Nhà báo Tim Russert: Sinh nghề, tử nghiệp

(TT&VH Online) - 17 năm qua, khán giả của đài truyền hình NBC (Mỹ) đã quá quen với gương mặt của Tim Russert trong chương trình Meet the Press (Gặp gỡ báo chí) vào mỗi sáng Chủ nhật. Nhưng sáng Chủ nhật vừa qua, khoảnh khắc đầu tiên và cuối cùng của Meet the Press là chiếc ghế trống sau một cái bàn lớn - nơi mà thường ra Tim Russert vẫn ngồi ở đó với vai trò điều phối viên. Tim Russert đã ra đi đột ngột sau một cơn đau tim, để lại khoảng trống khó bù lấp, không chỉ đối với chương trình có tuổi thọ cao nhất của NBC, mà cả với thể loại thời sự chính trị trên truyền hình Mỹ.

Tim Russert tham gia một buổi tranh luận trên truyền hình

Timothy John Russert Jr. sinh ngày 7/5/1950 tại Buffalo, bang New York (Mỹ). Ông từng tốt nghiệp Đại học John Carroll và trường Luật Cleveland - Marshall (bang Ohio). Cho tới trước lúc qua đời, Tim Russert vẫn là hội viên của Hội Luật gia ở New York và Washington, D.C. Tim Russert từng làm những công việc liên quan đến chính trường, trong vai trò người giúp việc cho chiến dịch vận động tranh cử Thượng nghị viện của ông Daniel Patrick Moynihan (năm 1976) và chiến dịch tranh cử Thống đốc New York của ông Mario Cuomo (năm 1982).

* Người truyền sinh lực cho Meet the Press

Tim Russert tham gia hãng thông tấn NBC News vào năm 1984. Tháng 4/1985, Russert phụ trách chương trình Today phát sóng trực tiếp từ Roma (Italia). Tim Russert chính là người đã thuyết phục được Giáo hoàng khi ấy là John Paul II xuất hiện trên chương trình Today, và đó là lần đầu tiên Giáo hoàng chịu làm khách của một chương trình truyền hình Mỹ.

Gọi Tim Russert là điều phối viên của Meet the Press là bởi ban đầu các khách mời của chương trình thường bị “quay” bởi một nhóm nhà báo. Khi về NBC, Tim Russert đã thay đổi công thức và đem sức sống mới vào Meet the Press. Ông là người thực hiện phỏng vấn khách mời; sự tham gia của các nhà báo khác được thực hiện dưới hình thức nhóm thảo luận hậu phỏng vấn. Những thay đổi của Tim Russert không hẳn đã được hoan nghênh hoàn toàn; một số người đã đặt lại tên của chương trình thành “Me, the Press” (Tôi, báo chí). Tuy nhiên, sự tập trung chặt chẽ hơn mà Tim Russert đưa lại đã giúp đẩy thứ tự xếp hạng của chương trình, đưa Meet the Press lẫn người dẫn chương trình trở nên nổi tiếng hơn. Tính đến tháng 4/2006, Meet the Press đã giữ vững vị trí số 1 trong các chương trình phỏng vấn vào sáng Chủ nhật ở năm thứ 5 liên tiếp, qua mặt cả những đối thủ lớn như Face the Nation của đài CBS, This Week của đài ABC, Fox News Sunday và Late Edition của CNN và Fox News Sunday của Fox.

Tim Russert là Phó Chủ tịch kiêm Trưởng Văn phòng ở Washington, D.C. của kênh NBC News, đồng thời là nhà phân tích thời sự chính trị ở các chương trình Nightly News và Today của NBC News. Ông còn dẫn The Tim Russert Show - chương trình phỏng vấn hàng tuần trên truyền hình cáp CNBC.

Lịch sử của Meet the Press đã ghi nhận Tim Russert là người “đứng” chương trình lâu nhất. Ông đảm đương vai trò điều phối chương trình từ năm 1991, và nhanh chóng trở thành gương mặt nhà báo chính luận hàng đầu ở Mỹ, với một phong cách pha trộn giữa cá tính hóm hỉnh với những câu hỏi khó chịu dành cho các chính khách, trong đó có cả Tổng thống Mỹ đương nhiệm, các gương mặt nổi bật trong chiến dịch vận động tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2008 như Hilary Clinton và Barack Obama của đảng Dân chủ, và cả không ít các chính khách nước ngoài. Trong một lần trả lời phỏng vấn tạp chí Time năm 2007, Tim Russert đã chia sẻ những suy nghĩ của mình về nghề báo: “Lawrence Spivak, cha đẻ của chương trình “Meet the Press”, trước khi chết có nói với tôi rằng, làm người dẫn chương trình là phải nghiên cứu càng sâu càng tốt về người đối thoại, còn khi đưa ra câu hỏi thì ngược lại. Và phải làm sao thực hiện công việc của mình một cách bền bỉ và lịch sự. Đó là tất cả những gì tôi cố gắng thực hiện vào mỗi sáng Chủ nhật”.

* Một thần tượng trong lòng đồng nghiệp

Tom Brokaw dẫn chương trình tưởng nhớ Tim Rus

Trong chương trình của đài NBC đưa tin về cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2000, Tim Russert để lại dấu ấn khi dự đoán rằng, kết quả bầu cử phụ thuộc vào “phiếu đại cử tri bang Florida”. Ông một lần nữa dự đoán chính xác “chiến trường" quyết định cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2004 là bang Ohio. Trong một lần xuất hiện trên chương trình Tucker của kênh MSNBC, Tim Russert đã dự báo các bang “chiến trường” của cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm nay sẽ là New Mexico, Colorado, Arizona và Nevada. Tiếc là Tim Russert đã không còn nữa, để chứng kiến những kiểm nghiệm về tính xác thực của dự báo ấy.

Howard Fineman, phóng viên tạp chí Newsweek và là người phụ trách chuyên đề trên trang tin www.msnbc.com của kênh NBC News, khẳng định: “Nếu ai vượt qua được bài sát hạch của Tim Russert, thì chắc chắn sẽ thành công khi theo đuổi nghề báo”. Còn Robert Thompson, chuyên gia truyền thông ở Đại học Syracuse (New York), nhận xét: “Tim Russert là người có khả năng làm được điều mà những người dẫn chương trình khác khó làm được: đưa ra những phân tích dễ hiểu, hấp dẫn và có sức thuyết phục về những vấn đề thực sự phức tạp”. Đại diện cho những người phải đối diện trước ghế “quay” của Tim Russert, Thủ lĩnh phe đa số tại Thượng viện Mỹ, thượng nghị sĩ Harry Reid có nhận xét rằng nhà báo này thường đưa ra các câu hỏi khó chịu theo cách thức rất hợp lý, và ông là người hoàn hảo nhất trong việc buộc đối tượng phỏng vấn phải luôn nói thật.

Trong sự nghiệp làm báo, Tim Russert đã nhận được 48 học vị tiến sĩ danh dự và giành khá nhiều giải thưởng báo chí, tiêu biểu là Huân chương của Hội báo chí Quốc hội (Congressional Medal of Honor Society Journalism Award). Năm 2000, các cuộc phỏng vấn mà Tim Russert thực hiện với George W. Bush và Al Gore trên Meet the Press đã được Hội Phóng viên phát thanh và truyền hình Mỹ trao giải thưởng cao nhất: Joan S. Barone, đồng thời đoạt giải Walter Cronkite của Trung tâm Annenberg. Năm 2005, ông đoạt giải truyền hình Emmy sau sự kiện đưa tin tang lễ cựu Tổng thống Mỹ Ronald Reagan. Gần đây nhất, tạp chí Time vừa bình chọn Tim Russert vào danh sách “100 nhân vật có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2008.

Với tất cả những trải nghiệm trong nghề, Tim Russert đã viết được 2 cuốn sách Big Russ and Me (năm 2004) và Wisdom of Our Fathers (năm 2006), cả hai đều đứng trong danh mục tác phẩm ăn khách của tờ The New York Times.