(TT&VH) - Sự tồn tại của hãng ảnh Pháp nổi tiếng Gamma và công ty mẹ Eyedea đang bị đặt dấu hỏi do mất khả năng thanh toán. Hãng này từng phát triển huy hoàng và hơn 40 năm qua đã cung cấp cho thế giới nhiều bức ảnh đầy giá trị.
Gamma là nạn nhân mới nhất của cơn bão khủng hoảng tài chính trong làng thông tin đại chúng. Hãng này được nhiếp ảnh gia kiêm nhà làm phim huyền thoại Raymond Depardon và bạn hữu sáng lập năm 1966. Nổi bật trong các tay máy của hãng là Gilles Caron, tác giả những bức ảnh về trận đánh giữa bộ đội Việt Nam với lính Mỹ trên đồi 875 ở Đắc Tô vào cuối năm 1967. Năm 1970, nhà nhiếp ảnh tài năng và xông xáo này mất tích ở Campuchia.
Những bức ảnh đoạt giải của Gamma đã xuất hiện trên bìa nhiều tờ báo khắp thế giới và hãng này là nơi khởi dựng sự nghiệp cho các nhiếp ảnh gia huyền thoại như Sebastiao Salgado, William Karel. Song vài năm trở lại đây Gamma luôn phải vật lộn để tồn tại. Cách đây vài hôm, tập đoàn quản lý hãng ảnh này là Eyedea đã thông báo rằng họ không còn khả năng thanh toán do công ty làm ăn thua lỗ. Chúng ta hãy cùng lắng nghe tâm sự của 3 phóng viên ảnh đã gắn bó mật thiết với Gamma.
HUBERT HENROTTE là một trong những thành viên sáng lập hãng Gamma và năm 1973, ông lập ra hãng Sygma. Ông nhớ lại thời kỳ khởi đầu oanh liệt: “Không có Depardon và Caron thì hãng ảnh này không thể gặt hái được những gì mà nó đã có. Caron là nhiếp ảnh gia đầu tiên vượt bán đảo Sinai để tới kênh đào Suez. Ông đã có loạt ảnh phóng sự 18 trang trên tờ Paris Match, trong đó đáng chú ý nhất là bức ảnh ghi lại cảnh thi thể lính Israel nổi lềnh bềnh trên kênh Suez. Tiếp sau đó là một loạt tin và những bức ảnh nổi tiếng khác. Thực ra, hãng có những vấn đề trong cách xử lý công việc, nhưng chủ yếu vẫn dựa trên tình bạn. Gamma là hãng đầu tiên hoạt động theo nguyên tắc 50/50: một nửa thu nhập cho các nhiếp ảnh gia và một nửa thuộc về hãng. Cách làm này kích thích sự sáng tạo của các tay máy, nhất là những người có năng lực. Họ chủ động đi săn ảnh và chụp mọi đề tài. Đó là cuộc cách mạng trong ngành ảnh báo chí Pháp, không giống như ở Mỹ, nơi các phóng viên ảnh được “phân công” đi chụp. Vào thời điểm xảy ra cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa ba đối thủ Sipa, Gamma và Magnum thì tôi tách ra, lập nên hãng Sygma. Thật buồn nếu phải chứng kiến Gamma sụp đổ”.
Jean-Francois Leroy
JEAN-FRANCOIS LEROY là giám đốc của Visa Pour L’Image có trụ sở tại Perpignan (Pháp). Theo ông, lý do khiến Gamma gặp khó khăn như lúc này là do có sai lầm lớn trong cách quản lý. Tai họa của các hãng ảnh hiện nay là từ phía những nhà đầu tư, họ nắm quyền kiểm soát mà chẳng hiểu gì về chuyên môn. Họ muốn lên kế hoạch về mọi thứ nhưng không thể đánh giá đúng các sự kiện. Cuộc cách mạng kỹ thuật số cũng tác động lớn tới sự biến mất của các hãng ảnh Pháp, nhưng kỹ thuật số không thể thay thế được khóe nhìn của những tay máy tài năng. Chỉ với máy ảnh kỹ thuật số thì không thể tạo nên được những bức ảnh đẹp. Hiện nay có nhiều nhiếp ảnh gia lớn. Laurent Van Der Stock, Noel Quidu hay nhiều nghệ sĩ khác vẫn sẽ tiếp tục niềm đam mê của mình. Họ sẽ không dừng lại”.
GEORGE S. BLONSKY là phóng viên ảnh tự do ở London (Anh) và đã cộng tác với Gamma cho tới năm 2005. Ông đã ghi lại nhiều sự kiện khắp thế giới và có những bức ảnh nổi tiếng về Paralympic Games (Thế vận hội dành cho người khuyết tật) ở Bắc Kinh năm 2008. Blonsky vẫn nhớ lần đầu tiên mình tiếp cận Gamma, điều khiến ông ấn tượng nhất không phải thanh thế của hãng mà là thái độ nhiệt tình nơi đội ngũ biên tập đối với các các cộng tác viên. Cách đây vài năm, Blonsky đã không khỏi giật mình khi nghĩ tới việc một hãng ảnh danh tiếng như Gamma lại có nguy cơ bị giải thể.
Lương Tuấn Vĩ