Michelangelo của nghệ thuật Pop

Dường như người nổi tiếng nào cũng sẵn lòng làm đối tượng sáng tác của anh. David LaChapelle, được mệnh danh như một "Michelangelo của Nghệ thuật Pop" và "Fellini của Nghệ thuật nhiếp ảnh".

David LaChapelle

(TT&VH Online) - Dường như người nổi tiếng nào cũng sẵn lòng làm đối tượng sáng tác của anh. David LaChapelle, được mệnh danh như một "Michelangelo của Nghệ thuật Pop" và "Fellini của Nghệ thuật nhiếp ảnh", là bậc thầy về nghệ thuật nhiếp ảnh dị thường và rất được các ngôi sao Pop ưa chuộng. Dưới lăng kính của giới phê bình, những bức ảnh về các ngôi sao và những "quái thể" của LaChapelle là những "tiếng kêu" đầy ám ảnh, ấn tượng...

* Không "chụp", mà là "tạo" ảnh

Nét nổi bật trong những bức ảnh của David LaChapelle là những sắc màu rực rỡ, thậm chí chói gắt, những bố cục "gây shock"... Các tác phẩm của LaChapelle tạo ấn tượng mạnh cho người xem về những thế giới hình ảnh của những chiều kích siêu thực, của lối sắp đặt theo kiểu "Fellinique" – đặc trưng bởi sự xâm lấn của những hình ảnh ảo giác trong một bối cảnh hoàn toàn bình thường: Britney Spears trong dáng vẻ của một người bán đồ ăn nhanh Hot-Dog; Courtney Love thì hiện diện như "Đức Mẹ Maria", Lil' Kim là một con búp bê nhựa, hay như Pamela Anderson, một "Nàng Thơ" của LaChapelle, thì bước ra từ… một quả trứng, hoặc… bất lực trước một địch thủ „hoành tráng“ trong hình hài của một "heo nái", hay thật lãng mạn với bộ "trang phục Eva" đính đầy sao bạc của nàng… Rất, rất nhiều những bức ảnh chụp các ngôi sao Pop được xử lý bằng kỹ thuật số đầy sáng tạo kiểu như thế đã góp phần tạo nên thương hiệu „sao“ cho nhiếp ảnh gia đa tài người Mỹ vốn được mệnh danh là "Michelangelo của Nghệ thuật Pop" và "Fellini của Nghệ thuật nhiếp ảnh" này.

David LaChapelle sinh năm 1969 (có tài liệu lại ghi nhận là năm 1963) tại Connecticut/USA; từng học Nghệ thuật tại Trường Nghệ thuật Bắc Carolina. Giữa những năm 1980 LaChapelle chuyển về New York. Tại đây anh tiếp tục theo học cả ở Hiệp hội Nghiên cứu Nghệ thuật lẫn Trường Nghệ thuật Thị giác. LaChapelle là người có tài năng, tuy nhiên tài năng cũng cần phải được phát hiện và góc độ này anh là người may mắn. Ngay khi còn ở trường, LaChapelle đã được giới thiệu với Andy Warhol. Và với sự giúp đỡ của nghệ sĩ Pop Art nổi tiếng thế giới này, LaChapelle đã tích lũy được những kinh nghiệm đầu tiên với Nghệ thuật Pop của mình. Cũng trong thời gian này LaChapelle đã quyết định theo đuổi sự nghiệp nhiếp ảnh, mối đam mê đã được nhen nhóm từ sau bức ảnh đầu tiên LaChapelle chụp cho mẹ mình trong một chuyến đi nghỉ hè – khi anh vẫn còn là một đứa trẻ. Ngay sau đó ít lâu, LaChapelle đã có tác phẩm cộng tác với tạp chí Interview của Andy Warhol – với tư cách nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, và gần như ngay lập tức trở nên nổi tiếng trong giới nghệ thuật New York.

Courtney Love trong vai Pieta

Lúc khởi nghiệp, LaChapelle gần như chỉ chụp những bức ảnh đen-trắng, ban đầu là những người hết sức bình thường, sau đó là những ngôi sao và người mẫu thời trang cho các tạp chí như Details và The Face phát hành ở London. Nhưng sang những năm 1990, LaChapelle bắt đầu thay đổi triệt để ngôn ngữ hình ảnh của mình. Anh không „chụp“ nữa, mà là „tạo“ ảnh, phát triển một phong cách riêng, „chẳng giống ai“ của mình. Các bức ảnh của LaChapelle thường được coi là „của độc“ và xuất hiện đều đặn trên các tạp chí danh tiếng như Rolling Stone, The New York Times Magazine, The London Sunday Times, i-D, Flaunt, Arena, Interview và Vanity Fair. Cho đến nay, các tác phẩm của LaChapelle thường xuyên được tuyển chọn để in sách và triển lãm tại nhiều Phòng tranh và Bảo tàng ở khắp nơi trên thế giới. Cuốn sách ảnh đầu tiên của LaChapelle LaChapelle Land (NXB Callaway, 1996) thậm chí trở thành một bestseller, là một tập hợp chân dung độc nhất vô nhị về những người nổi tiếng và người mẫu như Leonardo DiCaprio, Uma Thurman, Cameron Diaz, Ewan McGregor, Madonna, Daniel Day Lewis, Andre 3000, Mark Wahlberg, Drew Barrymore và Elton John.

Pamela Anderson trong vỏ trứng

Ai từng tiếp xúc với LaChapelle đều nhận thấy ở anh một con người lao động cật lực, thậm chí tới mức "điên khùng". Anh có thể ở lỳ suốt ngày đêm trong những căn phòng kho tại Studio ở New York của mình; vây quanh anh luôn là một nhóm các trợ lý và những người phục vụ sân khấu, và khung cảnh làm việc ở Studio của LaChapelle luôn gợi liên tưởng tới... một rạp xiếc. Và điều đáng chú ý ở đây là mối quan hệ của nhà nhiếp ảnh với các "đối tượng" được chụp hình của LaChapelle. Các ngôi sao thường cảm thấy mình được "cao giá hơn" khi cộng tác với người đàn ông đa tài này. Ai đã từng đồng ý tham gia "sáng tạo" với LaChapelle theo phong cách đặc biệt của anh thì phần nào đều coi đó như thể một „đặc ân“, và thường rất trung thành với người đã tạo ra những „dấu ấn“ hình ảnh độc nhất vô nhị trong cuộc đời nghệ thuật của họ.

* Không chỉ có những bức ảnh…

Những giải thưởng chính

Cho tới nay LaChapelle đã 12 lần nhận được giải thưởng "Video xuất sắc nhất của năm" của MVPA Award và MTV Europe Music Award

Danh hiệu „Nhiếp ảnh gia mới, xuất sắc nhất“ – do các tạp chí Nhiếp ảnh Pháp và Mỹ bình chọn (1995)

Danh hiệu „Nhiếp ảnh gia xuất sắc nhất“ – Giải VH-1 Fashion Awards và „Nhiếp ảnh gia ứng dụng xuất sắc nhất“ (Giải thưởng dành cho Nhiếp ảnh Ứng dụng)/ năm 1996

Giải thưởng „Thiết kế sách hay nhất“ cho cuốn LaChapelle Land – của Art Directors Club Award (1997)

Giải "Cutting Edge Essay" (tạm dịch: Tác phẩm thử nghiệm hiện đại nhất) và „Nhiếp ảnh phong cách“ của tạp chí LIFE (1998)

Giải „Ảnh bìa hay nhất“ của Eisies và giành vị trí thứ 2 trong danh sách 20 to Watch in 2000 của CNN (1999)

"Video clip xuất sắc nhất" cho tác phẩm "Natural Blues" của Mobly ở Giải MTV Music Awards châu Âu (2000)

Bên cạnh các tác phẩm nhiếp ảnh, Trong những năm cuối 1990 và đầu 2000, LaChapelle cũng đã trở thành một cái tên được coi trọng trong một số lĩnh vực khác: Anh là một trong những đạo diễn đắt giá cho những băng Video ca nhạc độc đáo, thậm chí tới mức "ngông cuồng", cho nhiều nghệ sĩ nổi tiếng thế giới như Jennifer Lopez, Christina Aguilera, Britney Spears, Avril Lavigne, No Doubt, Whitney Houston, Moby, Macy Gray, Blink 182, Elton John và Gwen Stefani; trong số này đáng kể có Video "Natural Blues" cho ca sĩ, nhạc sĩ Moby (với Moby trong bộ dạng của một ông già và Christina Ricci với dung nhan của „thiên thần“) đã đạt kỷ lục hơn 7 triệu người xem và được bình chọn là Video Clip hay nhất năm 2000 của kênh truyền hình âm nhạc MTV châu Âu...

LaChapelle cũng là người xây dựng các chiến dịch quảng cáo cho các hãng Nokia, XM Satellite Radio và Desperate Housewives. Chưa hết: anh còn làm đạo diễn cho một đoạn băng quảng cáo (Declare Yourself! / tạm dịch: Hãy bày tỏ ý kiến của bạn!) tham gia vào cuộc vận động tranh cử Tổng thống Mỹ. Không dừng lại ở đó, LaChapelle còn vươn tay sang cả lĩnh vực làm phim tài liệu, với tác phẩm đầu tiên là bộ phim ngắn Krumped (2004), sau đó là Rize (2005), một bộ phim về khiêu vũ đã nhận được giải thưởng ở LHPQT Bangkok.

Thục Anh