LTS: Tiếp theo bài “Sự hội nhập của cái đẹp Việt Nam” của bạn Khắc Tư (TP.HCM), báo TT&VH đã nhận được bài viết PGS.TS nghệ thuật Nguyễn Thị Minh Thái nhìn nhận về cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2008 dưới góc nhìn văn hóa.
1. Thế là hoa hậu Hoàn vũ 2008 đã lên ngôi sáng 14.7, với trời xanh, biển xanh và cát trắng Nha Trang. Thiếu nữ đẹp nhất Venezuela 2008: Dayana Mendova đã thành thiếu nữ đẹp nhất hoàn vũ 2008, trên một sân khấu Việt xanh ngời ngời tre trúc. Những dáng cây của đồng ruộng Việt,“cây tre Việt Nam”, mang vẻ đẹp quân tử, dáng cổ kính Tháp Rùa Hồ Gươm, làn nước chảy lấp lánh… được cách điệu lộng lẫy trên nền phông hậu sân khấu, đã thành bệ phóng nghệ thuật cho 80 người đẹp nhất từ 80 quốc gia trình diễn chung kết. Hai từ “Việt Nam” liên tiếp vang lên. 9 phút phim đậm đặc quảng bá hình ảnh Việt Nam trình chiếu trên sân khấu Hoa Hậu Hoàn Vũ, với một chương trình thi sắc đẹp ngoạn mục và chuyên nghiệp do các nhà chuyên tổ chức thi HHHV đạo diễn…
 Giọt nước mắt khi đăng quang của HH Hoàn vũ 2008 |
Sau 3 vòng thi và công bố lần lượt: tốp 15, tốp 10, tốp 5 hoa hậu đẹp nhất từng vòng, cuối cùng, trên sân khấu chỉ còn hai thí sinh đẹp nhất, sẽ chiếm hai thứ hạng cao nhất: Thứ nhì: Á hậu1, thứ nhất: Hoa hậu hoàn vũ, cả khán phòng hàng chục ngàn người đột nhiên nín lặng. Cặp đôi dẫn chương trình: Mel B, người Anh, thành viên nhóm Spice Girls và Jerry Spinger, người dẫn chương trình nổi tiếng “Americas Got Talent” của kênh NBC, Hoa Kì, trước lúc công bố, đã cố ý hơi ngưng lặng gây hồi hộp, khiến hai người đẹp nắm chặt lấy tay nhau, cầu nguyện. (Sau này, khi nghe tên Á hậu 1, Hoa hậu Venezuela Dayana Mendoza bất giác đưa tay bưng lấy mặt vì hạnh phúc. Cô hiểu rằng giờ phút đăng quang của mình đã điểm). Vài giây sau, tên cô được xướng lên, Rio Mory, hoa hậu hoàn vũ người Nhật năm 2007, thân thiện tiến đến, trang trọng trao vương miện cho tân hoa hậu hoàn vũ 2008. Chính lúc đó, đôi mắt ánh biếc xanh như ngọc lưu ly của tân hoa hậu hoàn vũ bất ngờ ứa lệ. Về sau, nhớ lại, cô cười rất xinh, xin được giữ riêng cho mình bí mật lời cầu nguyện ở thời khắc thiêng ấy…
Quả là các vị giám khảo đấu trường sắc đẹp quốc tế đã thật mắt xanh tinh đời. Hoa hậu hoàn vũ Dayana Mendoza đúng là đẹp người nhất, đẹp nết nhất, giỏi ứng xử nhất, trước câu hỏi đã hay của một thành viên ban giám khảo, mà cô trả lời còn hay hơn, với phong thái trí tuệ, lịch lãm, hóm hỉnh và thập phần duyên dáng. Chắc rằng, hơn một tỉ người ngồi trước màn hình trên toàn thế giới, vào lúc chiếc vương miện được đặt trên mái tóc sáng rực như có ánh hào quang ấy của Dayana Mendova, đều đồng thuận với Giám khảo cuộc thi HHHV, vốn không hẳn lúc nào cũng nhất trí cao về văn hóa “chấm” người đẹp hoàn vũ...
Tuy Hoa hậu Việt Nam của nước chủ nhà chỉ ở trong tốp 15 người đẹp nhất, nhưng về văn hóa, với cuộc thi sắc đẹp thế giới đầu tiên được tổ chức thành công ở Việt Nam, thì chính Việt Nam đã lên ngôi về văn hóa người đẹp. Cuộc thi sắc đẹp quốc tế này đã in đậm tính cách văn hóa Việt, ngay khi các hoa hậu hoàn vũ mới đặt chân đến Việt Nam. Trong cuộc thi Duyên dáng áo dài Việt, chính người lên ngôi HHHV ngày 14.7, Dayana Mendova đã đoạt giải “người mặc áo dài Việt đẹp nhất” ngay từ đêm 19.6. Dám chắc rằng, đây là thắng lợi huy hoàng của văn hóa Việt.
Cuộc thi hoa hậu hoàn vũ này, ngay từ đầu đã đậm chất Việt ở sự khả ái có tính thế giới của chiếc áo dài Việt, với vẻ đẹp có một không hai của áo dài Việt, khi mang trong mình sự tích hợp của văn hóa Đông-Tây, khiến bất kì người đẹp hoàn vũ nào mặc nó, cũng được tôn vinh đích đáng thân thể ngọc ngà của mình!
 Hoa hậu Dayana Mendoza và Thùy Lâm diễu hành đường phố tại Nha Trang |
2. Không ngẫu nhiên, sau giây phút đăng quang “Người mặc áo dài Việt đẹp nhất”, Dayna Mendona, hoa hậu Venezuela đã hai tay bưng lấy khuôn mặt cực kì kiều diễm, đầy ngạc nhiên hạnh phúc, y chang cử chỉ của cô khi nghe tên mình chiếm ngôi HHHV 2008. Dường như, trong chính thời khắc ấy, cô đã phát hiện vẻ đẹp của văn hóa áo dài Việt, đã tức khắc “phải lòng” áo dài Việt như nhiều hoa hậu khác cũng đã “phải lòng”. Và cũng chính giây phút ấy, khi nhìn ngắm mãn nhãn 80 hoa hậu hoàn vũ lộng lẫy, sang trọng, kiêu sa, gợi cảm trong tà áo dài Việt, người Việt đương đại đã òa lên ơrêka vẻ đẹp quốc tế tiềm ẩn trong tà áo dài thuần Việt của chính dân tộc mình. Sâu xa hơn, người Việt ý thức được rằng, ở Việt Nam, từ trong lịch sử, chuẩn về người đẹp Việt từng có trong truyền thống đã không xa cách chuẩn về người đẹp Việt hôm nay, và chuẩn đẹp này hoàn toàn phù hợp, thích ứng với chuẩn đẹp toàn cầu của các cuộc thi người đẹp quốc tế, dù chưa người đẹp Việt nào đăng quang HHHV hay hoa hậu thế giới.
Có thể nghĩ rằng, trước khi có tấm áo dài đẹp đến thế cho người đẹp nào trên thế giới mặc cũng đẹp, thì Việt Nam đã có người đẹp Việt đẹp theo chuẩn đẹp của dân tộc mình. Và do đó, gốc tích văn hóa của áo dài Việt đã dĩ nhiên nằm trong gốc tích văn hóa Việt, với quan niệm riêng về người đẹp Việt.
PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái
