(TT&VH Online) - Sáng qua 13/5, làm việc với phóng viên các báo, đài về tình trạng tàu chờ xuống hàng tại Cảng Sài Gòn (CSG), ông Lý Đức Hiếu – Phó Trưởng phòng Hành chính Cty TNHH một thành viên CSG cho biết: Trong thời gian từ đầu năm 2009 đến nay, lượng hàng hoá thông qua cảng khu vực TP.HCM đã gia tăng đột biến, tăng 43% so với cùng kỳ năm 2008. Có tình trạng tàu phải neo 15 ngày ngoài cảng để chờ cầu. Để giải quyết tình trạng quá tải, trước mắt cảng sẽ tăng cường khoảng 2.000 công nhân để bốc xếp hàng hoá.
Hiện đã có 39 các loại đang dỡ hàng hoặc chờ đến lượt được cập cầu vào các khu bốc xếp Nhà Rồng, Khánh Hội và Tân Thuận để bốc dỡ hàng, trong khi năng lực bốc dỡ chỉ có thể tiếp nhận cùng lúc 25 tàu các loại. Cho dù có tận dụng từng mét cầu tầu, xếp “ló đầu, lòi đuôi”, cảng cũng chỉ có thể tiếp nhận tối đa 27 tàu làm hàng. Như vậy là vẫn còn 12 tàu, với 77.923 tấn hàng trong các khoang tàu, vẫn phải nằm chờ ngày được cập bến. Trong hai ngày tới, cảng sẽ dốc toàn lực tập trung giải phóng 7 tàu hàng, nhưng lại có thêm 4 tàu mới đang trên đường tới cảng.
Hiện tượng quá tải này thực ra đã bắt đầu từ cuối tháng 2/2009 do chính sách kích cầu của Chính phủ đã bắt đầu phát huy tác dụng, nhiều doanh nghiệp đã vay vốn hỗ trợ lãi suất để nhập hàng hóa bù lại cho thời gian hoạt động cầm chừng trước đó; vào mùa vụ sản xuất kinh doanh nên lượng gạo, sắn lát xuất khẩu tăng; lượng cám, phân bón, thức ăn gia súc cũng đang được nhập vào ồ ạt. Ngoài ra, cảng còn chuyển tải một lượng lớn cát lên đến gần 3 triệu tấn từ Campuchia, từ một số địa phương Nam bộ đổ về, lấy cảng Sài Gòn làm điểm trung chuyển để xuất khẩu sang Singapore thực hiện các công trình lấn biển... 4 tháng đầu năm ngoái, toàn cảng bốc xếp được 4.465.900 tấn hàng hóa các loại thì 4 tháng đầu năm nay cảng đã bốc xếp được tới 6.384.504 tấn, đã đạt 52% kế hoạch cả năm và có mức tăng tới 43% so với cùng kỳ.
Nhưng sự quá tải này còn đến từ một nguyên nhân quan trọng khác là cơ cấu mặt hàng đến cảng đã có thay đổi rõ rệt, cùng kỳ năm ngoái chỉ có 799.804 tấn hàng rời được thông qua cảng thì nay đã lên đến con số 3.390.794 tấn, có mức tăng tới 480%! Các hàng đến cảng trước đây thường là tàu chở hàng đóng bao, hàng container, sắt thép. Hàng rời không đóng bao như phân bón, sắn lát, cám, thức ăn gia súc trước rất ít nay lại vào dồn dập. Chính vì vậy, thời gian giải phóng tàu thường kéo dài. Mặt khác, trong số 20 cặp phao để sang mạn hàng khu vực giữa sông, cảng đã phải cắt bớt 5 cặp phao nhường chỗ cho việc thi công hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn, cảng lại càng thiếu hụt thêm bến đậu.
Rất lạ là tại các cảng biển khác thuộc cụm cảng số 5, trong khu vực Tp.HCM, Đồng Nai, BR-VT như cảng Bến Nghé, cảng Rau Quả, cảng Tân Thuận Đông, cảng Đồng Nai, cảng Long Thành, cảng Baria-Seriec, cảng Interflow, cảng Phú Mỹ, cảng Cát Lái, cảng VICT... dường như chưa thấy có tình trạng quá tải. Cho dù vì lợi nhuận, mỗi cảng được quyền từ chối những tàu chở hàng rời để dành cầu tàu, bến bãi bốc xếp loại hàng “ngon ăn” hơn, như hàng container, hàng sắt thép, chỉ cần “quơ cần cẩu một cái” là đã có được một khoản doanh thu lớn. Riêng cảng Sài Gòn – vì là cảng bốc xếp tổng hợp lớn nhất, lại là cảng “của Nhà nước” nên không được quyền từ chối tàu hàng nào vào bốc dỡ nên mới chịu lâm vào cảnh quá tải này.
Trước mắt, cảng đã đưa ra nguyên tắc giải quyết tiếp nhận vào cảng: tàu khách, tàu quân sự, tàu định tuyến, tàu của các chủ hàng có ký hợp đồng dài hạn với cảng, của các khách hàng truyền thống, tàu mà chủ hàng có đủ phương tiện nhận hàng nhanh hoặc sẵn sàng nhập lưu kho bãi nếu phương tiện nhận hàng không kịp đáp ứng năng suất xếp dỡ.
Đối với các tàu không đủ phương tiện nhận hàng, cảng kiên quyết yêu cầu tàu dời khỏi cầu cảng để tiếp nhận khác đang còn chờ cầu. TGĐ Cảng SG Lê Công Minh cho hay, cảng sẽ miễn toàn bộ phí lưu kho cho các doanh nghiệp trong trường hợp cụ thể này. Được biết, bằng giải pháp này, việc các tàu phải neo đậu tại các cầu tàu chờ bốc xếp có thể giảm được 1/3 thời gian...
Được biết ngày 16/5 tới đây, Cảng Sài Gòn sẽ chính thức khởi công Cảng Sài Gòn mới tại khu Hiệp Phước, Nhà Bè. Bến cảng này trong giai đoạn 1, dự kiến hoàn thành vào năm 2011 với 800 mét cầu cảng và các phao, sẽ có sản lượng bốc xếp khoảng 8 triệu tấn/năm, bằng sản lượng của cả hai khu bốc xếp Nhà Rồng và Khánh Hội hiện nay. Cuối năm 2010, 300 mét cầu cảng đầu tiên đã có thể đưa vào hoạt động, việc này sẽ giúp cảng tăng nhanh năng lực bốc xếp hàng hóa; góp phần làm giảm tình trạng quá tải tại các cảng biển hiện nay, đồng thời đẩy nhanh tiến độ di dời khu cảng hiện hữu ra khỏi trung tâm thành phố.
Hiện đã có 39 các loại đang dỡ hàng hoặc chờ đến lượt được cập cầu vào các khu bốc xếp Nhà Rồng, Khánh Hội và Tân Thuận để bốc dỡ hàng, trong khi năng lực bốc dỡ chỉ có thể tiếp nhận cùng lúc 25 tàu các loại. Cho dù có tận dụng từng mét cầu tầu, xếp “ló đầu, lòi đuôi”, cảng cũng chỉ có thể tiếp nhận tối đa 27 tàu làm hàng. Như vậy là vẫn còn 12 tàu, với 77.923 tấn hàng trong các khoang tàu, vẫn phải nằm chờ ngày được cập bến. Trong hai ngày tới, cảng sẽ dốc toàn lực tập trung giải phóng 7 tàu hàng, nhưng lại có thêm 4 tàu mới đang trên đường tới cảng.
Hiện tượng quá tải này thực ra đã bắt đầu từ cuối tháng 2/2009 do chính sách kích cầu của Chính phủ đã bắt đầu phát huy tác dụng, nhiều doanh nghiệp đã vay vốn hỗ trợ lãi suất để nhập hàng hóa bù lại cho thời gian hoạt động cầm chừng trước đó; vào mùa vụ sản xuất kinh doanh nên lượng gạo, sắn lát xuất khẩu tăng; lượng cám, phân bón, thức ăn gia súc cũng đang được nhập vào ồ ạt. Ngoài ra, cảng còn chuyển tải một lượng lớn cát lên đến gần 3 triệu tấn từ Campuchia, từ một số địa phương Nam bộ đổ về, lấy cảng Sài Gòn làm điểm trung chuyển để xuất khẩu sang Singapore thực hiện các công trình lấn biển... 4 tháng đầu năm ngoái, toàn cảng bốc xếp được 4.465.900 tấn hàng hóa các loại thì 4 tháng đầu năm nay cảng đã bốc xếp được tới 6.384.504 tấn, đã đạt 52% kế hoạch cả năm và có mức tăng tới 43% so với cùng kỳ.
Nhưng sự quá tải này còn đến từ một nguyên nhân quan trọng khác là cơ cấu mặt hàng đến cảng đã có thay đổi rõ rệt, cùng kỳ năm ngoái chỉ có 799.804 tấn hàng rời được thông qua cảng thì nay đã lên đến con số 3.390.794 tấn, có mức tăng tới 480%! Các hàng đến cảng trước đây thường là tàu chở hàng đóng bao, hàng container, sắt thép. Hàng rời không đóng bao như phân bón, sắn lát, cám, thức ăn gia súc trước rất ít nay lại vào dồn dập. Chính vì vậy, thời gian giải phóng tàu thường kéo dài. Mặt khác, trong số 20 cặp phao để sang mạn hàng khu vực giữa sông, cảng đã phải cắt bớt 5 cặp phao nhường chỗ cho việc thi công hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn, cảng lại càng thiếu hụt thêm bến đậu.
Rất lạ là tại các cảng biển khác thuộc cụm cảng số 5, trong khu vực Tp.HCM, Đồng Nai, BR-VT như cảng Bến Nghé, cảng Rau Quả, cảng Tân Thuận Đông, cảng Đồng Nai, cảng Long Thành, cảng Baria-Seriec, cảng Interflow, cảng Phú Mỹ, cảng Cát Lái, cảng VICT... dường như chưa thấy có tình trạng quá tải. Cho dù vì lợi nhuận, mỗi cảng được quyền từ chối những tàu chở hàng rời để dành cầu tàu, bến bãi bốc xếp loại hàng “ngon ăn” hơn, như hàng container, hàng sắt thép, chỉ cần “quơ cần cẩu một cái” là đã có được một khoản doanh thu lớn. Riêng cảng Sài Gòn – vì là cảng bốc xếp tổng hợp lớn nhất, lại là cảng “của Nhà nước” nên không được quyền từ chối tàu hàng nào vào bốc dỡ nên mới chịu lâm vào cảnh quá tải này.
Trước mắt, cảng đã đưa ra nguyên tắc giải quyết tiếp nhận vào cảng: tàu khách, tàu quân sự, tàu định tuyến, tàu của các chủ hàng có ký hợp đồng dài hạn với cảng, của các khách hàng truyền thống, tàu mà chủ hàng có đủ phương tiện nhận hàng nhanh hoặc sẵn sàng nhập lưu kho bãi nếu phương tiện nhận hàng không kịp đáp ứng năng suất xếp dỡ.
Đối với các tàu không đủ phương tiện nhận hàng, cảng kiên quyết yêu cầu tàu dời khỏi cầu cảng để tiếp nhận khác đang còn chờ cầu. TGĐ Cảng SG Lê Công Minh cho hay, cảng sẽ miễn toàn bộ phí lưu kho cho các doanh nghiệp trong trường hợp cụ thể này. Được biết, bằng giải pháp này, việc các tàu phải neo đậu tại các cầu tàu chờ bốc xếp có thể giảm được 1/3 thời gian...
Được biết ngày 16/5 tới đây, Cảng Sài Gòn sẽ chính thức khởi công Cảng Sài Gòn mới tại khu Hiệp Phước, Nhà Bè. Bến cảng này trong giai đoạn 1, dự kiến hoàn thành vào năm 2011 với 800 mét cầu cảng và các phao, sẽ có sản lượng bốc xếp khoảng 8 triệu tấn/năm, bằng sản lượng của cả hai khu bốc xếp Nhà Rồng và Khánh Hội hiện nay. Cuối năm 2010, 300 mét cầu cảng đầu tiên đã có thể đưa vào hoạt động, việc này sẽ giúp cảng tăng nhanh năng lực bốc xếp hàng hóa; góp phần làm giảm tình trạng quá tải tại các cảng biển hiện nay, đồng thời đẩy nhanh tiến độ di dời khu cảng hiện hữu ra khỏi trung tâm thành phố.
A.Đức – P.Vũ – T.Chấn
