(TT&VH) - Ngày 11/10, giải Nobel Hòa bình đã được trao cho ông Martti Ahtisaari, cựu Tổng thống Phần Lan. Đây được coi là một nhân vật xứng đáng nhờ nỗ lực kiến tạo hòa bình kéo dài suốt 3 thập kỷ, trên 4 khu vực lớn của thế giới.
Công dân Phần Lan đầu tiên giành giải Nobel Hòa bình
Từ một giáo viên tiểu học, ông Ahtisaari vào làm việc tại Bộ Ngoại giao Phần Lan hồi năm 1965. Ông dành 20 năm sau đó để công tác tại nước ngoài, khởi đầu bằng công việc đại sứ tại Tanzania, trước khi tới làm việc ở trụ sở Đại hội đồng LHQ tại New York.
Trong giai đoạn 1987 - 1991, Ahtisaari là Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Phần Lan, chịu trách nhiệm phát triển quan hệ quốc tế. Thời gian này, ông có thắng lợi lớn đầu tiên khi giúp Namibia giành độc lập từ tay chính quyền apartheid ở Nam Phi (1990). Thông qua nỗ lực đàm phán không mệt mỏi của Ahtisaari, trong vai trò đại sứ của LHQ, Nam Phi cuối cùng đã chấp nhận rút quân khỏi Namibia. Bản thân Ahtisaari đánh giá đây là thắng lợi quan trọng nhất trong đời ông bởi phải mất một thời gian rất dài mới đạt được mục tiêu. Sau này, ông còn đóng vai trò trung gian hòa giải thành công, giúp chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 3 thập kỷ giữa chính phủ Indonesia và các tay súng ly khai Aceh làm 15.000 người thiệt mạng.
Những thành tích xuất sắc của Ahtisaari tại LHQ đã giúp ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống hồi năm 1994. Dưới thời ông cầm quyền, Phần Lan có hai sự kiện quan trọng là gia nhập Liên minh châu Âu và sử dụng đồng euro. Bất chấp việc đang thành công trong vai trò Tổng thống, năm 2000, Ahtisaari đã không tranh cử nhiệm kỳ thứ hai và thành lập Crisis Management Initiative, một tổ chức chuyên tiến hành các cuộc thương thuyết kiến tạo hòa bình.
Gần đây, ông Ahtisaari hoạt động trong vai trò đặc sứ của Tổng thư ký LHQ tại Kosovo, song vai trò trung gian của ông đã thất bại khi Kosovo đơn phương tuyên bố độc lập. Ngoài các điểm nóng trên, ông Ahtisaari còn làm trung gian ở Bắc Ireland, Trung Á, khu vực Sừng châu Phi và cả Iraq. "Ngày hôm nay, Ahtisaari là một nhà trung gian quốc tế xuất sắc” - Ủy ban Nobel Na Uy nhận xét trong thông báo trao giải cho ông.
Một kết quả đẹp
Trước khi kết quả giải Nobel Hòa bình được công bố, người ta từng dự báo một số nhân vật liên quan tới nhân quyền sẽ giành chiến thắng. Lý do là năm nay thế giới kỷ nhiệm 60 năm ngày Tuyên ngôn nhân quyền LHQ ra đời. Một số cái tên được nêu ra như Hu Jia của Trung Quốc, Lidia Yusupova của Nga. Tuy nhiên các ứng viên này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía Trung Quốc và Nga.
Gia Bảo
