(TT&VH) - Hàng chục quán ăn mất vệ sinh xung quanh khu Trường ĐH Quốc gia TP.HCM là nguồn nguy cơ cao gây ngộ độc thực phẩm. Thế nhưng trong suốt thời gian dài, cơ quan chức năng vẫn không thể kiểm soát nổi.
Kinh hoàng từ quán cơm “bẩn”
Chúng tôi có mặt tại khu Trường ĐH Quốc gia TP.HCM (ĐHQG) vào lúc 8h30 sáng để tìm hiểu “công nghệ” chế biến thực phẩm giá “bèo” ở đây. Bao quanh khu kí túc xá (KTX) có rất nhiều quán cơm, các nhân viên của một số quán đang hì hục rửa rau, cạo lông giò lợn gần ngay miệng cống thoát nước. Nước thải cứ vô tư tạt ra ngoài đường và những túi ni-lông đựng đầy thực phẩm trên nền đất dính dầu, mỡ, bên cạnh là lỉnh kỉnh những bếp than, bếp lò bám muội than đen quánh lại.
Phía sau một quán cơm rộng chưa đến 16 m2, bà chủ quán với cô nhân viên mặt vã mồ hôi, tay trần, ống quần kéo lên tận đầu gối đang thực hiện các công đoạn sơ chế thực phẩm. Cô nhân viên ngồi thái thịt, nhặt rau còn bà chủ quán với bàn tay trần nhúng cả vào thau thực phẩm khác để tẩm ướp gia vị. Vị trí sơ chế thực phẩm này là… nhà vệ sinh bẩn thỉu.
11h, các quán cơm xung quanh khu ĐHQG bắt đầu chật kín khách. Giữa trưa nắng bà chủ quán vẫn tay trần, người và mặt nhễ nhại mồ hôi đang ra sức phục vụ thực khách. Thỉnh thoảng, ruồi nhặng cứ vo ve làm cho bà chủ phải quơ tay để xua đuổi những “vị khách không mời”. Đằng sau nơi sơ chế thực phẩm lúc sáng trở thành khu vực rửa bát đĩa.
Một quan cơm tạm bợ tại khu ĐHQG TP HCM
Em N.Q.Đ, sinh viên năm thứ nhất, Khoa Ngôn ngữ, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, cho biết đa phần sinh viên không ăn tại căng tin KTX trong khi căng tin vẫn có thể đáp ứng nhu cầu của 7.500 sinh viên đang lưu trú tại đây. Lý do là: “Tính trung bình thì giá bán tại các căng tin không cao hơn so với các quán ăn đường phố, nhưng chúng em vẫn thích ra ngoài ăn hơn vì cách nấu ăn ngon và nhiều loại giá phù hợp hơn”.
Đây là một trong hàng ngàn lý do để nhiều sinh viên ra ăn tại những quán ăn như vậy. Lý do chủ yếu nhất là khả năng tài chính eo hẹp của các em sinh viên, các quán ăn mất vệ sinh này có lợi thế hơn vì đáp ứng mọi nhu cầu của sinh viên. Thế nhưng, để có được giá rẻ thì các chủ quán sẵn sàng mua thực phẩm với chất lượng kém.
Bà Cao Bích Vân, cán bộ trạm y tế – kiêm cán bộ thanh tra VSATTP P.Linh Trung, Q.Thủ Đức, TP.HCM, cho biết: Khi đoàn thanh tra liên ngành tiến hành kiểm tra các hàng quán chế biến kinh doanh thực phẩm thì những vi phạm thường thấy là: Nhân viên không khám sức khỏe định kỳ, nguồn thực phẩm không rõ nguồn gốc và không tham gia tập huấn VSATTP.
Ông Đỗ Huy Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm quản lý KTX ĐHQG, bức xúc: “Chính tôi là người trực tiếp đi khảo sát giá, tuy rằng chi phí cho thành phẩm có cao do nguồn thực phẩm của các căng tin KTX được mua có xuất xứ rõ ràng, có kiểm dịch, nhân viên các bếp ăn đều được tập huấn đầy đủ về VSATTP, khám sức khỏe định kỳ và chi phí cho công tác quản lý, song vẫn đảm bảo giá bán trong căn tin và giá bán tại các hàng quán bên ngoài không chênh lệch nhiều. Tuy nhiên nhiều sinh viên vẫn chọn ăn ở ngoài”.
Bà Nguyễn Thị Trọng, Phó trưởng Trạm Y tế KTX, cho biết: Từ đầu năm 2009 đến nay, đã có 4 sinh viên phải đưa đi cấp cứu do ăn thực phẩm từ các hàng quán bên ngoài KTX.
Khu vực bếp bừa bộn của một quán ăn
Cơ quan chức năng chào thua
Ông Lê Trường Giang, Phó Giám đốc Sở Y tế TP HCM, cho biết: Nhiều cơ sở sản xuất chế biến kinh doanh chưa có ý thức thực hiện vệ sinh anh toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, UBND các phường, xã chưa triệt để xử phạt đối với cơ sở chưa có giấy chứng nhận và bộ máy quản lý VSATTP vẫn còn thiếu và yếu, đặc biệt là tuyến quận, huyện và phường, xã.
Ông Trần Tấn Minh, Chủ tịch P.Linh Trung, bức xúc: Hiện nay khu vực khu phố 6, P.Linh Trung, Q.Thủ Đức là điểm giải tỏa trắng cho nên không cấp giấy phép kinh doanh cho bất cứ hàng quán nào trên địa bàn. Những người buôn bán hàng quán tại khu phố 6 này đều là dân tạm cư, do vậy công tác quản lý về nhân khẩu, quản lý về VSATTP là rất khó khăn. Hoạt động kinh doanh chế biến thực phẩm của các hàng quán này là không phép. Nhưng khi cơ quan chức năng đến lập biên bản và đình chỉ hoạt động thì lập tức ngày hôm sau lại xuất hiện quán khác, thậm chí vẫn là ở nơi cũ nhưng thay tên, đổi chủ còn chủ cũ thì “lặn” mất tăm không xuất hiện.
Hiện P.Linh Trung có 156 quán ăn nhưng chỉ có 45 quán được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP. Bà Cao Bích Vân cho biết: Dù có kêu gọi hay yêu cầu, chủ quán ăn vẫn chây ì không nộp đơn xin thẩm định VSATTP để từ đó cơ quan chức năng có cơ sở tiến hành kiểm tra và cấp giấy chứng nhận. Đây là hành vi bất hợp tác của một số chủ quán, thậm chí cơ quan chức năng mời lên tập huấn về VSATTP mà vẫn không chấp hành, nhất là các chủ quán tại khu phố 6.
Kinh hoàng từ quán cơm “bẩn”
Chúng tôi có mặt tại khu Trường ĐH Quốc gia TP.HCM (ĐHQG) vào lúc 8h30 sáng để tìm hiểu “công nghệ” chế biến thực phẩm giá “bèo” ở đây. Bao quanh khu kí túc xá (KTX) có rất nhiều quán cơm, các nhân viên của một số quán đang hì hục rửa rau, cạo lông giò lợn gần ngay miệng cống thoát nước. Nước thải cứ vô tư tạt ra ngoài đường và những túi ni-lông đựng đầy thực phẩm trên nền đất dính dầu, mỡ, bên cạnh là lỉnh kỉnh những bếp than, bếp lò bám muội than đen quánh lại.
Phía sau một quán cơm rộng chưa đến 16 m2, bà chủ quán với cô nhân viên mặt vã mồ hôi, tay trần, ống quần kéo lên tận đầu gối đang thực hiện các công đoạn sơ chế thực phẩm. Cô nhân viên ngồi thái thịt, nhặt rau còn bà chủ quán với bàn tay trần nhúng cả vào thau thực phẩm khác để tẩm ướp gia vị. Vị trí sơ chế thực phẩm này là… nhà vệ sinh bẩn thỉu.
11h, các quán cơm xung quanh khu ĐHQG bắt đầu chật kín khách. Giữa trưa nắng bà chủ quán vẫn tay trần, người và mặt nhễ nhại mồ hôi đang ra sức phục vụ thực khách. Thỉnh thoảng, ruồi nhặng cứ vo ve làm cho bà chủ phải quơ tay để xua đuổi những “vị khách không mời”. Đằng sau nơi sơ chế thực phẩm lúc sáng trở thành khu vực rửa bát đĩa.
Em N.Q.Đ, sinh viên năm thứ nhất, Khoa Ngôn ngữ, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, cho biết đa phần sinh viên không ăn tại căng tin KTX trong khi căng tin vẫn có thể đáp ứng nhu cầu của 7.500 sinh viên đang lưu trú tại đây. Lý do là: “Tính trung bình thì giá bán tại các căng tin không cao hơn so với các quán ăn đường phố, nhưng chúng em vẫn thích ra ngoài ăn hơn vì cách nấu ăn ngon và nhiều loại giá phù hợp hơn”.
Đây là một trong hàng ngàn lý do để nhiều sinh viên ra ăn tại những quán ăn như vậy. Lý do chủ yếu nhất là khả năng tài chính eo hẹp của các em sinh viên, các quán ăn mất vệ sinh này có lợi thế hơn vì đáp ứng mọi nhu cầu của sinh viên. Thế nhưng, để có được giá rẻ thì các chủ quán sẵn sàng mua thực phẩm với chất lượng kém.
Bà Cao Bích Vân, cán bộ trạm y tế – kiêm cán bộ thanh tra VSATTP P.Linh Trung, Q.Thủ Đức, TP.HCM, cho biết: Khi đoàn thanh tra liên ngành tiến hành kiểm tra các hàng quán chế biến kinh doanh thực phẩm thì những vi phạm thường thấy là: Nhân viên không khám sức khỏe định kỳ, nguồn thực phẩm không rõ nguồn gốc và không tham gia tập huấn VSATTP.
Ông Đỗ Huy Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm quản lý KTX ĐHQG, bức xúc: “Chính tôi là người trực tiếp đi khảo sát giá, tuy rằng chi phí cho thành phẩm có cao do nguồn thực phẩm của các căng tin KTX được mua có xuất xứ rõ ràng, có kiểm dịch, nhân viên các bếp ăn đều được tập huấn đầy đủ về VSATTP, khám sức khỏe định kỳ và chi phí cho công tác quản lý, song vẫn đảm bảo giá bán trong căn tin và giá bán tại các hàng quán bên ngoài không chênh lệch nhiều. Tuy nhiên nhiều sinh viên vẫn chọn ăn ở ngoài”.
Bà Nguyễn Thị Trọng, Phó trưởng Trạm Y tế KTX, cho biết: Từ đầu năm 2009 đến nay, đã có 4 sinh viên phải đưa đi cấp cứu do ăn thực phẩm từ các hàng quán bên ngoài KTX.
Khu vực bếp bừa bộn của một quán ăn
Cơ quan chức năng chào thua
Ông Lê Trường Giang, Phó Giám đốc Sở Y tế TP HCM, cho biết: Nhiều cơ sở sản xuất chế biến kinh doanh chưa có ý thức thực hiện vệ sinh anh toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, UBND các phường, xã chưa triệt để xử phạt đối với cơ sở chưa có giấy chứng nhận và bộ máy quản lý VSATTP vẫn còn thiếu và yếu, đặc biệt là tuyến quận, huyện và phường, xã.
Ông Trần Tấn Minh, Chủ tịch P.Linh Trung, bức xúc: Hiện nay khu vực khu phố 6, P.Linh Trung, Q.Thủ Đức là điểm giải tỏa trắng cho nên không cấp giấy phép kinh doanh cho bất cứ hàng quán nào trên địa bàn. Những người buôn bán hàng quán tại khu phố 6 này đều là dân tạm cư, do vậy công tác quản lý về nhân khẩu, quản lý về VSATTP là rất khó khăn. Hoạt động kinh doanh chế biến thực phẩm của các hàng quán này là không phép. Nhưng khi cơ quan chức năng đến lập biên bản và đình chỉ hoạt động thì lập tức ngày hôm sau lại xuất hiện quán khác, thậm chí vẫn là ở nơi cũ nhưng thay tên, đổi chủ còn chủ cũ thì “lặn” mất tăm không xuất hiện.
Hiện P.Linh Trung có 156 quán ăn nhưng chỉ có 45 quán được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP. Bà Cao Bích Vân cho biết: Dù có kêu gọi hay yêu cầu, chủ quán ăn vẫn chây ì không nộp đơn xin thẩm định VSATTP để từ đó cơ quan chức năng có cơ sở tiến hành kiểm tra và cấp giấy chứng nhận. Đây là hành vi bất hợp tác của một số chủ quán, thậm chí cơ quan chức năng mời lên tập huấn về VSATTP mà vẫn không chấp hành, nhất là các chủ quán tại khu phố 6.
Anh Đức
