(TT&VH) - 1. Trong thời Trung cổ, kẻ bị cho là có trọng tội thì nhận cái chết bình thường thôi chưa đủ. Con người trong thời hiện đại có thể không bớt tàn ác hơn thời Trung cổ, nhưng luật pháp ở mọi nước đều quy định, ai làm người nấy chịu và bị trừng phạt đến cái chết là hết. Những người chết rồi cũng được miễn tố.
Sự nhân ái của pháp luật hiện đại là ở chỗ, kẻ có tội sẽ bị xét xử trước tòa án, với bản án do công lý đưa ra khiến họ phải tâm phục khẩu phục. Ở nhiều nơi, người ta không quy định án tử, vì cho rằng không ai được quyền tước đoạt mạng sống của người khác, dù là người có tội. Ở những nơi, án tử hình được coi là cần thiết để đảm bảo sự răn đe của pháp luật, thì trước khi về thế giới bên kia, tử tù còn được chăm sóc đến giây phút cuối và được hưởng những ân huệ cuối cùng - một bữa ngon và một phát súng vào thái dương để chấm dứt nhanh cơn đau đớn. Kẻ có tội phải trả giá, đó là lẽ công bằng, nhưng cái chết là cái giá cuối cùng họ có thể trả được và như thế họ đã không còn “nợ” với người sống nữa. Mọi linh hồn đều cần được đưa tiễn là vì thế...
Tin Bin Laden chết nổi bật trên trang nhất một tờ báo 
ở Washington DC, Mỹ - Ảnh: Reuters
Khi công bố cái chết của Bin Laden, Tổng thống Obama đã thể hiện thái độ trang trọng, nghiêm túc của một vị quan tòa: “Vào những đêm như thế này”, Tổng thống Obama nói, “chúng ta có thể nói rằng công lý đã được thực thi”.
Ông không hề biểu lộ một cảm xúc cá nhân nào, nói gì đến sự mừng vui hay reo hò.
Nhưng bên ngoài, không khí ăn mừng tràn ngập ở nhiều nơi ngay từ rạng sáng ngày 2/5. Tôi đã xem những bức ảnh và clip ghi lại cảnh người ta phất cờ, reo hò cổ vũ hay leo lên tháp tàu như trước một giải thể thao vô địch thế giới. Tiếp theo đó là những lời “ăn mừng” chia vui trên Facebook, Twitter...
Trong cách ăn mừng của nhiều người trong những ngày qua đã cho thấy, hình như họ quan niệm rằng đây không phải là một cái chết “cũng cần phải được đưa tiễn”. Và tôi lo rằng chính cách ăn mừng thái quá sẽ phần nào khoét sâu thêm sự hận thù sau cái chết của Bin Laden.
3. Đối với nhiều bộ phận giới trẻ ở khắp thế giới ngày nay, khuôn mặt máu me của người đàn ông bị trúng đạn được treo lên top các trang mạng suốt trong những ngày qua đã thực sự gây sốc, dù được đề tên rõ ràng là ảnh của trùm khủng bố Bin Laden. Đó là những cú sốc của sự ghê sợ hơn là căm giận.
Xác Bin Laden đã được “hải táng” xuống biển từ một tàu khu trục, vì Nhà Trắng sợ rằng nếu tiến hành mai táng tại đất liền thì mộ của ông ta có thể trở thành điện thờ hay địa điểm hành hương của những tín đồ Hồi giáo cực đoan. Nghĩa là sau khi đã trả giá bằng cái chết, thì xác chết của Bin Laden vẫn gây lo sợ cho nước Mỹ.
Kể cả người Mỹ giờ đây cũng đã hiểu rằng, Bin Laden đã chết nhưng không có nghĩa là thế giới sẽ được an toàn. Có thể giết chết Bin Laden nhưng không thể giết chết được những tổ chức theo tinh thần của ông ta, chừng nào chưa giải quyết được những vực sâu mâu thuẫn giữa phương Tây và một số lực lượng lượng Hồi giáo cực đoan. Chính đó mới là cội nguồn phát sinh ra những vụ khủng bố đẫm máu. Những kẻ theo Bin Laden sẽ cho rằng tinh thần Bin Laden còn sống mãi, còn những người phải đối mặt với chủ nghĩa khủng bố thì luôn bị ám ảnh bởi “bóng ma Bin Laden”.
Mọi việc chưa thể kết thúc, vì thế ứng xử như thế nào để góp phần “hàn gắn” thế giới mới là quan trọng.
Ngô Khởi
