(TT&VH) - Một lần đến thăm nhạc sĩ Văn Cao hồi đầu thập niên 90 TK XX tại nhà ông ở 108 Yết Kiêu, HN, tôi rất vui vì gặp Trịnh Công Sơn ở đó. Anh hình như vừa đi đâu đó từ bên phố Nguyễn Du mà theo anh bảo là “ghé vào thăm một người bà con”.
Bên những ly rượu Vân nồng nàn sớm đông ấy tôi bảo muốn nghe anh kể chuyện tình ... Vâng chuyện của những người yêu gốc xứ Bắc của anh. Nhưng tôi thật thiếu tế nhị. Anh gần như muốn lảng sang chuyện văn chương, hội họa rồi cuối cùng là âm nhạc. Nhạc sĩ Văn Cao bảo: Sơn yêu toàn những mối tình liêu trai. Đẹp đấy nhưng không đi đến đâu, thế cho nên đời mới có hàng trăm ca khúc về tình yêu... Trịnh Công Sơn là người có thể nói, viết nhiều tình khúc nhất Việt Nam... Nếu có một cuộc bầu chọn ba nhạc sĩ lớn nhất thế kỷ 20 ở Việt Nam tôi sẽ bỏ phiếu cho Trịnh Công Sơn...”
Cho tới gần đây, khi những bức thư tình của Trịnh Công Sơn gửi cho Dao Ánh được công bố, tôi càng thấy những điều Văn Cao nói là đúng.
Dao Ánh thời trẻ và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (ảnh phía sau)
Những ngày thanh niên tươi đẹp ở Huế, Sơn đã đến và đã yêu cả hai người con gái trong một gia đình nhà giáo người Bắc ấy, và đã để lại những huyền thoại đẹp.
Hai mối tình với hai chị em gái ấy đều trở nên vô vọng. Nhưng Sơn tuyệt vời ở chỗ anh không mang nỗi buồn thất tình mà vẫn giữ mãi tình cảm thiết tha ấy cho riêng mình và vì thế chúng ta có được những khúc ca diễm tình mang tên Trịnh. Tình yêu với Diễm đã đi qua, sau này với Dao Ánh hình như sâu nặng hơn, dai dẳng hơn và thiêng liêng lắm.
Hai mươi năm sau, qua bao nhiêu biến cố cuộc đời, từ bên Mỹ, Dao Ánh trở về Việt Nam tìm Trịnh Công Sơn. Chị đã đi nửa vòng trái đất tìm lại anh như tìm lại mối tình đầu. “Hai mươi năm xin trả nợ dài, Trả nợ một đời em đã phụ tôi” (Xin trả nợ người). Tác giả Đinh Cường đã viết:“Tháng cuối cùng trước khi Sơn mất, Dao A. (tức Dao Ánh - NV) về thăm, suốt tuần sáng nào A. cũng đến ngồi bên chiếc xe lăn của Sơn, chỉ còn biết nhìn Sơn, cho đến chiều tối mới về nhà”.
Cuối cùng cho một tình yêu. Việc đồng ý cho gia đình nhạc sĩ công bố cuốn sách in Thư tình gửi một người, được xem như nhật ký tình yêu là hành động đền đáp cuối cùng của chị Dao Ánh. Chị đã đem cái di sản của tình yêu riêng mình đến, để cho chúng ta biết thêm được một Trịnh Công Sơn cao thượng, một Trịnh Công Sơn rất mực yêu thương và cũng nhân hậu biết bao. Các bức thư ấy là những áng văn chương diễm tình, không khác chi những bản nhạc của Trịnh.
HN, 31/3/2011
