(TT&VH Cuối tuần) - Tối 15/12, Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 17 đã chính thức khai màn tại Nhà hát Sao Mai - thành phố Tuy Hòa. 17 phim dự thi, chấm chọn để ra… giải vàng ắt không dễ, nhưng dư luận đang chờ đợi một kết quả “tâm phục, khẩu phục” của Bông sen Vàng năm nay đúng như khẳng định của TS Ngô Phương Lan: “Trao giải trên chất lượng thực tế của phim”…
Đối mặt
Tại cuộc họp báo về Liên hoan phim (LHP) Việt Nam lần thứ 17 diễn ra tại Hà Nội cách nay một tháng, TS Ngô Phương Lan - Phó cục trưởng phụ trách Cục Điện ảnh - còn rất hào hứng nói về “tiệc phim” ngoài trời tại Quảng trường 1/4, thành phố Tuy Hòa - nơi có thể “chứa” tới hàng ngàn khán giả. Ở các LHP quốc tế nổi tiếng, chiếu phim ngoài trời luôn là một lễ hội. Tuy nhiên, ai cũng biết khó khăn lớn nhất của những “tiệc phim” này chính là vấn đề có thể khiến bất kỳ nhà tổ chức nào đau đầu, đó là thời tiết.
Hầu hết khán giả xem "Vượt qua bến Thượng Hải" tại Nhà văn hóa Diên Hồng
(chiều 13/12) là học sinh. Ảnh: Nguyễn Thu Hương
Cũng thật không may, BTC LHP Việt Nam lần thứ 17 tại Phú Yên đã phải đối mặt ngay với khó khăn lớn nhất này. Đúng thời điểm diễn ra ngày hội điện ảnh, trời mưa liên tục do ảnh hưởng bão. Bà Ngô Phương Lan buồn bã: “Thời tiết như vậy, biết làm sao?” và hy vọng trời sẽ tạnh mưa. Song, trước diễn biến xấu của thời tiết, phương án trang bị 1.000 áo mưa và ô đã ngay lập tức được đưa ra. Ở nước ngoài, khán giả sẽ phải tự bỏ tiền túi mua áo mưa, còn ở ta, ngoài việc chiếu phim miễn phí, BTC đã phải chi tiền để chuẩn bị ứng phó với phương án xấu nhất này.
Khán giả “nhí” choáng vì cảnh nóng Với cái tựa có vẻ “an toàn”: Tâm hồn mẹ, buổi chiếu bộ phim mới của nữ đạo diễn Nhuệ Giang tại rạp Trần Hưng Đạo sáng 14/12 thu hút hàng trăm học sinh tới kín rạp chiếu. Tuy nhiên, nhiều cảnh nóng (và khá nóng) với diễn xuất của Hồng Ánh - Quốc Thái đã khiến các khán giả “nhí” ồ lên không ít lần. Tại LHP Việt Nam lần thứ 15 tại Nam Định, phim Mùa câu cá (Nga) cũng đã khiến cả rạp chiếu toàn học sinh “choáng” vì cảnh “nóng”.
Đến Phú Yên những ngày này mới thấy, thành - bại của một sự kiện chẳng những phụ thuộc vào tâm sức của những “người trong cuộc” mà có khi lại đặt vào tay những người… “không liên quan”. Trước hết là trông vào… “nhà đài” vì muốn chương trình được đông đảo công chúng biết đến thì không còn cách nào khác là truyền hình trực tiếp. Ngoài “nhà đài” lại còn phải trông vào… “nhà bay”. Đường bay thẳng tới Phú Yên không phải ngày nào cũng có chuyến. Muốn đến Phú Yên, hành khách phải xuống Bình Định hoặc Khánh Hòa rồi “tăng bo” khoảng 3 giờ đồng hồ trên xe ô tô mới tới được thành phố Tuy Hòa. Việc tăng chuyến bay cũng không hề dễ dàng vì chi phí phát sinh khá lớn, kinh phí của Bộ VH,TT&DL không kham nổi. Chính vì thế, không khí ở các điểm chiếu dù khá nhộn nhịp với lịch phim kín đặc từ 12/12 nhưng vẫn “nguội” vì phải chờ tới 15/12 (ngày hàng không tăng chuyến) khán giả mới có cơ hội được gặp… “sao” trong các chương trình giao lưu.
Bông sen Vàng có thuộc về phim tư nhân?
LHP Việt Nam lần thứ 15 diễn ra năm 2007 tại Nam Định có số lượng phim nhựa tranh giải Bông sen Vàng kỷ lục: 25. Kỳ LHP thứ 16, con số này “xuống hạng” là 16, còn LHP Việt Nam lần thứ 17 - mốc son của tuổi thứ 40 - thu hút được 17 tác phẩm. Phải nói rằng, con số 17 này vượt xa dự đoán trước đó. Bởi vụ “lùm xùm” ở Cục Điện ảnh đã khiến những người lạc quan nhất nghĩ rằng, giới làm nghề sẽ quay lưng với LHP.
17 phim tranh giải lần này chính là bức tranh hiện thực của điện ảnh Việt đương đại. Ở đó không còn khoảng cách “thị trường” và “nghệ thuật” nhưng thấy rõ xu hướng áp đảo của phim gắn mác tư nhân so với điện ảnh nhà nước. Vẫn chưa xa một thời kỳ hoàng kim của điện ảnh nhà nước mà gần nhất vẫn là sự đăng quang của Đừng đốt (LHP Việt Nam lần thứ 16), Hà Nội Hà Nội (LHP Việt Nam lần thứ 15), Người đàn bà mộng du (LHP lần thứ 14)… Dù lúc đó đã có khá nhiều ý kiến băn khoăn xung quanh những giải thưởng cao nhất này, nhưng rõ ràng, trong mặt bằng chung thì đó vẫn là những nhân tố khá nổi trội.
Phim Cánh đồng bất tận - ứng cử viên nặng ký giải Bông sen Vàng
Tuy nhiên, nếu có cố gắng kiểu “so bó đũa, chọn cột cờ” trong số phim gắn mác “nhà nước” lần này cũng thấy rằng khó chọn được sen vàng xứng đáng. Nhìn ra biển cả, Vượt qua bến Thượng Hải, Hoa đào đều chưa làm nên chuyện tại Cánh diều Vàng 2010. Giải Cánh diều Vàng 2010 dành cho Phim hay nhất và giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất tại LHP Quốc tế Hà Nội 2010 cũng chưa hẳn là “đảm bảo vàng” cho thành công của Long Thành cầm giả ca ở LHP Việt Nam lần thứ 17. Trong khi đó, hai bộ phim vừa mới ra mắt: Mùi cỏ cháy, Tâm hồn mẹ vẫn thực sự là… ẩn số. Mùi cỏ cháy có câu chuyện phim cảm động, kịch bản tốt, nhưng “chiếc áo điện ảnh” khoác lên nội dung đó chưa thực sự ổn, nhất là so sánh (dù hơi khập khiễng) với trình độ công nghệ chung của điện ảnh Việt Nam cũng như khu vực.
Phút thứ 89 của LHP - Lễ dâng hương dự định diễn ra sáng 14/12 nhưng vào phút cuối đã… “bể show” vì đoàn nghệ sĩ chưa có mặt. - Đạo diễn - NSƯT Phạm Việt Thanh… chóng mặt vì phải thay M.C vào phút chót. Do sức khỏe không tốt, diễn viên Trương Ngọc Ánh đã không thể tới Phú Yên để “cặp” với Thiệu Ánh Dương trong vai trò M.C lễ khai mạc.
Chính vì thế, mọi sự chú ý đang dồn vào phim tư nhân. Trong sự đông đảo của BHD với 4 phim: Cánh đồng bất tận, Hotboy nổi loạn và câu chuyện về thằng Cười, cô gái điếm và con vịt, Khi yêu đừng quay đầu lại, Những nụ hôn rực rỡ, nhiều dự đoán cho rằng nhà sản xuất này chắc chắn sẽ… có giải. Trong số đó, dù không được Hội đồng quốc gia chọn gửi tham dự Oscar hạng mục Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất, ở LHP lần này, Cánh đồng bất tận vẫn là một ứng cử viên sáng giá.
Thu Hằng (thực hiện)
