TT&VH đã có cuộc trao đổi với ngài Peter Lysholt Hansen - nguyên Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam đồng thời là Chủ tịch Quỹ CDEF về vấn đề này.
Khán giả là người chấm, BGK chỉ sơ tuyển
* Tại sao Cuộc thi Tài năng 2010 lại ra hạn nhận tác phẩm và chọn lĩnh vực hội họa, thưa ngài?
- Như bạn cũng biết, cuộc thi Tài năng được tổ chức hàng năm với những chủ đề khác biệt. Lý do chúng tôi chọn hội họa là chủ đề cuộc thi năm nay là vì hội họa giá vẽ là một loại hình nghệ thuật không hề mới, nhưng nó lại có thể rất hiện đại. Còn lý do chúng tôi gia hạn thêm là vì chúng tôi tin rằng còn có nhiều họa sĩ trẻ đầy tài năng và muốn khuyến khích, phát hiện thêm những sáng tạo mới mẻ và độc đáo. Thông qua cuộc thi, chúng tôi muốn tìm kiếm những tài năng mới.

- Nếu không có cuộc thi này, tôi nghĩ vẫn có thể những tài năng mới sẽ xuất hiện. Nhưng với thực trạng hiện nay như chúng ta đề biết, có nhiều họa sĩ chỉ tập trung vào việc vẽ tranh để bán. Điều này không có gì sai, tuy nhiên nếu chỉ vẽ tranh để bán, để đáp ứng đòi hỏi của thị trường thì chắc chắn đến lúc nào đó, tài năng của bạn sẽ bị thui chột, trí tưởng tượng sẽ bị nghèo nàn đi. Và nếu chỉ vẽ tranh để bán, tôi thậm chí còn nghĩ chúng ta sẽ không có “Picasso mới”.
Chúng ta đều biết là các nghệ sĩ trẻ thường rất khó có cơ hội triển lãm các tác phẩm của mình. Thông qua cuộc thi này, và đặc biệt là phần giải thưởng (1.000 USD tiền mặt và 2.700 USD để tổ chức triển lãm), chúng tôi muốn đem lại cơ hội cho các họa sĩ có thể được công nhận tài năng và giới thiệu tranh đến với công chúng.
* Mục đích Cuộc thi Tài năng 2010 là khuyến khích các họa sĩ phát triển những phương thức sáng tạo độc đáo và khơi dậy sự cách tân. Ngài có thể chia sẻ nguyên nhân tại sao sáng tạo độc đáo và khơi dậy sự cách tân lại quan trọng đối với Quỹ?
- Theo tôi, điều quan trọng là mỗi chúng ta đều phải sáng tạo. Xã hội chỉ có thể phát triển nếu có những cá nhân dám nghĩ khác đi, và dám có những ý tưởng mới. Khi sáng tạo ra cái mới tức là nghệ sĩ đó đã phải tự đặt câu hỏi cho mình về cái cũ, tại sao thực trạng lại như vậy, có thể thay đổi nó theo hướng tốt hơn không. Chính vì vậy, khuyến khích sáng tạo trong nghệ thuật, trong hội họa là rất quan trọng.
* Về vấn đề xét giải thưởng, BGK chỉ đóng vai trò là những người sơ tuyển, còn thí sinh nào thắng cuộc lại phụ thuộc vào khán giả. Ông tin tưởng vào sự thẩm định của công chúng hơn là tin tưởng BGK?
- Thực ra là chúng tôi tin tưởng và trao quyền cho cả hai, cả ban giám khảo và công chúng. Ban giám khảo chính là người có trọng trách tuyển chọn 8 nghệ sĩ xuất sắc và chịu trách nhiệm đảm bảo chất lượng của cuộc thi. Và công chúng sẽ là bầu chọn trong số 8 nghệ sĩ đó xem ai là người xuất sắc nhất. Ban giám khảo lần này của cuộc thi đều là những chuyên gia nổi tiếng về mỹ thuật, tôi tin rằng họ sẽ có sự lựa chọn xứng đáng và công tâm.
Về lý do tại sao chúng tôi để công chúng bầu chọn vì công chúng có quan điểm riêng, có sự lựa chọn riêng của mình. Giám khảo đều là những chuyên gia, nhưng sự thẩm định và ý kiến của họ chưa chắc đã phải là ý kiến đúng đắn duy nhất. Cảm thụ nghệ thuật mang tính cá nhân rất cao, và tùy vào sở thích của từng người. Thông qua cuộc thi này, chúng tôi muốn đưa mỹ thuật đương đại đến gần hơn với công chúng, trao cho họ quyền quyết định và tôi tin tưởng rằng công chúng sẽ lựa chọn chính xác.
Các thể nghiệm nghệ thuật đương đại luôn cần được hỗ trợ
* Ngài từng phát biểu: Trong nhiệm kỳ Đại sứ vừa qua của mình ở Việt Nam, ngài đã chứng kiến những bước phát triển vượt bậc của nền mỹ thuật đương đại Việt Nam”. Vậy, ngài có thể chỉ cho tôi thấy cái “bậc” của nền Mỹ thuật Việt Nam hiện nay đang ở đâu được không?
- Đây là câu hỏi không hề đơn giản. Tôi nhận thấy nghệ thuật đương đại Việt Nam đã dần được công nhận và đã dần trở thành một phần của xã hội. Các nghệ sỹ đương đại đã có nhiều cơ hội trình diễn, đặc biệt với sự hỗ trợ của các tổ chức văn hóa và các đại sứ quán như sứ quán Đan Mạch. Tôi có thể đưa ra ví dụ về Liên hoan nghệ thuật đường phố năm 2009 vừa qua, các nghệ sĩ đương đại như Đào Anh Khánh đã trình diễn trước Chủ tịch nước Việt Nam và Nữ hoàng Đan Mạch. Đây là một bằng chứng về sự công nhận dành cho nghệ thuật đương đại nói chung.
* Ngài có cho rằng sự tham gia của những tổ chức nước ngoài như CDEF chẳng hạn vào đời sống mỹ thuật Việt Nam sẽ là một xúc tác để giảm bớt tình trạng mỹ thuật đang bị thương mại hóa như hiện nay?
- Tôi không thể nói thay cho những trung tâm văn hóa của Đức hay của Pháp, nhưng riêng với CDEF, chúng tôi chỉ có một mục tiêu duy nhất là thúc đẩy sự sáng tạo. Chúng tôi muốn khuyến khích và nuôi dưỡng các tài năng trẻ, để họ có thể phát triển thành công về nghề nghiệp, và tự đứng được trên đôi chân của chính mình. Ngoài ra, những nghệ sĩ với các thể nghiệm đương đại cũng luôn rất cần được hỗ trợ. Đây là thực tế không chỉ ở Việt Nam mà cả ở châu Âu và các nơi khác trên thế giới.
* Xin cảm ơn ngài!
Các nghệ sĩ được chọn sẽ triển lãm tranh trong vòng 2 tuần tháng 10/ 2010. Trong quá trình triển lãm, khán giả sẽ bầu chọn cho nghệ sĩ qua website www.cuocthitainang2010.com. Người được bầu chọn nhiều nhất sẽ được BTC công bố sau khi triển lãm kết thúc. |
