(TT&VH) - Tại TP.HCM hiện nay mới có khoảng 5,6% số công nhân được ở tại nhà lưu trú công nhân. Hơn 90% còn lại, hiện đang phải thuê nhà trọ ở ngoài.
Do hết quỹ đất!
Theo số liệu thống kê của Liên đòan Lao động TP.HCM, Ban Quản lý Khu chế xuất – Khu công nghiệp (KCX-KCN), hiện nay trên địa bàn thành phố có hơn 37.000 doanh nghiệp sử dụng hơn 890.000 công nhân làm việc trong các nhà máy. Trong đó, công nhân ngoại tỉnh có hơn 600.000 người, chiếm 70% trên tổng số công nhân đang làm việc.
Từ năm 2006 đến nay, TP đã tích cực xây dựng nhà lưu trú, nhưng cũng mới chỉ đáp ứng khoảng 430.000 chỗ ở, do các công ty đầu tư kinh doanh hạ tầng KCN-KCX, các doanh nghiệp xây dựng, kinh doanh địa ốc đầu tư xây dựng, các doanh nghiệp hoạt động trong KCN-KCX và các hộ dân trong khu vực xung quanh KCX-KCN xây dựng nhà trọ.
Trong đó, chỉ có mô hình nhà trọ cho công nhân từ các hộ dân, cá nhân là phát triển mạnh nhất. Hiện có khoảng 18.364 hộ gia đình, cá nhân xây dựng nhà trọ cho công nhân thuê, đáp ứng khoảng 414.272 chỗ so với 430.000 chỗ, chiếm hơn 90%.

Ông Nguyễn Tấn Bền, GĐ Sở Xây dựng cho biết: Khi đầu tư các KCN-KCX trước đây đã không tính toán khu vực nhà lưu trú cho công nhân, đến giờ những KCN-KCX này đã hết quĩ đất. Do vậy, giải pháp để thực hiện xây dựng nhà lưu trú cho công nhân, phải lấy đất xung quanh ngoài các KCN-KCX này. Đối với các KCN-KCX còn đất thì phải xây nhà lưu trú và nếu thành lập KCN-KCX mới thì yêu cầu phải dành đất cho việc xây nhà lưu trú này.
Hiện các doanh nghiệp còn e dè khi đầu tư vào những dự án nhà xã hội này, do hiệu quả đầu tư không cao và thời gian thu hồi vốn chậm (từ 20 đến 30 năm). Ngoài ra, UBND TP đã chỉ đạo UBND quận, huyện có KCN-KCX khi phê duyệt qui hoạch chi tiết xây dựng 1/2000 phải xác định quĩ đất để xây nhà xã hội, trong đó có nhà lưu trú cho công nhân và các diện tích công cộng khác. Nhưng thực tế qui hoạch chung tại các quận, huyện hầu hết chưa xác định được đất dành cho dạng nhà này.
Điều kiện sinh hoạt tồi tệ
Sở Xây dựng vừa thành lập 6 đoàn đi kiểm tra các khu vực lưu trú của công nhân, đã phát hiện nhiều nơi có điều kiện sinh hoạt, ăn ở không đảm báo. Thậm chí, nơi lưu trú của công nhân thuê tại các nhà trọ tư nhân chỉ đủ kê giường ngủ.
Nhà trọ do hộ gia đình và cá nhân tự xây dựng chưa đạt chuẩn chất lượng của Quyết định 75/QĐ-UBND TP, chiếm 71,5% so với tổng số nhà trọ tư nhân đang hoạt động. Chủ yếu là nhà cấp 4 không đủ ánh sáng thông thoáng, không đảm bảo phòng cháy chữa cháy, không có trang thiết bị. Thậm chí, có nơi không có điện, nước máy và điều kiện vệ sinh rất kém.
Ông Đặng Văn Khoa, đại biểu HĐND TP.HCM nhấn mạnh: Qua những vấn đề tồn tại nêu trên, không chỉ dừng lại việc khuyến khích các hộ dân, cá nhân xây dựng, cho thuê nhà trọ cho công nhân đảm bảo các qui định mà Bộ Xây dựng và UBND thành phố qui định mà phải đưa vào tiêu chuẩn điều kiện xây dựng nhà trọ cho công nhân. Nếu đảm bảo qui định thì cho phép làm, còn không đảm bảo thì sẽ không cho phép.
Mặt khác, còn có những qui định bất cập ở tại nhà lưu trú do nhà nước quản lý. Ông Nguyễn Tấn Bền, Giám đốc Sở Xây dựng thừa nhận: Những qui định máy móc như trên 10 người ở một phòng, đúng 21h đóng cửa nhà lưu trú, trong khi công việc của công nhân phải làm việc theo ca. Làm sao về nhà kịp trước khi đóng cửa và đi làm ca đêm bắt đầu từ 22h?
Ông Bền cho biết, căn cứ kế hoạch xây dựng nhà lưu trú cho công nhân giai đoạn 2009 -2015, sẽ tiếp tục thực hiện 9 dự án trong năm 2009, với tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 120.000 m2, đáp ứng hơn 20.000 chỗ ở. Tiếp tục giải phóng mặt bằng và thực hiện 5 dự án nhà lưu trú công nhân sẽ hoàn thành sau năm 2010 với diện tích hơn 320.000 m2, đáp ứng hơn 40.000 chỗ ở. Đồng thời song song việc thực hiện các dự án trên, sẽ điều chỉnh qui hoạch địa điểm xây dựng gần KCN-KCX hiện hữu, bên ngoài vành đai số 2, 3 để dành khoảng 48ha xây dựng nhà lưu trú công nhân.
Do hết quỹ đất!
Theo số liệu thống kê của Liên đòan Lao động TP.HCM, Ban Quản lý Khu chế xuất – Khu công nghiệp (KCX-KCN), hiện nay trên địa bàn thành phố có hơn 37.000 doanh nghiệp sử dụng hơn 890.000 công nhân làm việc trong các nhà máy. Trong đó, công nhân ngoại tỉnh có hơn 600.000 người, chiếm 70% trên tổng số công nhân đang làm việc.
Từ năm 2006 đến nay, TP đã tích cực xây dựng nhà lưu trú, nhưng cũng mới chỉ đáp ứng khoảng 430.000 chỗ ở, do các công ty đầu tư kinh doanh hạ tầng KCN-KCX, các doanh nghiệp xây dựng, kinh doanh địa ốc đầu tư xây dựng, các doanh nghiệp hoạt động trong KCN-KCX và các hộ dân trong khu vực xung quanh KCX-KCN xây dựng nhà trọ.
Trong đó, chỉ có mô hình nhà trọ cho công nhân từ các hộ dân, cá nhân là phát triển mạnh nhất. Hiện có khoảng 18.364 hộ gia đình, cá nhân xây dựng nhà trọ cho công nhân thuê, đáp ứng khoảng 414.272 chỗ so với 430.000 chỗ, chiếm hơn 90%.

Ông Nguyễn Tấn Bền, GĐ Sở Xây dựng cho biết: Khi đầu tư các KCN-KCX trước đây đã không tính toán khu vực nhà lưu trú cho công nhân, đến giờ những KCN-KCX này đã hết quĩ đất. Do vậy, giải pháp để thực hiện xây dựng nhà lưu trú cho công nhân, phải lấy đất xung quanh ngoài các KCN-KCX này. Đối với các KCN-KCX còn đất thì phải xây nhà lưu trú và nếu thành lập KCN-KCX mới thì yêu cầu phải dành đất cho việc xây nhà lưu trú này.
Hiện các doanh nghiệp còn e dè khi đầu tư vào những dự án nhà xã hội này, do hiệu quả đầu tư không cao và thời gian thu hồi vốn chậm (từ 20 đến 30 năm). Ngoài ra, UBND TP đã chỉ đạo UBND quận, huyện có KCN-KCX khi phê duyệt qui hoạch chi tiết xây dựng 1/2000 phải xác định quĩ đất để xây nhà xã hội, trong đó có nhà lưu trú cho công nhân và các diện tích công cộng khác. Nhưng thực tế qui hoạch chung tại các quận, huyện hầu hết chưa xác định được đất dành cho dạng nhà này.
Điều kiện sinh hoạt tồi tệ
Sở Xây dựng vừa thành lập 6 đoàn đi kiểm tra các khu vực lưu trú của công nhân, đã phát hiện nhiều nơi có điều kiện sinh hoạt, ăn ở không đảm báo. Thậm chí, nơi lưu trú của công nhân thuê tại các nhà trọ tư nhân chỉ đủ kê giường ngủ.
Nhà trọ do hộ gia đình và cá nhân tự xây dựng chưa đạt chuẩn chất lượng của Quyết định 75/QĐ-UBND TP, chiếm 71,5% so với tổng số nhà trọ tư nhân đang hoạt động. Chủ yếu là nhà cấp 4 không đủ ánh sáng thông thoáng, không đảm bảo phòng cháy chữa cháy, không có trang thiết bị. Thậm chí, có nơi không có điện, nước máy và điều kiện vệ sinh rất kém.
Ông Đặng Văn Khoa, đại biểu HĐND TP.HCM nhấn mạnh: Qua những vấn đề tồn tại nêu trên, không chỉ dừng lại việc khuyến khích các hộ dân, cá nhân xây dựng, cho thuê nhà trọ cho công nhân đảm bảo các qui định mà Bộ Xây dựng và UBND thành phố qui định mà phải đưa vào tiêu chuẩn điều kiện xây dựng nhà trọ cho công nhân. Nếu đảm bảo qui định thì cho phép làm, còn không đảm bảo thì sẽ không cho phép.
Mặt khác, còn có những qui định bất cập ở tại nhà lưu trú do nhà nước quản lý. Ông Nguyễn Tấn Bền, Giám đốc Sở Xây dựng thừa nhận: Những qui định máy móc như trên 10 người ở một phòng, đúng 21h đóng cửa nhà lưu trú, trong khi công việc của công nhân phải làm việc theo ca. Làm sao về nhà kịp trước khi đóng cửa và đi làm ca đêm bắt đầu từ 22h?
Ông Bền cho biết, căn cứ kế hoạch xây dựng nhà lưu trú cho công nhân giai đoạn 2009 -2015, sẽ tiếp tục thực hiện 9 dự án trong năm 2009, với tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 120.000 m2, đáp ứng hơn 20.000 chỗ ở. Tiếp tục giải phóng mặt bằng và thực hiện 5 dự án nhà lưu trú công nhân sẽ hoàn thành sau năm 2010 với diện tích hơn 320.000 m2, đáp ứng hơn 40.000 chỗ ở. Đồng thời song song việc thực hiện các dự án trên, sẽ điều chỉnh qui hoạch địa điểm xây dựng gần KCN-KCX hiện hữu, bên ngoài vành đai số 2, 3 để dành khoảng 48ha xây dựng nhà lưu trú công nhân.
Anh Đức -Phan Vũ