(TT&VH) - Báo chí Nga hôm 11/11 nói rằng tình báo nước này đang săn lùng một nhân vật từng lãnh đạo đường dây điệp viên "nằm vùng" tại Mỹ, kẻ đã khai ra 10 đồng đội dưới quyền, gồm cả nữ điệp viên xinh đẹp Anna Chapman.
Tờ Kommersant cho biết lãnh đạo nhóm điệp viên Nga hoạt động dưới nhiều vỏ bọc ở Mỹ đã phản bội mạng lưới và đào tẩu ra nước ngoài ngay trước khi các đồng đội bị tóm.
Điệp viên đào tẩu cao cấp nhất từ thời Liên Xô
Kommersant nhận diện người đàn ông trên là "Đại tá Shcherbakov" và rằng nhân vật này chính là một điệp viên hai mang, đã làm lộ cả đường dây điệp viên Nga ở Mỹ hồi tháng 6 năm nay. Các điệp viên Nga bị tóm ở nhiều địa điểm thuộc vùng đông bắc nước Mỹ. Họ bị cáo buộc đã thâm nhập vào cuộc sống Mỹ như những người dân bình thường, dùng hộ chiếu giả, dùng tên giả, dùng mật mã, mực không nhìn thấy và các phương tiện khác để chuyển tin gián điệp về Nga.
Toàn bộ 10 điệp viên bị bắt ở Mỹ sau đó đã bị trục xuất về Nga trong một cuộc trao đổi gián điệp. 10 điệp viên đã được đích thân Thủ tướng Vladimir Putin chào đón như những anh hùng. Ông cũng nói bóng gió tới việc các điệp viên có thể đã bị bán đứng bởi đồng đội. “Những kẻ phản bội luôn phải hứng chịu kết cục xấu. Họ sẽ trở thành những kẻ nghiện rượu hay ma túy và lang thang trên đường phố” - ông tuyên bố.
Nguyên nhân dẫn đến việc Scherbakov phản bội các đồng đội không được làm rõ nhưng tờ báo nói rằng con gái của ông này hiện định cư tại Mỹ và con trai cũng đã chuyển tới đây sống từ đầu năm. Viên đại tá đã từ chối được thăng cấp vào năm ngoái bởi ông ta biết mình sẽ phải qua một cuộc kiểm tra dưới máy nói dối và sợ bản thân có thể bị lộ.
Một số nhân vật tình báo giấu tên nói trên Kommersant rằng Scherbakov đã để lộ nhiều hành động nghi vấn và lẽ ra đã khiến cơ quan an ninh chú ý tới ông ta. Tuy nhiên cuối cùng lại chẳng có chuyện gì xảy ra và Scherbakov có cơ hội tẩu thoát.
Tờ báo đánh giá sự phản bội của Scherbakov sẽ khiến nhân vật này trở thành một trong những điệp viên đào tẩu cao cấp nhất kể từ thời Liên Xô sụp đổ và có thể gây ảnh hưởng tới thanh thế đáng tự hào của Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR) cùng lãnh đạo hiện nay của nó là cựu Thủ tướng Mikhail Fradkov.
Số phận kẻ phản bội
Theo tờ Kommersant, Shcherbakov đã rời Nga chỉ vài ngày trước khi nhà chức trách Mỹ tuyên bố hoạt động bắt giữ các gián điệp Nga vào ngày 28/6.
Tuy nhiên tờ báo dẫn lời một quan chức Kremlin giấu tên nói rằng một đội sát thủ Nga hiện đã lên đường và có kế hoạch tiêu diệt Shcherbakov. "Chúng tôi biết hắn ta là ai và hắn ta đang ở đâu" - quan chức trên nói.
Tin tức của Kommersant sau đó đã được Phó chủ tịch Ủy ban An ninh của Hạ viện Nga, ông Gennady Gudkov, xác nhận. Ông đánh giá sự kiện là một thất bại lớn cho tình báo Nga và là thành công của phía Mỹ. Ông kêu gọi thành lập một ủy ban đặc biệt để xem xét và phân tích các lý do vì sao thất bại lại xảy ra. Tuy nhiên ông thận trọng với tin SVR sẽ bị sát nhập vào Lực lượng An ninh Liên bang (FSB) sau thất bại này.
Theo giới quan sát, tin tức về vụ đào tẩu của Shcherbakov sẽ gây thiệt hại danh tiếng không nhỏ cho SVR. Cựu sĩ quan tình báo Mỹ Mark Stout đánh giá: "Việc tuyển mộ một sĩ quan Nga, người lãnh đạo cái gọi là 'các chiến dịch trái phép' ở Mỹ, có tầm vóc tương đương thành công của một chiến dịch phản gián lớn mà tình báo Mỹ đã mơ có được".
Một số nhân viên tình báo Nga lại đặt dấu hỏi về tình chính xác và ý định thực của bài báo đăng trên tờ Kommersant.
Sĩ quan tình báo kỳ cựu Igor Prelin đã nói với hãng tin Interfax và rằng giờ đây người Nga sẽ không thể dụ Shcherbakov trở về nước nữa do tên ông ta đã bị chường lên mặt báo. Tuy nhiên theo Prelin, tình báo Nga hiện không còn liên quan tới các hoạt động "bắt cóc và ám sát", nên việc trừ khử viên đại tá tráo trở như tờ báo nói là chuyện hoàn toàn không tưởng.
Tờ Kommersant cho biết lãnh đạo nhóm điệp viên Nga hoạt động dưới nhiều vỏ bọc ở Mỹ đã phản bội mạng lưới và đào tẩu ra nước ngoài ngay trước khi các đồng đội bị tóm.
Điệp viên đào tẩu cao cấp nhất từ thời Liên Xô
 Điệp viên xinh đẹp Anna Chapman trong đường dây điệp viên của Nga bị Mỹ phát giác hồi tháng 6 năm nay |
Toàn bộ 10 điệp viên bị bắt ở Mỹ sau đó đã bị trục xuất về Nga trong một cuộc trao đổi gián điệp. 10 điệp viên đã được đích thân Thủ tướng Vladimir Putin chào đón như những anh hùng. Ông cũng nói bóng gió tới việc các điệp viên có thể đã bị bán đứng bởi đồng đội. “Những kẻ phản bội luôn phải hứng chịu kết cục xấu. Họ sẽ trở thành những kẻ nghiện rượu hay ma túy và lang thang trên đường phố” - ông tuyên bố.
Nguyên nhân dẫn đến việc Scherbakov phản bội các đồng đội không được làm rõ nhưng tờ báo nói rằng con gái của ông này hiện định cư tại Mỹ và con trai cũng đã chuyển tới đây sống từ đầu năm. Viên đại tá đã từ chối được thăng cấp vào năm ngoái bởi ông ta biết mình sẽ phải qua một cuộc kiểm tra dưới máy nói dối và sợ bản thân có thể bị lộ.
Một số nhân vật tình báo giấu tên nói trên Kommersant rằng Scherbakov đã để lộ nhiều hành động nghi vấn và lẽ ra đã khiến cơ quan an ninh chú ý tới ông ta. Tuy nhiên cuối cùng lại chẳng có chuyện gì xảy ra và Scherbakov có cơ hội tẩu thoát.
Tờ báo đánh giá sự phản bội của Scherbakov sẽ khiến nhân vật này trở thành một trong những điệp viên đào tẩu cao cấp nhất kể từ thời Liên Xô sụp đổ và có thể gây ảnh hưởng tới thanh thế đáng tự hào của Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR) cùng lãnh đạo hiện nay của nó là cựu Thủ tướng Mikhail Fradkov.
Số phận kẻ phản bội
Theo tờ Kommersant, Shcherbakov đã rời Nga chỉ vài ngày trước khi nhà chức trách Mỹ tuyên bố hoạt động bắt giữ các gián điệp Nga vào ngày 28/6.
Tuy nhiên tờ báo dẫn lời một quan chức Kremlin giấu tên nói rằng một đội sát thủ Nga hiện đã lên đường và có kế hoạch tiêu diệt Shcherbakov. "Chúng tôi biết hắn ta là ai và hắn ta đang ở đâu" - quan chức trên nói.
Tin tức của Kommersant sau đó đã được Phó chủ tịch Ủy ban An ninh của Hạ viện Nga, ông Gennady Gudkov, xác nhận. Ông đánh giá sự kiện là một thất bại lớn cho tình báo Nga và là thành công của phía Mỹ. Ông kêu gọi thành lập một ủy ban đặc biệt để xem xét và phân tích các lý do vì sao thất bại lại xảy ra. Tuy nhiên ông thận trọng với tin SVR sẽ bị sát nhập vào Lực lượng An ninh Liên bang (FSB) sau thất bại này.
Theo giới quan sát, tin tức về vụ đào tẩu của Shcherbakov sẽ gây thiệt hại danh tiếng không nhỏ cho SVR. Cựu sĩ quan tình báo Mỹ Mark Stout đánh giá: "Việc tuyển mộ một sĩ quan Nga, người lãnh đạo cái gọi là 'các chiến dịch trái phép' ở Mỹ, có tầm vóc tương đương thành công của một chiến dịch phản gián lớn mà tình báo Mỹ đã mơ có được".
Một số nhân viên tình báo Nga lại đặt dấu hỏi về tình chính xác và ý định thực của bài báo đăng trên tờ Kommersant.
Sĩ quan tình báo kỳ cựu Igor Prelin đã nói với hãng tin Interfax và rằng giờ đây người Nga sẽ không thể dụ Shcherbakov trở về nước nữa do tên ông ta đã bị chường lên mặt báo. Tuy nhiên theo Prelin, tình báo Nga hiện không còn liên quan tới các hoạt động "bắt cóc và ám sát", nên việc trừ khử viên đại tá tráo trở như tờ báo nói là chuyện hoàn toàn không tưởng.
Tường Linh
