Lệch lạc là do “đôi mắt”

(TT&VH) - 1. Xin bắt đầu bằng một truyện cười do tác giả Anh Vũ sưu tầm đăng trên báo TT&VH đã lâu. Viên hạ sĩ Hally muốn khích lệ tinh thần của cậu binh nhì Bob, bèn chỉ về dãy núi đồi ở gần doanh trại và hỏi: “Cậu nghĩ gì khi nhìn những đồi núi kia?”. “Tôi nghĩ đến đàn bà - thưa sếp”. Nghĩ rằng những hình núi đồi nhấp nhô có thể là cái cớ để cậu binh nhì nghĩ ngợi lung tung, viên hạ sĩ bèn chỉ ra phía biển: “Thế nhìn tàu chiến của chúng ta đang đậu ngoài khơi kia, cậu nghĩ tới điều gì”? - Viên hạ sĩ kiên nhẫn. “Tôi nghĩ đến đàn bà, thưa sếp”. “Anh điên à, nó có liên quan gì đến đàn bà đâu?” “Nhưng đầu tôi lúc nào cũng chỉ nghĩ tới đàn bà thôi, sếp ạ”!

Thần Vệ nữ thời Hy Lạp cổ đại

Xét ở một góc độ nào đó, những ý kiến trên cũng không phải không có lý. “Sốc, sex, sến” không phải là một sự cấm kỵ. Song vấn đề là người ta ứng xử với các thông tin đó như thế nào và điểm nhìn của anh là ở đâu...

Thế giới sắp kỷ niệm 65 năm sáng tạo ra bộ đồ... bikini (5/7/1946). Hình ảnh những cô gái mặc đồ bikini với một tẹo vải, đâu phải là phản văn hóa, thậm chí hình ảnh các cô “không mặc gì” (nude hoàn toàn) cũng có thể được chấp nhận bởi nhiều nước trên thế giới. Ở một số nước phương Tây, người ta còn nude tập thể ở bãi biển, ở nơi công cộng. Gần đây nhất, truyền thông ta cũng đưa tin rinh rượp đoàn xe đạp “vì môi trường” của Tây gồm cả đàn ông lẫn đàn bà, cả già lẫn trẻ tồng ngồng, nghễu nghện dạo qua các phố.

Sự khỏa thân một cách tự do để bộc lộ tinh thần, vượt qua sự e lệ - đó là giá trị mỹ học của những bức tượng khỏa thân, từ thời Hy Lạp cổ đại cho tới thời Phục hưng, và có thể gộp thêm cả nhiếp ảnh nude thời cận - hiện đại. Vẻ đẹp gợi cảm (sexy) cũng hướng tới những giá trị như thế.

3. Còn điều đáng chê trách ở xu hướng “sốc, sex” trên nhiều trang thông tin điện tử hiện nay, trước hết là tính chất gợi dục (chứ không phải gợi cảm) ở những bức hình “hở hang”. Sự gợi dục có thể thấy rất rõ ở những bức hình cố ý nhấn vào những chỗ “to”, “khủng”, những góc chụp đầy soi mói, thậm chí cố ý khoanh vào những chỗ nhạy cảm bị “lộ”. Sự khiêu dâm không phải ở chỗ hở bao nhiêu phần trăm thân thể mà ở chỗ đã xoáy vào chỗ hở đó như thế nào. Bikini không có lỗi, nhưng nếu chụp ảnh với các tư thế “vặn vẹo với bikini” thì là khiêu khích, gợi dục. Thậm chí mặc quần chùng, váy dài hẳn hoi, nhưng cố ý để “thập thò” bikini bên trong cũng là gợi dục.

Điều nguy hiểm hơn nữa chính là ở những cái tít và những lời bình. Có rất nhiều nhiếp ảnh gia ngã bổ ngửa ra khi họ chụp những bức ảnh có ý đồ nghệ thuật hẳn hoi, nhưng khi bị copy lại, tung lên web và gắn vào những cái tít, kèm theo bình luận lại biến thành sự thô tục. Người chụp bộ ảnh “Mừng kết thúc học kỳ, Thủy Top khoe ngực khủng” có lẽ chẳng có lỗi gì. Đáng trách là người đưa tin lại cố tình nhìn xoáy vào chỗ “to nhất”, và lu loa lên là Thủy Top muốn khoe, và rồi lại gắn vào chuyện “mừng kết thúc học kỳ”. Có lẽ đó là một cách ăn mừng kết thúc học kỳ “sốc” nhất thế giới mà chính người đưa tin đã tạo ra, chứ không phải là chủ ý của cô Thủy Top. Rõ ràng, khi người ta cố ý muốn gây sốc bằng cách chiếu con mắt thô tục vào đời sống, thì bất cứ thông tin hình ảnh gì cũng có thể biến thành “sốc, sex”. Điển hình nhất là cái nhìn trong bài viết về cô bé 3 tuổi nhan đề Con gái T.N.A... lộ quần chip mà dư luận cực lực lên án trong thời gian qua.

4. Thay đổi xu hướng “playboy hóa báo chí” chính là thay đổi “đôi mắt” (mượn hai chữ này của Nam Cao) và qua đó là thay đổi cái đầu của mỗi con người. Ở đây chính là chuyện anh binh nhì Bob, khi anh không còn bị ám ảnh bởi đàn bà nữa thì anh sẽ nhìn mọi thứ như chính nó, và suy nghĩ đến những điều to lớn, đẹp đẽ hơn (kể cả khi anh ta nhìn ảnh đàn bà “nude” trăm phần trăm). Còn nếu trong đầu anh chỉ toàn nghĩ đến chuyện dâm tục với đàn bà thì anh nhìn đâu cũng ra “sốc, sex” là phải.

Đông Kinh