Bài 1: Từ thiếu ý tưởng đến chơi trội

UBND Phường Phương Liệt, Quận TX-HN: Xử lý chi tiết còn vụng về. Động vào chỗ nào cũng thấy thiếu bàn tay nghiêm chỉnh của KTS. Có lẽ chưa thể gọi đây là công sở

Trụ sở xã, phường là nơi diễn ra giao tiếp dân sự là chính (từ cấp quận, huyện trở lên mới có chi điếm ngân hàng, viện kiểm sát, tòa án, bộ chỉ huy quân sự…) Công chức cấp xã, phường thường là họ hàng, ruột thịt, hay xóm giềng của người dân địa phương, xử lý pháp quyền có khi xuề xoà. Tương lai trụ sở phường xã có lẽ chỉ là các ngôi nhà cộng đồng ấm cúng, thân thiện với người dân. Nên khuyến khích hình thức kiến trúc này.

Hiện nay, hình thức trụ sở xã, phường thường thiếu ý tưởng rõ rệt. Cùng lắm dập theo mẫu từ xã bên, huyện nhà (vốn đã không mẫu mực rồi). Có trường hợp cả chủ đầu tư và nhà thiết kế lại rủ nhau “phóng to” một ngôi nhà cho thành trụ sở. Thực chất, không phải vì nghèo mà phường, xã không lo được dăm bảy gian trụ sở. Ở xã, giá như ông (bà) Chủ tịch lúc bắt tay xây dựng trụ sở ủy ban, biết nghĩ đến ngôi đình làng - kiến trúc quá khứ đã nói được nhiều điều xã hội, thì đắn đo được nhiều mặt hơn, trước khi tư vấn nhà chuyên môn. Quan trọng là thuê vẽ kiểu đàng hoàng: “bình cũ rượu mới” hay “hiện đại”, “hậu - hiện đại” gì thì tuỳ. Chắc rằng trụ sở sẽ có ý tứ rõ ràng, đáng đồng tiền bát gạo. Không nên thanh minh việc không tìm được người vẽ kiểu cho uỷ ban xã, phường như hoàn cảnh nông thôn thiếu bác sĩ. Riêng trụ sở phường, kiến trúc sạch sẽ, duyên dáng giữa lòng đô thị là được. Lưu ý, kiến trúc trụ sở phường, xã hiện nay vẫn gần như “ngoài vòng pháp luật”. Các nhà quản lý nên quan tâm và nghiêm khắc hơn.

H2- UBND Q. Thanh Xuân, Hà Nội: Chưa đẹp ngay từ bố cục. Không xử lý nổi hình thức mái.  Tổ chức mặt đứng mà “xài” chi tiết thế này thì không thể đạt được vẻ đẹp hình thức mong muốn.

2. Từ cấp quận, huyện, sự “phát ngôn thể loại” của công sở đã khá rõ. Mãi gần đây, tính chất huyện đường, dinh, phủ còn nặng. Hình thức kiến trúc ít bộc bạch đời sống dân cư, thực tiễn xã hội (vùng sâu, vùng xa, thuần nông, làng nghề, ven đô, nội thành…) đang đổi mới và xa lạ với hình ảnh kiến trúc của địa bàn. Nhiều công sở là kết quả sao chép kiểu dáng từ tỉnh hoặc thành phố gần cận. Không ít “thiết kế truyền miệng” được dùng xây dựng một cách bạo phổi, để mau chóng “chơi trội” quận, huyện khác. Rốt cuộc càng nhấn mạnh những sai lầm của các công trình đi trước tại công sở của chính mình.

H 3- UBND quận Tây Hồ: Người ta dễ mất cảm tình ngay từ cổng chính và sảnh vào từ 2  bên cánh nhà. Mặt đứng thì dàn trải có vẻ như làm ‘cho xong chuyện’. Dùng 2 mái đua chồng nhau là chuyện hóc búa, vì tay nghề phải thật chín chắn thì mới bình ổn được chúng trên cao. Còn hồi nhà, có lẽ chính người thiết kế cũng không biết mình vẽ gì.

Hiện nay nhiều huyện, tỉnh thực hiện ghép tất cả các cơ quan Nhà nước và cơ quan Đảng vào một nhà làm việc chung. Đó là điều đáng mừng. Kèm theo đó là chính quyền điện tử và hình ảnh công chức mới. Chúng ta hy vọng nhiều ở loại kiến trúc công sở này.

KTS Đoàn Khắc Tình

Bài 2: Kiến trúc công sở hàng tỉnh: quá lời gọi là “loạn”