(TT&VH) - Cuộc khủng hoàng tài chính đang làm một loạt nước phương Tây lao đao, buộc phải áp dụng biện pháp quốc hữu hóa những ngân hàng lớn. Trong bối cảnh đó ngày càng có nhiều người quay trở lại tìm đọc các tác phẩm của Karl Marx, nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học.
 
»» Vì sao cả thế giới “copy” cách giải quyết khủng hoảng của Anh?
»» Nhật Bản bơm tiền khoản tiền kỷ lục cứu thị trường tài chính
»» "Mặt trận” chống khủng hoảng mới của Mỹ
»» Thế giới loay hoay đối phó khủng hoảng tài chính

“Marx lại trở nên thời thượng”
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Một trong những cuốn sách viết về Tư bản luận xuất bản năm 2006
Ông Joern Schuetrumpf, Giám đốc nhà xuất bản Karl Dietz ở Berlin (Đức) cho rằng trong thời khủng hoảng kinh tế, những phân tích của Karl Marx về chủ nghĩa tư bản lại đặc biệt được quan tâm. "Marx lại trở nên thời thượng”, ông phát biểu như vậy trong cuộc trò chuyện với Neue Ruhr/Rhein (Đức) số mới đây. Karl Dietz hiện là nơi giữ bản quyền xuất bản các tác phẩm của Karl Marx và Friedrich Engels, hai nhà tư tưởng tiên phong của chủ nghĩa xã hội.

Ông Schuetrumpf dự kiến số lượng phát hành bộ sách Tư bản luận, một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Karl Marx, năm nay tăng ít nhất gấp 3 - 4 lần so với năm 2005. Cụ thể từ 500 bộ sách trong năm 2005, thì mới trong 3 quý đầu năm nay NXB Karl Dietz đã bán được 1.500 bộ. Từ giờ đến cuối năm con số này “sẽ còn tăng vọt”, Giám đốc Schuetrumpf tin tưởng nói.

Ông cho biết người mua sách là “những độc giả thuộc thế hệ tri thức trẻ”, những người đã phải nhận ra rằng lời hứa hẹn về khả năng tự điều chỉnh của thị trường “đã không trở thành sự thực”. Bộ Tư bản luận hiện đặc biệt được đặt mua nhiều từ bang Hessen, nơi Chủ tịch Đảng Xã hội Dân chủ (SPD) của bang là bà Andrea Ypsilanti đang muốn trở thành Thống đốc bang với sự trợ giúp của đảng cánh tả Die Linke.
 Tượng đài Marx và Engels ở trung tâm thủ đô Berlin
“Phải chăng Karl Marx có lý?” 
 
Một điều dễ nhận thấy là những ngày qua, những lý luận của Karl Marx liên tục được trích dẫn trên các báo Đức, quê hương của Karl Marx và là nước hiện cũng đang lao đao vì khủng hoảng tài chính.
 
Dưới đầu đề “Phải chăng Karl Marx có lý?”, tờ Hamburger Morgenpost (Đức) viết: “Trong những ngày khốn khó này, ai đi tìm câu trả lời ở Karl Marx chắc chắn là không sai lầm”.
 
 Bìa cuốn Tư bản luận
xuất bản năm 1867
Tờ báo này điểm lại những gì vừa diễn ra: Chính Gordon Brown, người cùng với Tony Blair leo lên quyền lực ở Anh hồi thập niên 1990 vào cái thời nước Anh hô hào mạnh mẽ: “Thị trường tự do!” và tôn sùng các “ngân hàng đầu tư” như những người hùng dân tộc, giờ đây phải quay lại biện pháp “cực đoan”: Tuy “rất ngượng ngùng”, ông vẫn phải quyết định chi ít nhất 50 tỷ bảng, tức khoảng 87,5 tỷ USD để quốc hữu hóa một phần các ngân hàng lớn của nước này nhằm cứu vãn nền tài chính Anh.

Thật ra Thủ tướng Anh Gordon Brown chẳng có gì phải ngượng dù hành động trên của ông ngược hẳn với những điều trước đây ông vẫn nói. Bởi lẽ ngay cả Tổng thống Bush của nước Mỹ, nước chủ trương mạnh mẽ nhất về một nền thị trường tự do, cũng vừa công bố kế hoạch dùng 250 tỷ USD để mua cổ phần của các ngân hàng lớn nhất nước này. Mặc dù biện minh “biện pháp này không nhằm chiếm lĩnh thị trường tự do, mà là để bảo vệ nó", song với việc mua cổ phần như vậy, thực tế Nhà trắng đã quốc hữu hóa các ngân hàng. Cũng vì thế mà Tổng thống Venezuala Hugo Chavez hài hước nói: “Xin chào đồng chí Bush! Đồng chí đang bước vào giai đoạn xã hội chủ nghĩa”. Hiện một loạt nước châu Âu khác, từ Tây Ban Nha cho đến Đức, cũng có biện pháp tương tự.

Tờ Hamburger Morgenpost cho rằng giờ đây ai đi tìm câu trả lời ở Karl Marx “chắc chắn là không sai” bởi ngay trong Tuyên ngôn Đảng Cộng sản Karl Marx đã yêu cầu cần có “sự tập trung hóa trong tay Nhà nước thông qua một ngân hàng quốc gia cùng với vốn Nhà nước”. Theo báo này, trong cuộc khủng hoảng hiện nay, Karl Marx “lại trở nên vô cùng hấp dẫn”.

Hamburger Morgenpost còn trích dẫn một đoạn trong Tuyên ngôn Đảng Cộng sản: Xã hội tư sản hiện đại, một xã hội phù phép ra những phương tiện sản xuất và trao đổi khổng lồ tới mức nó giống như một thầy phù thủy không thể kiểm soát nổi những quyền lực âm thế do chính mình nguyện chú lên”. Có nghĩa Karl Marx đã tiên liệu được những gì đang diễn ra hiện nay cách đây hơn một thế kỷ rưỡi.
 
Phan Đức