(TT&VH) - Từ ngày 3 - 10/ 12, Triển lãm Nghệ thuật Quốc tế Á châu thường niên lần thứ 23 đã diễn ra tại Học viện Nghệ thuật Quảng Châu (Trung Quốc). Đây không phải là lần đầu tiên chúng ta tham dự triển lãm quốc tế này (VN đã từng gửi tác phẩm tham dự từ năm 1999) nhưng đây là lần đầu tiên VN có số nghệ sĩ đông nhất đem tranh đi dự triển lãm với một tư thế bình đẳng trước các nghệ sĩ châu Á khác (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật, Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Singapore…), đó là các họa sĩ: Nguyễn Xuân Tiệp, Hoàng Bạch Diệp, Đặng Anh Tuấn, Vũ Hồng Nguyên, Phạm Huy Thông, Trần Đình Khương, Nguyễn Xuân Long và Đoàn Thị Thúy Hạnh.
TT&VH giới thiệu tóm lược bài viết của họa sĩ Nguyễn Xuân Tiệp, nguyên Phó GĐ Bảo tàng Mỹ thuật VN, đọc tại triển lãm trên.
Ghi dấu ấn trong khu vực
Việt Nam có truyền thống văn hóa hàng nghìn năm, từ khi trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương ra đời (1925), lớp nghệ sĩ tiền bối của mỹ thuật Việt Nam hiện đại đã đặt nền móng và tạo lập được bản sắc rõ nét trong các tác phẩm nghệ thuật. Điểm khởi đầu thuận lợi đó là cơ sở bắc cầu để lớp họa sĩ đương đại đi tiếp và ghi dấu ấn trong hành trình sáng tạo của người Việt.
Những hạn chế từ phía nghệ sỹ và thị trường
Lớp nghệ sĩ đương đại mong muốn thể hiện mình bởi vậy họ dũng cảm đi tìm cái tôi - bản ngã, song trước những thành công bước đầu nhiều người đã dễ dàng tự thoả mãn với vật chất, danh vọng và tự đánh mất lòng yêu nghề, sư đam mê. Số người khác thì chưa đủ bản lĩnh để làm việc nghiêm túc, từ đó các sản phẩm họ tạo ra chủ yếu chỉ nhằm để thỏa mãn nhu cầu đơn thuần của xã hội và dần kém chất lượng... cũng vì thế các nghệ sĩ đương đại cho thấy một điểm yếu là họ thiếu tính chuyên nghiệp. Việc này đã tác động xấu tới hình ảnh năng động, có chất lượng của nghệ thuật đương đại trong giai đoạn hiện nay.
Vấn đề này cần được đánh giá một cách nghiêm túc.
Thứ nữa, hiện tại Việt Nam chưa có thị trường nghệ thuật nội địa. Dù ngày nay Việt Nam có nhiều người giầu và yêu nghệ thuật nhưng chúng ta đều biết, muốn nghệ thuật phát triển thì cần phải có sự quan tâm của chính người dân bản địa, vì chính họ là tác nhân quan trọng của sự giữ gìn và quảng bá nghệ thuật của người Việt. Việc không có thị trường nội đi sẽ làm chậm sự công nhận ở quốc tế đối với nghệ thuật Việt Nam.
Gìn giữ những “di sản nghệ thuật tạo hình đương đại”
Từ khi mở cửa hội nhập vào thế giới, mỹ thuật Việt Nam đương đại chưa được đánh giá đúng vì thế nhiều tác phẩm chất lượng cao đã không còn ở Việt Nam. Xin nêu ví dụ rõ nhất về hiện tượng “chảy máu chất xám” này: Hiện nay Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam không có được đầy đủ, đa dạng bộ sự tập các tác phẩm nghệ thuật đương đại của người Việt bằng Bảo tàng nghệ thuật quốc gia Singapore. Qua ví dụ trên có thể thấy một thực tế là, cơ quan quản lý Nhà nước về nghệ thuật chưa có chiến lược hiệu quả trong việc bảo tồn và phát huy, phát triển những di sản nghệ thuật tạo hình đương đại của người Việt. Đây là vấn đề cấp thiết trọng tâm cần sớm giải quyết trước khi quá muộn.
*
