(TT&VH Cuối tuần) - Người Việt ta có rất nhiều thứ phải học hỏi người phương Tây, trừ sự gian lận, láu cá...
Camera tôi nghĩ rằng, không chỉ bởi vì đó là những thói xấu, cần hạn chế nhập khẩu, mà còn vì, những cái đó chúng ta (hay một bộ phận trong chúng ta) đã có thừa, thậm chí còn làm lây lan sang người khác. Nhiều người Việt còn đem xuất khẩu những thói xấu đó qua con đường “tiểu ngạch” khi sống ở hải ngoại…
Vì thế, Camera tôi rất bất ngờ khi biết người phương Tây lại có tham vọng muốn xuất khẩu một số trò láu cá sang bên ta. Họ viết ra thành văn bản hẳn hoi, “cài cắm” vào trong một bộ sách, nghe nói là đồ sộ và mang đầy tính giáo dục. Ban đầu nghe tin này tôi hơi hoảng, nhưng sau khi đọc kỹ, tôi lại có suy nghĩ khác. Trước hết, tôi không tin những đối tác xuất bản ở bên ta lại ẩu đến nỗi chẳng “kiểm hóa” bộ sách ngoại, cứ thế dịch nguyên xi… ra thành sách, phát hành rộng rãi cho con cháu làm dư luận tá hỏa… Tôi ngờ rằng hình như họ có ý đồ gì đây?
Bộ sách Kiến thức cho thiếu nhi có nội dung dạy trẻ em "Làm thế nào để gian lận?".
Thật vậy, bộ sách Kiến thức cho thiếu nhi gồm 3 tập, được giới thiệu rằng hơn 1 triệu bản đã bán trên thế giới và tái bản nhiều lần ở Anh, Mỹ cùng một số nước. Tác giả là hai ông Tây Matthew Morgan và Samatha Barnes. Khi giải đáp một câu hỏi mà rất nhiều học trò, đặc biệt là các sĩ tử xứ ta trong mùa thi tới rất quan tâm, ấy là “Làm thế nào để gian lận”? Hai tác giả Tây đã quá tự tin khi bật mí các mẹo mực sau: Thu tất cả các câu trả lời vào máy thu âm và nói với cô giáo rằng bạn đang cố giảm bớt căng thẳng bằng cách nghe nhạc qua tai nghe. Viết đáp án lên tay áo của bạn. Dán bìa sách giáo khoa lên bìa sách hướng dẫn giải bài tập và dùng nó như sách giáo khoa. Kết bạn với một bạn học khác lớp, người đã làm bài kiểm tra ấy trước đó... 
Dư luận bất bình vì cuốn sách “dạy nói dối” này. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, Camera tôi nghiệm ra rằng đây đúng là phần non yếu nhất trong bộ sách, nhưng không chỉ vì nội dung của nó “phản giáo dục” mà vì hai tác giả Tây kia đã đánh giá quá thấp trình độ gian lận của học trò ở xứ ta, cho nên lên mặt dạy dỗ về những điều sơ đẳng đó. Nếu rỉ tai các trò láu cá này cho một bộ phận học trò luôn vượt qua các kỳ thi nhờ gian lận thì chắc chắn chúng sẽ bật cười vì sự ngô nghê, ngốc nghếch và xưa cũ như trái đất…
Đất nước ta, do điều kiện thi cử khắc nghiệt và do giám thị ngày càng tinh khôn ra, cho nên trình độ láu cá và gian lận trong thi cử của các học trò càng ngày càng tới mức “thượng thặng” mà ít nhiều báo chí cũng đã biết. Chẳng hạn buộc phao vào dây chun và cột dây chun vào trong áo lót, quần lót. Giám thị đến gần, lập tức buông tay cho dây chun bật lại, kéo cục phao chui tọt vào... chỗ không thể khám xét. Hoặc sử dụng các thiết bị máy truyền tin tinh vi gắn vào tai, giấu dưới tóc… Chả thế mà năm nào sau mùa thi, không chỉ giám thị mà cả cơ quan công an cũng phải đau đầu đối phó với những thủ đoạn gian lận công nghệ cao của đám học trò.
Bởi thế Camera tôi nghĩ rằng, những trò gian lận, láu cá trong cuốn sách của mấy ông Tây kia gần như “vô hại” đối với nền thi cử khắc nghiệt của nước ta, và bộc lộ sự non kém trong trình độ gian lận của học trò phương Tây. Hỡi các nhà kinh doanh sách, sau khi “tạm nhập” cuốn sách này, các vị có thể dấn lên một bước nữa, bổ sung những trò gian lận thượng thặng của học trò xứ ta, rồi đem “tái xuất” bộ sách đã được “Việt hóa” này sang bên Tây, đảm bảo sách của các vị sẽ đắt như tôm tươi. Các vị sẽ được một vốn bốn lời, hơn gấp mấy lần lợi nhuận từ việc nhập khẩu nguyên xi cuốn sách này.
Camera
