(TT&VH) - Bàng Nhất Linh năm nay 26 tuổi, người gốc Hà Nội, có vẻ bề ngoài nhỏ thó, thư sinh hơn là một nghệ sĩ. Nhưng tối 4/6 vừa qua, tại L’Espace (24 Tràng Tiền, Hà Nội) bằng triển lãm Trôi, Linh đã để lại cho công chúng những chiêm nghiệm sâu sắc về thời gian và xã hội…
1. Trong 4 tác phẩm sắp đặt của Linh trình bày trong dịp này, có 2 tác phẩm gây chú ý với công chúng. Một là bộ bàn ghế, và đôi giày để dưới gầm bàn, kê giữa sảnh chính đều được bọc kín bằng hàng triệu hạt thóc vàng ruộm. Đằng sau bộ bàn ghế căng một background in bóng chiếc đồng hồ “sống” được chiếu bởi một máy chiếu từ trần nhà xuống.
Tác phẩm gây chú ý thứ hai của Linh được sắp đặt ngay cửa ra vào sảnh triển lãm là chiếc xe hơi “nhái mẫu” Toyota Camry. Cũng giống như bộ bàn ghế và đôi giày, toàn bộ chiếc xe hơi này đều được Linh phun keo và phả thóc kín bưng, tạo nên một vỏ xe có một không hai.
Một điều thú vị là công chúng khi xem tác phẩm “xe bọc thóc” này không ai đoán được Linh sử dụng xe thật hay chỉ là xe mô hình làm bằng thạch cao bởi lẽ chẳng ai dám “sờ vào hiện vật”. Nhiều người tụ tập phỏng đoán nhưng luồng ý kiến vẫn không đi đến thống nhất, nên đành phải quay qua tìm tác giả để hỏi. Linh cười và trả lời đầy ẩn ý: “Không thật, không giả. Không đúng, không sai. Đó là chiếc xe của ý niệm, được bọc bởi những ý niệm để mỗi người có thể nhìn vào đó đưa ra những ý niệm cá nhân theo chủ quan của họ...”
2. Thật ra, việc Linh “lấy thóc bọc xe” so với thế giới không có gì là mới. Bởi trên thế giới đã có rất nhiều người biến xe hơi của mình thành những tác phẩm nghệ thuật. Có thể dẫn chứng ra đây một số “xe nghệ thuật” điển hình như năm 1993, một cô gái tên là Stephanie đã biến chiếc Honda Accord của mình thành một chiếc xe nghệ thuật bằng cách phủ lên toàn bộ lớp vỏ xe những chiếc nắp chai mà cô sưu tập được trong suốt mùa Đông.
Mô hình chiếc ô tô được bọc kín bằng những hạt thóc
Nghệ sĩ James R. Ford đã phủ lên một chiếc Ford Capri cũ với khoảng 4.500 chiếc xe đồ chơi để tạo ra chiếc xe độc đáo. Hay một đại lý xe hơi Trung Quốc đã phủ lên một chiếc xe hiệu VW Beetle với 200 kg chocolate tan chảy. Đặc biệt, “chơi trội” hơn cả là Hoàng tử Saudi Arabia Waleed đã bọc vỏ ngoài chiếc xe hiệu SL 600 Benz toàn kim cương và giá của nó xấp xỉ khoảng 4.8 triệu USD.
“Nếu “đọ giá” thì hiển nhiên chiếc xe bọc thóc của tôi chẳng nhằm nhò gì so với những “dòng xe nghệ thuật” lẫn “phô trương sự giàu có” như bạn kể” - Linh giải thích - Tuy nhiên, tôi đã nỗ lực để góp vào đời sống nghệ thuật chung bằng một tác phẩm không phải nhanh và dễ thực hiện và chi phí cũng không nhỏ đối với một họa sĩ trẻ (26 tuổi) như tôi”
Cũng sử dụng hạt thóc, trong không gian triển lãm Trôi của Linh còn trình bày tác phẩm sắp đặt có tên “Đồng hồ”. Nhìn vào tác phẩm đồng hồ, mọi người sẽ thấy ngay sự cầu kỳ trong sắp đặt của Linh. Trên một giá đỡ quân tiện lớn nhỏ khác nhau, Linh đặt 10 đồng hồ thóc (kiểu đồng hồ cát) nhưng tất cả đều “chết”.
Linh cho rằng nững hạt thóc tuy nhỏ bé nhưng nó rất đáng quý. “Chung quy lấy thóc để làm triển lãm lần này của tôi đơn giản là để đưa ra những cảm giác mình có khi nghĩ về thời gian của mình, của người khác... Đó còn có thể là sự tiếc nuối không rõ ràng về thời gian đã qua, những trải nghiệm của chính mình với thời gian hiện tại. Thậm chí, trong mỗi tác phẩm sắp đặt còn là cả một dự cảm về thời tôi đang sống...”.
1. Trong 4 tác phẩm sắp đặt của Linh trình bày trong dịp này, có 2 tác phẩm gây chú ý với công chúng. Một là bộ bàn ghế, và đôi giày để dưới gầm bàn, kê giữa sảnh chính đều được bọc kín bằng hàng triệu hạt thóc vàng ruộm. Đằng sau bộ bàn ghế căng một background in bóng chiếc đồng hồ “sống” được chiếu bởi một máy chiếu từ trần nhà xuống. Tác phẩm gây chú ý thứ hai của Linh được sắp đặt ngay cửa ra vào sảnh triển lãm là chiếc xe hơi “nhái mẫu” Toyota Camry. Cũng giống như bộ bàn ghế và đôi giày, toàn bộ chiếc xe hơi này đều được Linh phun keo và phả thóc kín bưng, tạo nên một vỏ xe có một không hai.
Một điều thú vị là công chúng khi xem tác phẩm “xe bọc thóc” này không ai đoán được Linh sử dụng xe thật hay chỉ là xe mô hình làm bằng thạch cao bởi lẽ chẳng ai dám “sờ vào hiện vật”. Nhiều người tụ tập phỏng đoán nhưng luồng ý kiến vẫn không đi đến thống nhất, nên đành phải quay qua tìm tác giả để hỏi. Linh cười và trả lời đầy ẩn ý: “Không thật, không giả. Không đúng, không sai. Đó là chiếc xe của ý niệm, được bọc bởi những ý niệm để mỗi người có thể nhìn vào đó đưa ra những ý niệm cá nhân theo chủ quan của họ...”
2. Thật ra, việc Linh “lấy thóc bọc xe” so với thế giới không có gì là mới. Bởi trên thế giới đã có rất nhiều người biến xe hơi của mình thành những tác phẩm nghệ thuật. Có thể dẫn chứng ra đây một số “xe nghệ thuật” điển hình như năm 1993, một cô gái tên là Stephanie đã biến chiếc Honda Accord của mình thành một chiếc xe nghệ thuật bằng cách phủ lên toàn bộ lớp vỏ xe những chiếc nắp chai mà cô sưu tập được trong suốt mùa Đông.
Mô hình chiếc ô tô được bọc kín bằng những hạt thóc
“Nếu “đọ giá” thì hiển nhiên chiếc xe bọc thóc của tôi chẳng nhằm nhò gì so với những “dòng xe nghệ thuật” lẫn “phô trương sự giàu có” như bạn kể” - Linh giải thích - Tuy nhiên, tôi đã nỗ lực để góp vào đời sống nghệ thuật chung bằng một tác phẩm không phải nhanh và dễ thực hiện và chi phí cũng không nhỏ đối với một họa sĩ trẻ (26 tuổi) như tôi”
Cũng sử dụng hạt thóc, trong không gian triển lãm Trôi của Linh còn trình bày tác phẩm sắp đặt có tên “Đồng hồ”. Nhìn vào tác phẩm đồng hồ, mọi người sẽ thấy ngay sự cầu kỳ trong sắp đặt của Linh. Trên một giá đỡ quân tiện lớn nhỏ khác nhau, Linh đặt 10 đồng hồ thóc (kiểu đồng hồ cát) nhưng tất cả đều “chết”.
Linh cho rằng nững hạt thóc tuy nhỏ bé nhưng nó rất đáng quý. “Chung quy lấy thóc để làm triển lãm lần này của tôi đơn giản là để đưa ra những cảm giác mình có khi nghĩ về thời gian của mình, của người khác... Đó còn có thể là sự tiếc nuối không rõ ràng về thời gian đã qua, những trải nghiệm của chính mình với thời gian hiện tại. Thậm chí, trong mỗi tác phẩm sắp đặt còn là cả một dự cảm về thời tôi đang sống...”.
Mục Đồng
