(TT&VH) - Giới blogger và một bộ phận dư luận bảo thủ ở Mỹ đang “sôi sùng sục” trước sự kiện Tổng thống Barack Obama khom lưng chào Nhật hoàng Akihito. Theo họ, đó là hành động thể hiện sự yếu đuối, bề dưới, gây mất mặt một cường quốc như Mỹ. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng người ta đã quá thổi phồng chuyện này.
Ông Obama khom lưng
Trong khuôn khổ chuyến công du châu Á kéo dài khoảng 1 tuần, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã tiếp kiến Nhật hoàng Akihito hôm 14/11. Lúc hai bên giáp mặt nhau, ông Omaba đã cúi gập người khi bắt tay Nhật hoàng.
Ông Obama bị chỉ trích vì cúi rạp người trước Nhật hoàng Akihito
Hành động này lập tức gây ra một làn sóng chỉ trích mạnh mẽ ở xứ cờ hoa. Những người chỉ trích nói rằng ông Obama cần phải đứng thẳng khi đóng vai trò đại diện cho hình ảnh của nước Mỹ. Các show truyền hình về chính trị đã phát đi phát lại khoảnh khắc chào hỏi “gây mất mặt” kể trên.
“Tôi không biết vì sao Tổng thống Obama nghĩ rằng chuyện đó (hành động cúi chào) là phù hợp. Có thể ông nghĩ hành động này sẽ được hoan nghênh tại Nhật Bản. Nhưng hoàn toàn không thích hợp khi tổng thống Mỹ cúi chào như thế trước một người nước ngoài” - học giả bảo thủ William Kristol nói trên chương trình Fox News Sunday. Theo ông, hành động của Tổng thống Obama khiến Mỹ trở nên yếu đuối và mang hình ảnh khúm núm trước các nước khác. “Tôi cá là nếu nhìn vào ảnh các lãnh đạo thế giới từng diện kiến Nhật hoàng trong suốt 20 năm qua, bạn sẽ không hề thấy họ cúi chào theo cách như vậy” - Kristol nói.
Những chỉ trích “cay độc” nhất tới từ các blog (nhật ký điện tử) chính trị. Những người ủng hộ phe Cộng hòa ở Đại học Connecticut đã đưa lên blog một đoạn video so sánh rất nhiều bức ảnh có cảnh Nhật hoàng Akihito bắt tay với các nhà lãnh đạo khác. Đối lập với chúng là cái khom lưng của ông Obama. Một độc giả tên Andrew Malcolm viết trên blog của tờ Los Angeles Times câu bình luận đầy tính châm chích: “Liệu Tổng thống Mỹ sẽ còn hạ thấp mình đến đâu trước giới hoàng gia thế giới?”.
Người ta còn đưa ra sự so sánh với các bức ảnh chụp cảnh cựu Phó Tổng thống Mỹ Dick Cheney bắt tay Nhật hoàng Akihito và tướng Douglas MacArthur, người giám sát cuộc chiếm đóng của Mỹ ở Nhật sau Thế chiến II, đứng chống nạnh gần Nhật hoàng Hirohito, cha của ông Akihito.
Ông Obama cũng từng dính búa rìu dư luận vì có động tác
giống như cúi chào Quốc vương Saudi Arabia
Lịch sự hay “uốn gối”?
Đối nghịch với bình luận tiêu cực, một số nhà quan sát lại bênh vực Tổng thống Obama. “Tôi nghĩ đây chỉ là một cử chỉ đầy sự ân cần” - nhà hoạt động của Đảng Dân chủ Donna Brazile nói. Theo bà, việc cúi chào là có mục đích nhằm thể hiện “sự thiện chí giữa hai quốc gia tôn trọng lẫn nhau”.
Một quan chức giấu tên ở Nhà Trắng nói với trang politico.com rằng, Tổng thống Omaba chỉ đơn giản là làm theo các thủ tục. “Tôi nghĩ rằng những người cố gắng chính trị hóa chuyện ấy thật quá xa rời thực tế” - nhân vật này nói - “Tôi không nghĩ có ai đó ở Nhật sẽ nói điều gì khác ngoài việc cho rằng ông Obama đã tăng cường vị trí của nước Mỹ tại Nhật Bản”.
Theo hãng tin AP, dù việc ông Obama khom lưng có thể là hành động khó coi về mặt ngoại giao nhưng những “sự cố” như vậy không phải chưa từng xảy ra. Hồi năm 2005, (cựu) Tổng thống George W. Bush từng bị chê vì đã nắm tay Thái tử Saudi Arabia Abdullah (người sau đó trở thành quốc vương). Việc nắm tay được người Trung Đông coi là một biểu hiện về tình bạn thân thiết.
Năm 1994, cựu Tổng thống Bill Clinton bị chỉ trích vì gần như đã cúi chào Nhật hoàng Akihito. Tương tự, cựu Tổng thống Richard Nixon cũng xuất hiện trên một bức ảnh của tạp chí Life hồi năm 1971 trong tư thế cúi chào Nhật hoàng Hirohito, người lãnh đạo Nhật Bản khi xảy ra vụ tấn công Trân Châu Cảng hồi năm 1941.
Ông G.W.Bush và sự cố “tay trong tay” với Thái tử Abdullah
Thực tế, việc cúi chào như ông Obama thực hiện đã tuân theo khuôn khổ một hướng dẫn của Bộ Ngoại giao Mỹ. Trong văn bản của Bộ Ngoại giao Mỹ ban hành từ năm 2007 với tiêu đề “Nghi thức cho nhà ngoại giao hiện đại” có nhấn tới việc các đặc phái viên phải chú ý đến những nghi thức chào hỏi xã giao như hôn, bắt tay hoặc cúi chào tùy theo phong tục từng nước. “Việc không tuân theo truyền thống từng nước có thể xem là hành động thô lỗ hoặc thiếu tôn trọng đối tác” - văn bản này viết.
Vấn đề nằm ở chỗ ông Obama đã vừa cúi chào Nhật hoàng vừa bắt tay. Đây không phải là một hành động theo đúng nghi thức, vốn chỉ có việc cúi nhẹ và tay để xuôi theo người. Tuy nhiên sẽ là không công bằng nếu chỉ dựa vào đó để nói ông Obama làm hỏng hình ảnh của nước Mỹ.
AP cho rằng hành động khom lưng của ông Obama diễn ra trong bối cảnh bầu không khí chính trị tại Mỹ đang có những biến động căng thẳng. Giới bảo thủ phản đối kịch liệt các chính sách mà Tổng thống đưa ra, đặc biệt là kế hoạch cải tổ hệ thống y tế của ông. Vì thế, họ đã tận dụng mọi cơ hội để “ném bùn” vào ông. Họ làm việc đó bằng cách đưa thông điệp phản đối lên đài phát thanh, truyền hình và blog, tạo nên một làn sóng chống lại Tổng thống.
John Park, một chuyên gia ở Viện nghiên cứu Hòa bình Mỹ, nói rằng việc cúi chào Nhật hoàng đơn giản là thể hiện thái độ tôn trọng của ông Obama. Theo Park, những phản ứng dữ dội từ dư luận chỉ bởi cái khom lưng của Tổng thống Mỹ diễn ra không đúng lúc. “Chúng ta đang ở trong một môi trường mà mọi thứ đều trở nên cực kỳ nhạy cảm. Bất kỳ động thái nào bạn làm đều sẽ được một nhóm người “phiên dịch” thành một dạng thông điệp ẩn giấu bên trong từng hành động”.
Ông Obama khom lưng
Trong khuôn khổ chuyến công du châu Á kéo dài khoảng 1 tuần, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã tiếp kiến Nhật hoàng Akihito hôm 14/11. Lúc hai bên giáp mặt nhau, ông Omaba đã cúi gập người khi bắt tay Nhật hoàng.
Ông Obama bị chỉ trích vì cúi rạp người trước Nhật hoàng Akihito
“Tôi không biết vì sao Tổng thống Obama nghĩ rằng chuyện đó (hành động cúi chào) là phù hợp. Có thể ông nghĩ hành động này sẽ được hoan nghênh tại Nhật Bản. Nhưng hoàn toàn không thích hợp khi tổng thống Mỹ cúi chào như thế trước một người nước ngoài” - học giả bảo thủ William Kristol nói trên chương trình Fox News Sunday. Theo ông, hành động của Tổng thống Obama khiến Mỹ trở nên yếu đuối và mang hình ảnh khúm núm trước các nước khác. “Tôi cá là nếu nhìn vào ảnh các lãnh đạo thế giới từng diện kiến Nhật hoàng trong suốt 20 năm qua, bạn sẽ không hề thấy họ cúi chào theo cách như vậy” - Kristol nói.
Những chỉ trích “cay độc” nhất tới từ các blog (nhật ký điện tử) chính trị. Những người ủng hộ phe Cộng hòa ở Đại học Connecticut đã đưa lên blog một đoạn video so sánh rất nhiều bức ảnh có cảnh Nhật hoàng Akihito bắt tay với các nhà lãnh đạo khác. Đối lập với chúng là cái khom lưng của ông Obama. Một độc giả tên Andrew Malcolm viết trên blog của tờ Los Angeles Times câu bình luận đầy tính châm chích: “Liệu Tổng thống Mỹ sẽ còn hạ thấp mình đến đâu trước giới hoàng gia thế giới?”.
Người ta còn đưa ra sự so sánh với các bức ảnh chụp cảnh cựu Phó Tổng thống Mỹ Dick Cheney bắt tay Nhật hoàng Akihito và tướng Douglas MacArthur, người giám sát cuộc chiếm đóng của Mỹ ở Nhật sau Thế chiến II, đứng chống nạnh gần Nhật hoàng Hirohito, cha của ông Akihito.
Ông Obama cũng từng dính búa rìu dư luận vì có động tác
giống như cúi chào Quốc vương Saudi Arabia
Đối nghịch với bình luận tiêu cực, một số nhà quan sát lại bênh vực Tổng thống Obama. “Tôi nghĩ đây chỉ là một cử chỉ đầy sự ân cần” - nhà hoạt động của Đảng Dân chủ Donna Brazile nói. Theo bà, việc cúi chào là có mục đích nhằm thể hiện “sự thiện chí giữa hai quốc gia tôn trọng lẫn nhau”.
Một quan chức giấu tên ở Nhà Trắng nói với trang politico.com rằng, Tổng thống Omaba chỉ đơn giản là làm theo các thủ tục. “Tôi nghĩ rằng những người cố gắng chính trị hóa chuyện ấy thật quá xa rời thực tế” - nhân vật này nói - “Tôi không nghĩ có ai đó ở Nhật sẽ nói điều gì khác ngoài việc cho rằng ông Obama đã tăng cường vị trí của nước Mỹ tại Nhật Bản”.
Theo hãng tin AP, dù việc ông Obama khom lưng có thể là hành động khó coi về mặt ngoại giao nhưng những “sự cố” như vậy không phải chưa từng xảy ra. Hồi năm 2005, (cựu) Tổng thống George W. Bush từng bị chê vì đã nắm tay Thái tử Saudi Arabia Abdullah (người sau đó trở thành quốc vương). Việc nắm tay được người Trung Đông coi là một biểu hiện về tình bạn thân thiết.
Năm 1994, cựu Tổng thống Bill Clinton bị chỉ trích vì gần như đã cúi chào Nhật hoàng Akihito. Tương tự, cựu Tổng thống Richard Nixon cũng xuất hiện trên một bức ảnh của tạp chí Life hồi năm 1971 trong tư thế cúi chào Nhật hoàng Hirohito, người lãnh đạo Nhật Bản khi xảy ra vụ tấn công Trân Châu Cảng hồi năm 1941.
Ông G.W.Bush và sự cố “tay trong tay” với Thái tử Abdullah
Vấn đề nằm ở chỗ ông Obama đã vừa cúi chào Nhật hoàng vừa bắt tay. Đây không phải là một hành động theo đúng nghi thức, vốn chỉ có việc cúi nhẹ và tay để xuôi theo người. Tuy nhiên sẽ là không công bằng nếu chỉ dựa vào đó để nói ông Obama làm hỏng hình ảnh của nước Mỹ.
AP cho rằng hành động khom lưng của ông Obama diễn ra trong bối cảnh bầu không khí chính trị tại Mỹ đang có những biến động căng thẳng. Giới bảo thủ phản đối kịch liệt các chính sách mà Tổng thống đưa ra, đặc biệt là kế hoạch cải tổ hệ thống y tế của ông. Vì thế, họ đã tận dụng mọi cơ hội để “ném bùn” vào ông. Họ làm việc đó bằng cách đưa thông điệp phản đối lên đài phát thanh, truyền hình và blog, tạo nên một làn sóng chống lại Tổng thống.
John Park, một chuyên gia ở Viện nghiên cứu Hòa bình Mỹ, nói rằng việc cúi chào Nhật hoàng đơn giản là thể hiện thái độ tôn trọng của ông Obama. Theo Park, những phản ứng dữ dội từ dư luận chỉ bởi cái khom lưng của Tổng thống Mỹ diễn ra không đúng lúc. “Chúng ta đang ở trong một môi trường mà mọi thứ đều trở nên cực kỳ nhạy cảm. Bất kỳ động thái nào bạn làm đều sẽ được một nhóm người “phiên dịch” thành một dạng thông điệp ẩn giấu bên trong từng hành động”.
Gia Bảo
