn tiên phong trong xây dựng trụ sở, luôn là những “Mạnh thường quân”.

Sở địa chính Nam Định

Chắp vá đến kỳ cục. Bộ mái dốc đều bốn phía ghếch lên trời

quả không tiền khoáng hậu. "Sự hối tiếc" chắc chắn sẽ xảy ra

sau khi xây dựng. Mỗi mảng khối như từ một đồ án tầm thường

khác lạc vào đây.

Các tỉnh đua nhau lấy cảm hứng lịch sử: Nhà quốc hội, dinh Toàn quyền, Bắc bộ phủ, nhà Đấu xảo, toà Đốc lý Sài gòn, dinh Độc lập, toà Đại sứ Mỹ, kể cả…Nhà hát lớn(?!) để xây trụ sở. Thậm chí, như tôi đã đề cập đến trên báo TT&VH cuối tuần số ra gần đây, Thiết kế trụ sở UBND và HĐND tỉnh Đắc Lắc ( 2004) sao chép một cách lộ liễu” trụ sở UBND thành phố HCM.Khó có thể tưởng tượng, kiến trúc này có chỗ đứng ở Tây Nguyên.

Trụ sở UBND TP.HCM- ảnh Phạm Hoàng

Thiết kế trụ sở UBND và HĐND tỉnh Đắc Lắc. 2004

“Sao chụp một các lộ liễu” trụ sở UBND TP. HCM (ảnh trên).

Lại có tỉnh, xây dựng trụ sở UBND và cơ quan Tỉnh uỷ là hai ngôi nhà giống hệt nhau như tỉnh Nam Định.

Tỉnh ủy và UBND tỉnh Nam Định

Mái manchard, lệ bộ kiểu dáng thời Pháp thuộc (đã bị làm méo

mó đi nhiều) - những thứ nhàm chán trong kiến trúc đương đại

của các đô thị lớn, được chuyển “nguyên đai nguyên kiện” về

thành Nam. 2 kiến trúc công sở cao 6 tầng, chạy dài gần 70m,

giống hệt nhau đến từng chi tiết

Thế vẫn chưa đủ “mẫu mã” cho 64 tỉnh thành với hàng trăm trụ sở UBND, tỉnh uỷ và nhiều lần chừng ấy các nhà làm việc cấp sở, ty, chi nhánh…gượng ép gắn gá hình thức. Lại còn phải tính thêm, từ 1980 đến giờ, sau vài ba lần nhập, tách tỉnh trong toàn quốc là những lần biết bao nhiêu công sở đồ sộ mọc lên như nấm. Nói thực lòng, kiến trúc công sở cấp tỉnh đóng góp cho đất nước nhiều “tác phẩm khó chịu” hơn cả.

Sở Tư pháp Ninh Thuận

Chẳng lẽ lại hời hợt như hình ảnh kiến trúc này?!

Một hình thức tạm bợ!

Sở Y tế Cao Bằng

Loạn quá. Chắc người chiêm ngưỡng không biết đâu là lẽ phải.

Sở XD Cao Bằng

Một cố gắng vươn tới kiến trúc sạch ở vùng sâu vùng xa,

nhưng sảnh và mái hiên lạc lõng đến khó hiểu.

Thấy rõ, ở nhiều trụ sở, cả chủ công trình lẫn người thiết kế đều lúng túng khi lựa chọn hình thức. Ngay cả khi tác giả đã thống nhất (thoả hiệp?!) với chủ công trình, vẫn không đi được đến đích của một vẻ đẹp hình thức vì qua loa đại khái về đường nét và thiếu tri thức về chi tiết. Mắc sai lầm do học đòi quy mô và hình thức công sở cấp trên, chơi trội với ngang cấp, sao chép kiến trúc đương đại nước ngoài một cách thô vụng.

KTS Đoàn Khắc Tình

Bài 3: Xuất hiện nhiều kiến trúc tốt, nhưng...