Sáng ngày 9/2, Tổng thống Pratibha Devisingh Patil là người đầu tiên được các điều tra viên “hỏi thăm”. Tiếp đó là Chủ tịch đảng Quốc đại Sonia Gandhi. Bà phải trả lời một phiếu thăm dò với 29 câu hỏi liên quan tới đủ loại vấn đề, từ thu nhập, tín ngưỡng, tiếp cận với các dịch vụ cơ bản cho tới những chủ đề khác.
Sớm vượt qua Trung Quốc về dân sốCác câu hỏi này có thể giúp nhà chức trách xác định khu vực nào có đông người dân đang sống trong điều kiện thiệt thòi hơn những vùng khác, nơi nào đói nghèo tăng cao và ở đâu có nhiều người không biết đọc hoặc không có việc làm. “Đây là cuộc điều tra dân số lớn thứ 2 thế giới” - Phó Tổng thống Hamid Ansari tuyên bố với hãng thông tấn PTI sau khi trả lời phiếu điều tra.
Theo thông lệ, cứ 10 năm Ấn Độ lại tổng điều tra dân số một lần. Cuộc thăm dò gần đây nhất diễn ra hồi năm 2001, Ấn Độ có 1,02 tỷ người. Ước tính dân số nước này hiện đã tăng lên ít nhất 1,2 tỷ người. Các nhà quan sát đánh giá Ấn Độ sẽ sớm vượt qua Trung Quốc để trở thành nước đông dân nhất thế giới, trong bối cảnh tỷ lệ tăng dân số mỗi năm của nước này là 1,4% so với tỷ lệ 0,49% của Trung Quốc.
 Các điều tra viên Ấn Độ bắt đầu thu thập tin tức dân số từ sáng ngày 9/2 |
Đây sẽ là lần đầu tiên, Ấn Độ đếm quy mô dân số theo đầu người đang ở trên nước này mà không tính tới quốc tịch. Do yếu tố này nên ngay cả các cá nhân như tên khủng bố người Pakistan Ajmal Kasab, vốn đã bị kết án tử hình vì tham gia các vụ tấn công khủng bố Mumbai cách nay 3 năm, cũng sẽ được tính vào quy mô dân số chung.
Trong một sự kiện chưa có tiền lệ, người ta cũng sẽ ghi lại số người chuyển giới, người bị thiến bộ phận sinh dục, số cặp vợ chồng đang ly thân và những đôi đã ly hôn. Mại dâm và ăn xin được đưa vào danh sách nghề nghiệp, đồng thời nhiều loại hình tật nguyền mới cũng được bổ sung.Lần đầu tiên Ấn Độ cho phép cư dân được lựa chọn giới tính “khác” bên cạnh các giới tính nam và nữ. Các điều tra viên cũng sẽ để ý xem từng người dân đang sống ở trong các ngôi lều vách đất hay trong nhà với tường bê tông. Họ cũng kiểm tra xem người dân theo tín ngưỡng nào, sử dụng ngôn ngữ gì, tình trạng việc làm, trình độ giáo dục và tiêu chuẩn sống ra sao. Họ cũng hỏi về tình trạng sở hữu điện thoại di động, máy tính, điều kiện tiếp cận với nước sạch và liệu ai đó có tài khoản ngân hàng không.
Để thực hiện một khối lượng công việc khổng lồ như trên, khoảng 2,7 triệu điều tra viên sẽ được huy động. Mỗi điều tra viên sẽ phải đến gõ cửa từ 124 - 300 ngôi nhà trong 20 ngày tới để kiểm kê số người sống tại 240 triệu hộ gia đình. Họ được trả 6.000 rupee (132 USD) cho công việc điều tra. Rất nhiều giáo viên đã được huy động làm điều tra viên do họ dễ tiếp cận với các hộ gia đình và nhận được sự hợp tác tốt hơn khi đặt các câu hỏi mang tính riêng tư, như tuổi, giới tính và thu nhập cá nhân.
 Chủ tịch đảng Quốc đại Sonia Gandhi (phải) trả lời câu hỏi của một điều tra viên dân số |
Hệ thống đẳng cấp, dựa trên các tư tưởng xa xưa về sự thuần khiết và ô uế của mỗi người ngay từ khi sinh ra từ 2.000 năm qua, hiện vẫn tồn tại trong xã hội Ấn Độ. Nó quyết định cuộc sống, vị trí, hôn nhân, cơ hội... của mỗi người trong xã hội. Nó cũng là nguyên nhân của vô số vụ tranh giành lợi ích đẫm máu và những vụ giết người vì danh dự. Việc thu thập dữ liệu về đẳng cấp đã bị hủy bỏ sau khi Ấn Độ giành độc lập hồi năm 1947. Sự phân biệt đẳng cấp cũng bị cấm trong hiến pháp nước này. Tuy nhiên các rào cản về đẳng cấp vẫn tồn tại dai dẳng trong xã hội.
Khi được đặt lên bàn thảo luận hồi năm ngoái, việc thống kê đẳng cấp đã gây ra nhiều phản ứng trái chiều trong dư luận lẫn Chính phủ. Những người chống đối cho rằng chính thức hóa hệ thống đẳng cấp là khơi sâu những mâu thuẫn, bất công trong xã hội. Tuy nhiên, những người ủng hộ lại cho rằng sự thống kê đẳng cấp sẽ giúp Chính phủ đưa ra các chương trình phúc lợi hiệu quả hơn cho các tầng lớp ở đẳng cấp thấp.Được biết hoạt động kiểm đếm dân số sẽ dừng lại vào cuối tháng 2 và việc kiểm tra lại dữ liệu thu được sẽ diễn ra cho tới tận ngày 5/3. Thông tin về dân số của từng địa phương có thể sẽ được sớm công bố nhưng dữ liệu cuối cùng, đã qua các khâu thống kê và xử lý, sẽ chỉ xuất hiện sau 2 năm nữa.
