(TT&VH Cuối tuần) - Hôm 20/5, làng nghệ thuật Paris đã bị sốc sau khi các nhà chức trách Pháp thông báo rằng kẻ trộm đã táo bạo đột nhập bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại đêm 19/5 và đánh cắp nhiều kiệt tác nghệ thuật hiện đại với tổng trị giá 120 triệu USD, trong đó có tác phẩm của danh họa Tây Ban Nha Pablo Picasso và họa sĩ Pháp Henri Matisse.
* Hệ thống báo động bị hỏng từ trước
Theo các nhà chức trách, tên trộm đã cắt khóa cổng và đập vỡ cửa sổ để vào Bảo tàng, tuy nhiên đội ngũ nhân viên an ninh và hệ thống báo động không hề “hay biết” gì.
Một camera an ninh đã quay được hình ảnh kẻ trộm này đã lấy mất 5 bức tranh, nhưng nhân viên bảo tàng chỉ phát hiện ra việc các họa phẩm đó “không cánh mà bay” khi họ đi tuần trước 7 giờ sáng ngày 20/5. Các họa phẩm bị đánh cắp là những tác phẩm vô giá của các tên tuổi lớn trong làng hội họa, gồm bức Pastoral của Henri Matisse, Olive Tree near Estaque của Georges Braque, Woman with a Fan của Amedeo Modigliani, Still Life with Chandeliers của Fernand Leger và Dove With Green Peas của Pablo Picasso – tác phẩm này được ông sáng tác trong thời kỳ lập thể phân tích (1909-1912) và chỉ riêng họa phẩm này đã trị giá tới 27 triệu USD.
Bức Dove With Green Peas trị giá 27 triệu USD của Pablo Picasso nằm trong 5 bức tranh đã bị đánh
cắp từ bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở Paris (Pháp) đêm 19/5
"Đây là một tội ác nghiêm trọng đối với di sản của nhân loại”, Phó Thư ký văn hóa của tòa Thị chính Paris, ông Christophe Girard, phát biểu như vậy trong cuộc họp báo được tổ chức tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại, gần tháp Eiffel. Cuộc điều tra vụ trộm mới được Brigade de Répression du Banditisme (BRB) — đội ngũ tinh nhuệ của cảnh sát Paris chuyên điều tra các vụ trộm có vũ khí, và đánh cắp tác phẩm nghệ thuật – tiến hành. Nhưng có một thực tế là hệ thống báo động trong bảo tàng đã không hoạt động bình thường từ ngày 30/3. Mặc dù đã có yêu cầu thay thế các bộ phận hỏng nhưng không hề được hồi âm gì và theo Tòa Thị chính thì đây chính là “kẽ hở” để trộm vào bảo tàng thực hiện hành vi tội ác.
* Tội phạm có tổ chức
Theo ông Girard thì tội ác này do “một hoặc nhiều cá nhân rất có tổ chức” tiến hành”. Nhưng Stéphane Théfo, sĩ quan đặc biệt thuộc phân ban theo dõi các tác phẩm nghệ thuật của Interpol ở Lyon, lại đặt ra câu hỏi là tên trộm hy vọng giành được gì khi đánh cắp những tác phẩm dễ nhận biết như vậy? “Đây là kiểu ăn cắp khiến chúng ta kinh ngạc vì hiển nhiên là những bức tranh như vậy rất khó bán trên thị trường”.
Giờ đây, các bức ảnh và sự mô tả về các bức tranh đã được phát lên truyền hình và các trang web khắp toàn cầu, chúng đã được đưa tới các văn phòng của Interpol ở 188 nước và đã được đưa vào cơ sở dữ liệu tác phẩm nghệ thuật bị đánh cắp của Interpol, qua đó các nhà buôn nghệ thuật và công chúng có thể tham khảo ở khắp mọi nơi. Didier Rykner, sử gia nghệ thuật ở Paris kiêm nhà sáng lập ra tờ La Tribune de l'Art online, cũng cảm thấy khó hiểu về vụ trộm tranh: “Đây chắc chắn là vụ trộm lớn nhất trong một bảo tàng Pháp trong thời gian dài vừa qua. Tôi không thể hiểu nổi hành động này, bởi vì những tác phẩm này không thể bán được trên thị trường. Không một nhà kinh doanh nghệ thuật nào có thể mua chúng”.
Những khung tranh này được tìm thấy ở bên ngoài bảo tàng
Nhưng rất có thể tên trộm đã có khách hàng chờ sẵn hoặc có thể hắn được một nhà sưu tầm giàu có nhưng vô liêm sỉ đã ủy quyền cho hắn làm việc này? - ông Rykner nghi ngờ. "Đó là điều mà chúng ta gần như không bao giờ thấy được, đơn giản vì các tỷ phú chẳng gặp khó khăn gì trong việc tìm kiếm các tác phẩm của Picasso và Braque trên thị trường nghệ thuật thì tại sao lại chuốc lấy rủi ro?". Ông Théfo cũng đồng tình và cho rằng: "Kinh nghiệm cho thấy trộm kiểu này có rất nhiều cách giải thích”. Rất có thể hành động này có liên quan đến tội phạm có tổ chức và những mưu đồ tống tiền công ty bảo hiểm hoặc làm đồ giao dịch để buôn bán ma túy và vũ khí trên thị trường đen. Noah Charney, giáo sư lịch sử nghệ thuật tại trường Đại học Mỹ ở Roma đồng thời là người sáng lập Hiệp hội Nghiên cứu các tội ác trong nghệ thuật (ARCA) – tổ chức phi lợi nhuận ở Roma, cho rằng: "Có nhiều dấu hiệu cho thấy vụ trộm này liên quan đến tội ác có tổ chức. Không có thị trường cho những tác phẩm như vậy và hầu như những tác phẩm này dùng để chuộc hay dùng để giao dịch trên thị trường đen khép kín. Đây là khía cạnh rất nghiêm trọng trong hàng ngàn vụ trộm nghệ thuật hàng năm trên toàn thế giới. Do liên quan đến các nhóm tội phạm có tổ chức, nên việc đánh cắp nghệ thuật sẽ kéo theo những hành động tội ác khác, từ buôn bán ma túy và vũ khí tới khủng bố”.
* Không phải lần đầu
Vụ trộm đêm 19/5 chỉ là vụ mới nhất trong một loạt vụ đánh cắp các tác phẩm nghệ thuật có giá trị ở Pháp trong năm qua, mà mục tiêu chính là các tác phẩm của Picasso. Hồi tháng 1, khoảng 30 bức tranh của danh họa Tây Ban Nha này cùng nhiều nghệ sĩ khác với tổng trị giá ước tính 1,5 triệu USD đã bị đánh cắp từ một villa ở Cote d'Azur.
Và gần đây, tháng 6 năm ngoái, một cuốn vở nháp gồm hơn 30 phác họa trị giá khoảng 4 triệu USD đã bị đánh cắp giữa “thanh thiên bạch nhật” từ bảo tàng Picasso ở Paris.
* Hệ thống báo động bị hỏng từ trước
Theo các nhà chức trách, tên trộm đã cắt khóa cổng và đập vỡ cửa sổ để vào Bảo tàng, tuy nhiên đội ngũ nhân viên an ninh và hệ thống báo động không hề “hay biết” gì.
Một camera an ninh đã quay được hình ảnh kẻ trộm này đã lấy mất 5 bức tranh, nhưng nhân viên bảo tàng chỉ phát hiện ra việc các họa phẩm đó “không cánh mà bay” khi họ đi tuần trước 7 giờ sáng ngày 20/5. Các họa phẩm bị đánh cắp là những tác phẩm vô giá của các tên tuổi lớn trong làng hội họa, gồm bức Pastoral của Henri Matisse, Olive Tree near Estaque của Georges Braque, Woman with a Fan của Amedeo Modigliani, Still Life with Chandeliers của Fernand Leger và Dove With Green Peas của Pablo Picasso – tác phẩm này được ông sáng tác trong thời kỳ lập thể phân tích (1909-1912) và chỉ riêng họa phẩm này đã trị giá tới 27 triệu USD.
cắp từ bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở Paris (Pháp) đêm 19/5
* Tội phạm có tổ chức
Theo ông Girard thì tội ác này do “một hoặc nhiều cá nhân rất có tổ chức” tiến hành”. Nhưng Stéphane Théfo, sĩ quan đặc biệt thuộc phân ban theo dõi các tác phẩm nghệ thuật của Interpol ở Lyon, lại đặt ra câu hỏi là tên trộm hy vọng giành được gì khi đánh cắp những tác phẩm dễ nhận biết như vậy? “Đây là kiểu ăn cắp khiến chúng ta kinh ngạc vì hiển nhiên là những bức tranh như vậy rất khó bán trên thị trường”.
Giờ đây, các bức ảnh và sự mô tả về các bức tranh đã được phát lên truyền hình và các trang web khắp toàn cầu, chúng đã được đưa tới các văn phòng của Interpol ở 188 nước và đã được đưa vào cơ sở dữ liệu tác phẩm nghệ thuật bị đánh cắp của Interpol, qua đó các nhà buôn nghệ thuật và công chúng có thể tham khảo ở khắp mọi nơi. Didier Rykner, sử gia nghệ thuật ở Paris kiêm nhà sáng lập ra tờ La Tribune de l'Art online, cũng cảm thấy khó hiểu về vụ trộm tranh: “Đây chắc chắn là vụ trộm lớn nhất trong một bảo tàng Pháp trong thời gian dài vừa qua. Tôi không thể hiểu nổi hành động này, bởi vì những tác phẩm này không thể bán được trên thị trường. Không một nhà kinh doanh nghệ thuật nào có thể mua chúng”.
* Không phải lần đầu
Vụ trộm đêm 19/5 chỉ là vụ mới nhất trong một loạt vụ đánh cắp các tác phẩm nghệ thuật có giá trị ở Pháp trong năm qua, mà mục tiêu chính là các tác phẩm của Picasso. Hồi tháng 1, khoảng 30 bức tranh của danh họa Tây Ban Nha này cùng nhiều nghệ sĩ khác với tổng trị giá ước tính 1,5 triệu USD đã bị đánh cắp từ một villa ở Cote d'Azur.
Và gần đây, tháng 6 năm ngoái, một cuốn vở nháp gồm hơn 30 phác họa trị giá khoảng 4 triệu USD đã bị đánh cắp giữa “thanh thiên bạch nhật” từ bảo tàng Picasso ở Paris.
VIỆT LÂM
