Văn hoá

Kỳ 2: Nhọc nhằn kiếm sống bằng “nghệ thuật”

11/09/2008 10:33 GMT+7 Google News

(TT&VH) - Rời khỏi khu trọ lúc chập tối, các nghệ sĩ phải chạy đua với thời gian để kịp đến các hội quán văn nghệ, các sân khấu kịch nghệ, khu vui chơi giải trí ngay lúc ánh đèn sân khấu vừa được bật sáng, hoặc ngay lúc các MC xướng tên mình bước lên biểu diễn…

Những nhọc nhằn, lo âu…

Theo nghệ sĩ hài Vũ Quang, điểm đến của dân đờn ca tài tử cải lương thường là các quán cà phê hoặc các quán nhậu - những nơi không cần có không gian rộng. Trong khi địểm đến của các nghệ sĩ biểu diễn xiếc, tạp kỹ (múa lửa, nuốt kiếm, biểu diễn các tài năng đặc biệt…) thường là các quán cà phê sân vườn, quán nhậu có sân khấu lớn hơn, các hội chợ và cả các sân khấu chuyên nghiệp như Trống Đồng, Suối Tiên, SK Cầu Vồng, Đầm Sen… Do vậy, công bằng mà nói với sự sa sút cải lương hiện nay thì những nghệ sĩ cải lương của xóm là những người phải đối mặt với cuộc mưu sinh cơm áo khó khăn hơn cả.
 
Biểu diễn tại một quán bình dân của cư dân xóm nghệ sĩ

Nhiều năm gắn với nghiệp cầm ca tại các hội quán văn nghệ, đặc biệt là các quán nhậu tại nhiều quận huyện, nghệ sĩ ca cải lương Thùy Trang (vợ nghệ sĩ hài Tiểu Bảo Chung) chân thành tâm sự rằng hiện nay việc vào các quán nhậu để ca cải lương thường không có tiền “cát sê” mà chỉ có tiền boa từ các khách nhậu ở quán. “Những đêm quán đông, nhiều người yêu cầu hát tôi còn thấy vợ mang được về chút đỉnh (hơn trăm ngàn! - NV). Chứ những ngày quán vắng vì mưa gió, và vì không phải những ngày cuối tuần thì thấy vợ nói đủ tiền chia đều cho các anh em gảy đàn để trả tiền xe ôm về tới nhà đã là mừng lắm!” nghệ sĩ hài Tiểu Bảo Chung tâm sự về những khó khăn trong công việc của vợ mình.

Nghệ sĩ hài Vũ Quang thì cho biết: “Để kiếm đủ sống, các nghệ sĩ phải chạy đua với thời gian mới mong có thể chạy show được nhiều nơi, nhất là vào những thời gian cao điểm như cuối tuần, mùa cưới, mùa Tết… Phải có sức trẻ mới có thể chạy ào ào như thế. Nhiều khi phải vượt đèn đỏ, phải leo lên lề đường mà chạy ẩu. Bởi các tụ điểm thích là đổi giờ diễn của mình như chơi. Vì những tiết mục của mình là những tiết mục đệm, trám chỗ trống trong thời gian chờ đợi nên có không ít ông bầu thiếu tôn trọng, phân biệt trong đối xử với các nghệ sĩ tên tuổi khác…”. Rồi anh đọc đoạn thơ tâm đắc do chính cha anh là nghệ sĩ Hùng Thê viết về đời nghệ sĩ:

Thời còn đội mão mang hia

Gánh này níu kéo, gánh kia giựt giành

Nói chi những lúc mạnh lành

Bơ đường sữa ngọt ngày ngày dâng đưa
 
Đời tàn nghệ sĩ ma nào cũng lơ

Ve-đéc của xóm nghệ sĩ

Do cuộc sống với nghiệp cầm ca bấp bênh, ở xóm nghệ sĩ hiện nay lượng người bỏ nghề, hoặc cùng lúc kiêm nhiều nghề là phổ biến. Nghệ sĩ cải lương Út Sài từ nhiều năm nay ngoài việc lâu lâu đi ca, đờn tại các hội quán… còn học mò rồi trở thành một người thợ lành nghề chế tác các loại đàn dân tộc, đàn guitar cho nhạc công, nhạc sĩ khắp nơi. Nhờ đó chú có thêm thu nhập nuôi một con trai đang học Đại học Bách khoa, một con út học lớp 9. Còn Tiểu Bảo Chung từ ba tháng nay cũng chuyển hẳn sang ngành sửa chữa điện, nhận khâu chăm lo phần ánh sáng cho các sân khấu luôn được sáng đèn để có tiền phụ vợ nuôi hai con nhỏ và một mẹ già. “Bỏ nghề rồi thấy nhớ sân khấu dữ lắm, vì dẫu chỉ diễn những vai phụ, diễn trám giờ là chủ yếu… nhưng đó là cái nghề mà cũng là cái nghiệp gắn bó với những kỷ niệm vui buồn của cả nửa đời mình rồi chứ ít gì!” - nghệ sĩ Tài Nhân tâm sự. Tuy nhiên, xóm nghệ sĩ vẫn có những ve-đéc và có người tậu được cả ngôi nhà khang trang.

Khi hỏi về mức thu nhập, đa số các nghệ sĩ cải lương đều lắc đầu cho biết họ chỉ kiếm đủ ăn chứ không bao giờ dư giả. Do vậy, trong khi cùng đến xóm nghệ sĩ một lượt nhưng đa số những cái tên tuổi “đình đám” nhất trong xóm nghệ sĩ này lại thuộc về dân ca nhạc trẻ như bé Châu, gia đình nghệ sĩ xiếc Minh Tân, nữ nghệ sĩ múa lửa Ngọc Phương Thy và người nghệ sĩ tạp kỹ giữ nhiều kỷ lục Việt Nam với biệt tài phun sữa ra mắt, bơm ruột (săm) xe bằng mắt có tên Xuân Diệu.

“Thu nhập của anh em chúng tôi chỉ gọi là đủ trả tiền phòng trọ, nuôi con… chứ không biết khi nào mới có dư. Nhiều khi anh em nói vui với nhau là mỗi đêm nếu cộng tất cả thu nhập của cả xóm lại thì may ra bằng thu nhập của một mình bé Châu (cậu bé nổi tiếng vì chuyên hát nhạc trẻ của người lớn)” - nghệ sĩ cải lương trước đây có danh ca là Tài Nhân, nay đã chuyển qua nghề đàn guitar nửa đùa nửa thật. Thu nhập bé Châu mỗi ngày được bao nhiêu thì người viết do chưa gặp bé (bé Châu đang đi lưu diễn nước ngoài) nên không được biết, chỉ biết cả nhà bé Châu từ nhiều năm nay đã không còn phải thuê phòng trọ như đa số cư dân xóm nghệ sĩ, thay vào đó là căn nhà “có chủ quyền” khang trang, sạch đẹp mua lại của chủ khu trọ Tư Mịn.
 
Mễ Thuận

Kỳ 3: Người thổi sáo bằng… mắt

Cùng chuyên mục

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm