Một góc nhìn từ trận bán kết: Phép thử của hội nhập dân tộc
Trải qua rất nhiều biến cố, những người nhập cư có những đóng góp không nhỏ vào xã hội và kinh tế ở Đức. Trận Đức và TNK được coi là một phép thử của sự hội nhập dân tộc.
(TT&VH Online) - Với hơn 3 triệu trên tổng dân số 80 triệu, người Thổ là cộng đồng thiểu số lớn nhất ở Đức. Trải qua rất nhiều biến cố, những người nhập cư này đã trở thành một bộ phận quan trọng, có những đóng góp không nhỏ vào xã hội và kinh tế ở Đức. Trận bán kết Euro 2008 giữa Đức và TNK được coi là một phép thử của sự hội nhập dân tộc.
* Sự quan trọng của vấn đề hội nhập
Mối quan hệ Đức-TNK được bắt nguồn từ thời đại đế chế Ottoman (thế kỷ 19), song chỉ lên tới đỉnh cao vào thế kỷ 20. Do thiếu hụt nguồn nhân lực và sự kiệt quệ về kinh tế sau chiến tranh thế giới thứ II, tới năm 1961, Đức đã chiêu mời công nhân, kỹ sư lành nghề TNK sang làm việc và gọi những người này với cái tên ưu ái "Gastarbeiter" (lao động khách).
Giờ đây, Đức và TNK đã có nhiều ràng buộc, đặc biệt trong quan hệ về chính trị (vấn đề gia nhập EU của TNK), con người (3 triệu người TNK sinh sống ở Đức) và trao đổi kinh tế. Song trong hàng chục năm qua, cũng giống như nhiều cộng đồng thiểu số khác ở Đức, những người gốc TNK luôn cảm thấy khó có thể hoà nhập vào xã hội Đức dù vì lý do khách quan hay chủ quan. Họ vẫn sống co cụm, vẫn có những hoạt động và làm ăn với những bản sắc riêng. Người Đức vẫn tự hào là một dân tộc siêu cường, là trên hết, thế nhưng trong quá trình phát triển và di cư, người Đức đã dần thấy được tầm quan trọng của việc hội nhập, đặc biệt với những cộng đồng dân cư lớn như TNK.
Mùa Hè năm 2006, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã lần đầu tiên tổ chức "Hội nghị thượng đỉnh về hội nhập" với sự tham gia của đại diện hầu hết các cộng đồng dân cư sống ở Đức, trong đó có cả người Việt. Sau hai ngày họp, hội nghị đã đề ra một "kế hoạch hội nhập quốc gia" với trên 400 điều khoản cam kết và đặt mục tiêu sẽ hoàn tất kế hoạch này sau một năm. Bản kế hoạch, được thông qua một năm sau đó, đã được bà Merkel gọi là "hòn đá tảng" trong chính sách hội nhập. Xét chung thì việc tổ chức hội nghị này cho thấy tư duy người Đức đã có phần thay đổi. Họ đã nhìn nhận một cách thực tế hơn về tầm quan trọng của việc hội nhập và của trên 15 triệu dân thiểu số sinh sống ở Đức. Nước Đức nằm ở lục địa già trong khi tỷ lệ tăng dân số thuộc loại thấp nhất châu Âu. Những biện pháp được đưa ra nhằm đẩy mạnh tăng trưởng dân số hầu như không có mấy tác dụng, trong khi có tới ít nhất 1/3 số trường hợp mới sinh là những ông bố bà mẹ không phải gốc Đức. Trong khi đó, cộng đồng thiểu số ở Đức vẫn là một bộ phận song hành. Họ vẫn tồn tại và ngày càng phát triển bên cạnh những người Đức. "Hội nghị thượng đỉnh về hội nhập" chính là cơ hội để những người nước ngoài nói lên tiếng nói của mình và cùng người Đức ngày càng đẩy mạnh sự hội nhập, đoàn kết vào xã hội Đức.
* "Thắng hay thua đều đã là một thành công..."
Trước trận đấu, Quốc vụ khanh, Uỷ viên của Chính phủ Đức về nhập cư và hội nhập Maria Boehmer đã tuyên bố: "Dù đội nào giành chiến thắng trong trận đấu này thì đó cũng là một thành công lớn và là lý do để ăn mừng". Bà cho biết những hình ảnh sôi động của các CĐV Đức và TNK trước trận đấu khiến bà liên tưởng tới những hình ảnh hai năm trước tại World Cup 2006, khi cờ Đức và TNK tung bay trên khắp đường phố, gắn trên các ôtô và ban công ở các thành phố Đức và đó là những "hình ảnh rất đẹp về tình bạn giữa hai nước". Trong khi đó, Bộ trưởng Thể thao liên bang Đức Wolfgang Schaeuble đã kêu gọi các CĐV hai đội hãy kiềm chế và ăn mừng một cách hoà bình. Ông nói: "Nhiều khi đội chơi tốt chưa chắc đã giành chiến thắng, song có thể tình bạn Đức - TNK mới là sự chiến thắng".
Đức và TNK có một lịch sử truyền thống chung đã lâu về bóng đá. Các HLV Đức như Jupp Derwall, Christoph Daum và HLV trưởng đội tuyển Đức Joachim Loew rất am hiểu về bóng đá TNK, trong khi cũng có rất nhiều tuyển thủ TNK sinh ra ở Đức như Hamit Altintop và Yildiray Basturk lại chơi ở Bundesliga.
Tại Đức, đã có khoảng 500.000 CĐV có mặt tại các khu có màn ảnh lớn dành cho CĐV được dựng lên ở nhiều thành phố để xem trận bán kết này. Tại Basel có khoảng 150.000 CĐV và khoảng 70.000 CĐV ở Vienna (trong đó có khoảng 40.000 CĐV TNK). "Tôi rất vui vì TNK lại gặp Đức trong trận bán kết. Không quan trọng đội nào thắng thua trong trận này. Hai đội vào tới đây (bán kết) và gặp nhau đã là một thành tích lớn. Tôi ủng hộ cho cả hai đội", một CĐV Đức ở Vienna chia sẻ.
Mạnh Hùng (từ Vienna)