(TT&VH) - Vừa qua, dư luận huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc xôn xao về việc nhiều trường THPT không nhận hồ sơ đăng ký dự thi ĐH cho những học sinh có kết quả thi khảo sát kém. Hiệu trưởng các trường liên quan đều cho rằng, trong quá trình làm công tác tư vấn, hướng nghiệp cho học sinh, nhà trường khuyến khích nếu học sinh học quá kém thì không nên dự thi ĐH mà nên rẽ sang các hướng thiết thực hơn như thi CĐ, trung cấp chuyên nghiệp hoặc đi học nghề. Trước phản ứng của dư luận, các trường đã phải tiếp nhận hồ sơ của những em HS học lực kém.
Trao đổi với TT&VH về vấn đề này, PGS - TS Văn Như Cương (Hiệu trưởng Trường Lương Thế Vinh) nhìn nhận: “Việc một số trường THPT trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc thông qua tính điểm trung bình các lần thi khảo sát, để làm căn cứ xác nhận hồ sơ đăng ký dự thi ĐH là hoàn toàn sai về quy chế và có thể gây hoang mang cho các em học sinh”.
Không phù hợp với quy chế tuyển sinh
PGS-TS Văn Như Cương: “Nhiều năm nay việc phân luồng học sinh vẫn loay hoay và giậm chân tại chỗ”
PGS - TS Văn Như Cương cho rằng, việc phân luồng học sinh là cần thiết và quan trọng. Tâm lý hiện nay của nhiều học sinh là sau khi tốt nghiệp THCS thì phải vào bằng được THPT, sau khi tốt nghiệp THPT thì phải vào bằng được đại học, bất chấp năng lực học tập và khả năng tài chính. Trong khi cánh cửa học vấn ngày càng thu hẹp thì cánh cửa nghề nghiệp lại vắng bóng người học. Việc phân luồng sẽ giúp cho những em học sinh không đủ năng lực đỗ vào các trường ĐH, CĐ chuyển sang học nghề. Tuy nhiên, việc căn cứ vào kết quả các kỳ thi sát hạch của trường để ký xác nhận hồ sơ dự tuyển ĐH, CĐ cho các em học sinh là hoàn toàn sai và không phù hợp với quy chế tuyển sinh của Bộ GD&ĐT
GS Cương phân tích: “Việc phân luồng phải được thực hiện ngay từ những bậc học dưới, chứ không phải đợi đến tận năm cuối của hệ PTTH. Hơn nữa, việc căn cứ vào kết quả của các em qua các kỳ thi sát hạch ở trường làm điều kiện dự thi ĐH là chưa khách quan và đúng đắn. Như vậy là họ đã bóp méo từ “tư vấn” với áp đặt. Điều này dễ gây ra tâm lý sốc, hoang mang cho học sinh”.
Theo GS.TSKH Đặng Ứng Vận (Hiệu trưởng Trường Đại học Hòa Bình) thì việc phân luồng học sinh nếu không cân nhắc và có lộ trình cụ thể sẽ khó thành công và có thể gây ra những định kiến xã hội không tốt. GS Vận cho rằng: “Không thể cứ học CĐ và trung cấp nghề là toàn học sinh yếu, kém. Bởi nghành nghề nào cũng đòi hỏi những người thông minh, cần cù và sáng tạo. Cách đây 60 năm, Bác Hồ đã từng nói: “Công nhân cũng phải có trình độ hiểu biết như là kỹ sư”. Nói như thế để thấy rằng người thợ trong thời đại hiện nay cũng cần có trình độ và kiến thức vững vàng. Chúng ta cần phải loại bỏ định kiến cứ học đại học là ra làm “thầy”. Tôi lấy một ví dụ như Trường ĐH Hòa Bình có một số ngành, như ngành Mỹ thuật công nghiệp, đào tào ra “thợ” chứ không phải thầy. Sinh viên học về thiết kế đồ họa, thiết kế thời trang, ra trường là có việc làm ngay, thậm chí ngay từ năm 2, năm 3 đã có sản phẩm bán được tiền rồi”.
Hơn nữa, việc căn cứ vào kết quả do trường tổ chức cũng sẽ thiệt thòi cho các em học sinh thi khối ngành năng khiếu như: Thể dục, mỹ thuật hay ca hát... Có nhiều trường hợp các em thi toán, lý, văn điểm thấp nhưng môn thi năng khiếu điểm cao thì vẫn có khả năng đỗ đại học hoặc cao đẳng. Chính vì thế, không thể dùng barie của các trường để đánh giá năng lực của các em.
“Đau đầu” bài toán phân luồng học sinh
Việc phân luồng học sinh không phải là mới. Nhiều năm nay, công tác định hướng, phân luồng học sinh vào các trường nghề, trường TCCN đã được nhiều trường triển khai, thực hiện. Tuy nhiên theo GS Văn Như Cương thì việc phân luồng vẫn loay hoay và “giậm chân tại chỗ”. Câu chuyện của Vĩnh Phúc là một minh chứng cho thấy rõ điều này.
Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, mỗi năm cả nước có trên 700.000 học sinh tốt nghiệp THCS không vào được THPT và rớt tốt nghiệp THPT nhưng chỉ có gần 10.000 chọn vào trung cấp.
 Học sinh lớp 12 Trường THPT thị trấn Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc) vừa thi khảo sát chất lượng trước khi hoàn tất hồ sơ đăng ký dự thi. Ảnh: Tuổi trẻ |
Ông Cường cũng nhấn mạnh, chủ trương của Sở GD&ĐT Vĩnh Phúc trong việc khuyến khích và có nhiều ưu đãi cho các em học nghề là một ý tưởng tốt và nếu có thể thì cần nghiên cứu để nhân rộng và tiến hành đại trà trên cả nước. Việc tự ý tiến hành phân luồng học sinh của một số trường tuy chưa phù hợp nhưng nó cho nhiều trường đang rất trăn trở cho việc chọn trường, định hướng cho học sinh.
Cần nghiên cứu đề án phân luồng học sinh
Theo TS Tùng Lâm (Hiệu trưởng Trường THPT Đinh Tiên Hoàng) thì việc phân luồng học sinh đã nhiều nước trên thế giới thực hiện thành công. Điển hình nhất là nước Đức, học sinh được tư vấn hướng nghiệp ngay hết cấp 2. Tức là sẽ hình thành hai hệ thống đào tạo, một là sẽ học tiếp để thi vào ĐH còn một hệ thống là các trường trung học nghề. Ở hệ thống này các em vừa được học kiến thức, vừa học nghề và có thể học liên tiếp để nâng cao tay nghề. Họ thực hiện rất tốt và có truyền thống học đào tạo như thế này từ rất lâu đời. Ở Việt Nam chúng ta muốn thực hiện được thì cần phải có một lộ trình và đề án . Cụ thể là phải có quy chế của nhà nước, được công bố với học sinh trước một vài năm. Thứ hai phải hướng dẫn cha mẹ và học sinh trong việc đánh giá năng lực sở trường của mình với yêu cầu đào tạo của xã hội, điều này phải có một quá trình chứ không phải chỉ thực hiện trong năm cuối cùng.
Còn theo GS Văn Như Cương, để thực hiện tốt việc phân luồng thì cần phải xây dựng lại chương trình học Phổ thông: “Chúng ta chỉ nên học 11 năm thậm chí 10 năm. Những em học xong chương trình lớp 11 sẽ được cấp bằng tú tài tức là bằng tốt nghiệp THPT. Các em thi tú tài có điểm cao đến một mức độ nào đó thì có quyền học tiếp một năm dự bị đại học, một số chương trình giảng dạy ở phổ thông sẽ đưa lên năm thứ 12. Những em nào không đủ điểm đại học thì có thể xét xuống các trường CĐ. Nghĩa là chỉ có khoảng 30 đến 35% các em được quyền học dự bị đại học và thi đại học thôi chứ không phải ồ ạt như hiện nay...”.
Hà Trang
