(TT&VH) - Sau khi có tin tối 28/3, trạm quan trắc của Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân thuộc Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam đã phát hiện đồng vị phóng xạ I-131 trong không khí, nhiều người dân đã bày tỏ sự lo lắng về khả năng có thể mây và bụi phóng xạ từ Nhật Bản đã đến nước ta.
>> Chuyên đề: Động đất, sóng thần kinh hoàng ở Nhật Bản
Trong ngày 29/3, Tổ công tác xử lý thông tin sự cố nhà máy điện hạt nhân Fukushima 1 (Bộ KHCN) cho biết: Tại Đông Nam Á, hiện có 2 trạm của Trung tâm dữ liệu quốc gia của Hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân toàn diện (CTBTO) đưa số liệu đến Trung tâm dữ liệu quốc tế là trạm tại Malaysia và tại Phillipines. Tuy nhiên, chỉ trạm tại Phillipines đã phát hiện thấy các hạt nhân phóng xạ.
Chưa biết ngồn gốc
Còn kết quả quan trắc tại Việt Nam cũng ghi nhận được đồng vị phóng xạ nhân tạo là: I-131 với chu kỳ bán rã 8,02 ngày, ở mức rất thấp, không ảnh hưởng đến sức khoẻ con người và môi trường.
Cùng ngày, kết quả quan trắc phóng xạ môi trường tại trạm quan trắc phóng xạ môi trường do Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân quản lý đặt tại thành phố Lạng Sơn đã phát hiện được một số đồng vị nhân tạo trong không khí song với hàm lượng rất nhỏ và không ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt nơi đặt trạm quan trắc phóng xạ
Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam cũng loại trừ khả năng nguồn phóng xạ này có từ những người Việt Nam vừa trở về từ Nhật Bản. Vì những người này đều được kiểm tra từ lúc mới về nước. Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân thuộc Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, cũng đang tiếp tục xác minh về nguồn gốc xuất hiện của đồng vị phóng xạ này.
Theo các chuyên gia, I-131 thực chất là một i-ốt phóng xạ. Khi con người hít vào với hàm lượng cao sẽ gây ra một số bệnh liên quan đến tuyến giáp, nặng gây ra ung thư. Còn nếu ở mức thấp, iốt này không gây ra tác hại. Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt hiện vẫn sản xuất I-131 cho các bệnh viện chữa trị những bệnh liên quan đến tuyến giáp. Theo lưu ý của các nhà khoa học, trường hợp mắc những bệnh hiểm nghèo vì I-131 chỉ có thể xảy ra với những trường hợp tiếp xúc rất gần nhà máy điện Fukushima 1 ở Nhật Bản.
Hàng trăm tấn thực phẩm chờ kiểm tra phóng xạ
Tối qua, Bộ NN&PTNT cũng đã báo cáo với Thủ tướng Chính phủ về vấn đề các thực phẩm chủ yếu nhập khẩu tử Nhật Bản trong thời gian qua.
Bộ cho biết, thực phẩm nhập khẩu gồm động vật thủy sản là cá hồi, cá ngừ, mực, tôm nhập từ tháng 9/2010 đến nay là 10.795 tấn. Nông sản thực vật gồm rau, củ quả tươi các loại như táo, bí đỏ từ 2010 đến nay là 212 tấn, ngoài ra còn các loại sữa do Bộ Y tế quản lý.
Bộ quy định rõ, trước ngày 1/7/2011 sản phẩm động vật thủy sản, động vật trên cạn dạng tươi sống, sơ chế, ướp lạnh, đông lạnh do Bộ NN&PTNT thực hiện việc kiểm tra vệ sinh thú y, bao gồm cả an toàn thực phẩm. Sữa và các sản phẩm từ sữa, rau củ quả tươi các loại do Bộ Y tế thực hiện. Từ ngày 1/7/2011 theo Luật an toàn thực phẩm, các sản phẩm trên do Bộ NN&PTNT thực hiện, riêng sữa chế biến do Bộ Công thương thực hiện.
Theo thông tin từ một số nước như Mỹ, Australia, Nhật Bản... Bộ Y tế Lao động và Phúc lợi Nhật Bản đã tiến hành lấy mẫu 11 loại rau, củ có xuất xứ từ tỉnh Fukushima và một số tỉnh lân cận đã phát hiện có chất phóng xạ vượt mức cho phép. Thủ tướng Nhật Bản đã khuyến cáo người dân không được ăn 10 loại rau thân lá đồng thời yêu cầu ngừng vận chuyển các loại rau trên ra khỏi các tỉnh này, yêu cầu tỉnh Ibaraki bên cạnh tỉnh Fukushima ngừng bán sữa tươi và rau ngò tây vì nhiễm xạ vượt mức cho phép.
Trước thông tin về phát hiện chất phóng xạ có trong thực phẩm vượt quá mức giới hạn cho phép, ngày 29/3, Bộ NN&PTNT đã thống kê số lượng các lô thực phẩm nhập khẩu có nguồn gốc từ Nhật Bản vào Việt Nam từ sau ngày 11/3 là 396,27 tấn thủy sản, được giữ lại cảng để kiểm tra dư lượng phóng xạ chưa cho thông quan.
Bộ NN&PTNT cũng đề xuất với Chính phủ các biện pháp: Các lô hàng thực phẩm có nguồn gốc từ các tỉnh Fukushima, Ibaraki, Tochigi dời Nhật Bản từ sau ngày 11/3 nếu không kèm giấy chứng nhận an toàn phóng xạ của cơ quan có thẩm quyền của Nhật Bản sẽ được giữ lại hết tại cảng để kiểm tra dư lượng chất phóng xạ.
Các lô hàng từ 4 tỉnh nói trên có kèm theo giấy chứng nhận an toàn phóng xạ của cơ quan chức năng Nhật Bản hoặc lô hàng xuất xứ từ 4 tỉnh nói trên sẽ thực hiện việc kiểm tra xác suất 20% số lô hàng nhập khẩu, mỗi 5 lô hàng lại lấy mẫu từ 1 lô để kiểm tra mức độ nhiễm xạ.
Trường hợp phát hiện có nhiễm xạ hoặc nghi ngờ, sẽ thực hiện lấy mẫu gửi đến phòng kiểm nghiệm chỉ định kiểm tra một số chất phóng xạ theo quy định của Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế Codex là Iodine – 131, Cesium – 137...
Bộ NN&PTNT kiến nghị Bộ Y tế sớm ban hành quy định về danh mục thực phẩm và mức giới hạn tối đa về ô nhiễm phóng xạ trên cơ sở tham chiếu của Codex để làm căn cứ triển khai.
Mạnh Cường
