(TT&VH) - Cứ mỗi năm, khi tới dịp Năm mới, Bộ đường sắt Trung Quốc lại đối mặt với một vấn đề muôn thưở: họ phải chở hàng trăm triệu người lao động tỉnh lẻ về quê, rồi đón họ trở lại các thành phố để làm việc khi kỳ nghỉ kết thúc. Và năm nào, câu chuyện đi lại này cũng đều mang tới những cơn ác mộng…
Kết thúc tháng 1 cũng là thời điểm lũ lượt người lao động tỉnh lẻ ở Trung Quốc kéo nhau về quê để ăn Tết. Trong 6 tuần trước và sau lễ mừng Năm mới, Trung Quốc ước tính người dân sẽ thực hiện hơn 3 tỉ hành trình đi lại bằng máy bay, tàu, xe buýt… qua đó góp phần tạo nên một cuộc “di cư” lớn nhất thế giới.
1,4 tỉ lượt người truy cập đặt vé trong 1 ngày
Trong đó áp lực nặng nề nhất đặt lên vai ngành đường sắt Trung Quốc. Hành khách lâu nay vẫn phàn nàn về việc họ phải xếp hàng dài vô tận tại các điểm bán vé tàu, hoặc phải trả giá cao cho những con buôn chợ đen để có tấm vé về quê. Nhưng đó mới chỉ là sự khổ ải đầu tiên, trước khi họ bước chân lên tàu, bắt đầu một hành trình chen chúc, chật chội, kéo dài nhằm có cơ hội được đón xuân mới cùng thân nhân.
Vì thế, năm nay, Bộ đường sắt Trung Quốc (MOR) đã triển khai dịch vụ bán vé tàu qua mạng, nhằm giúp giảm bớt gánh nặng cho người dân. Đó lẽ ra đã là một ý tưởng hay, cho tới khi các máy chủ của dịch vụ này bị nghẽn và sập bởi lượng người truy cập quá đông. Bộ cho biết, riêng trong ngày 9/1, tổng lượng người truy cập vào trang web để đặt vé đã lên tới con số 1,4 tỉ.
Người dân Trung Quốc lũ lượt xếp hàng chờ mua vé tàu
Việc trang web không thể truy cập được đã khiến nhiều khách hàng bất mãn. “Tôi dành cả ngày để truy cập Internet, nhưng không thể vào được trang này” - Fan Zhixin, người làm tại Cục tài chính của Bộ cho biết khi kể lại nỗi thống khổ để có một tấm vé để từ Bắc Kinh về quê. Cuối cùng, cô tới được quầy vé, nhưng khi đó, toàn bộ vé ngồi đã bán sạch và cô buộc phải mua vé đứng. Do hành trình của Fan tới vùng Ulanhot, Nội Mông, nên điều này cũng có nghĩa cô sẽ phải đứng suốt 20 tiếng đồng hồ.
Nhiều nhà phê bình cho rằng hệ thống bán vé mới thực sự lại gây khá nhiều khó khăn cho cộng đồng những người Trung Quốc nghèo nhất, ít giáo dục nhất, vốn có nhu cầu sử dụng dịch vụ đường sắt cao nhất. Việc mua một tấm vé qua mạng yêu cầu một người phải có một tài khoản ngân hàng và đường kết nối với Internet thông qua máy tính hoặc điện thoại di động thông minh. Cả hai điều này đều vẫn khá xa lạ với hàng triệu người lao động tỉnh lẻ ở Trung Quốc, phải ra thành phố kiếm sống bằng những nghề lao động chân tay nặng nhọc như công nhân xây dựng, ô sin…
Bi hài chuyện mua vé tàu
Vì thế, đã có không ít những câu chuyện cười ra nước mắt. Một lao động tỉnh lẻ họ Li nói rằng anh đã phải lập “chiến lược mua vé” với các đồng hương để có được tấm vé về quê tại phía Tây Trung Quốc và sẽ tiếp tục dùng “chiêu” này để trở lại Bắc Kinh. "Tôi cùng vài cộng sự sử dụng 3 máy tính liên tục trong thời gian từ 5-6 giờ đồng hồ” – “Cuối cùng chúng tôi cũng vào được trang web và tôi đặt lấy 2 tấm vé”.
Trải nghiệm của Huang Qinghong còn tệ hơn. “Tôi tới nhà ga 4 lần liền” - Huang, người là tài xế cho một công ty phần cứng ở tỉnh Chiết Giang, thổ lộ - “Khi tôi tới cửa sổ, người ta đã bán nhẵn vé. Chỉ sau đó tôi mới biết mình có thể mua vé trực tuyến”. Huang không biết sử dụng Internet nên ông đã nhờ một nữ kế toán ở công ty giúp đỡ. Song họ không thể truy cập vào trang web và lúc truy cập thành công thì cũng chẳng còn lại tấm vé nào.
Chán nản và phẫn nộ, Huang đã viết một lá thư mở gửi cho Bộ đường sắt và nó được đăng trên một tờ báo địa phương. Trong thư, Huang đã lên tiếng chỉ trích trang web bán vé qua mạng, đồng thời chỉ ra rằng nhiều lao động tỉnh lẻ như ông đều ít học và không biết sử dụng máy tính. "Các ngài chỉ quen với việc ngồi trong các văn phòng có điều hoà nhiệt độ, thưởng trà, hút thuốc và nảy ra ý tưởng mua vé trực tuyến mà chẳng buồn quan tâm tới thực tế cuộc sống của chúng tôi. Liệu các ngài đã bao giờ phải chịu cảnh thống khổ khi xếp hàng mua vé chưa?” – Huang viết.
Lá thư nhanh chóng lan truyền trên mạng và Huang gần như trở thành một người hùng. Huang cuối cùng đã có thể về nhà, khi tờ báo đăng lá thư ngỏ của anh mua tặng anh một chiếc vé máy bay.
Hành trình trở lại thành phố sau Tết
Sự tăng trưởng kinh tế đã tạo động lực lớn khiến hàng triệu triệu người dân nông thôn đổ ra thành phố kiếm sống, để rồi mỗi dịp Tết đến xuân về, họ lại sửa soạn hành trình về quê.
Chính phủ Trung Quốc đã phản ứng với áp lực của những chuyến hành hương khổng lồ này bằng hàng loạt các chính sách dài và ngắn hạn, nhằm tăng cường phát triển hệ thống đường sắt. Tới năm 2010, Trung Quốc đã có hơn 20 tuyến đường sắt chính chạy trên tuyến đường dài 91.000km và mạng lưới này tiếp tục lớn lên.
Hôm 29/1, MOR thông báo họ đã tổ chức thêm 815 đoàn tàu để phục vụ bà con di chuyển sau kỳ nghỉ Tết, tăng tới gần 200 đoàn tàu so với trước Tết. Nhưng dường như những sự chuẩn bị này không thấm vào đâu so với nhu cầu của người dân. Riêng hôm 27/1, ước tính đã có 5,8 triệu người đi lại trên các tuyến đường sắt ở Trung Quốc.
Theo MOR, việc có đông hành khách sử dụng dịch vụ đường sắt, ngoài việc dân nghèo ưa chuộng đường sắt, còn có một lý do khách quan khác là thời tiết ở miền Nam đang rất xấu. Tuyết và mưa lớn ở miền Nam Trung Quốc dự kiến sẽ kéo dài tới tận cuối tháng 1, khiến các con đường bộ trở nên trơn trượt và tầm nhìn bị hạn chế, buộc người ta phải chọn giải pháp an toàn hơn là di chuyển bằng đường sắt.
Tường Linh
