Quốc tế

Người đàn bà "bắc cầu" cho nghệ thuật Việt cổ tới Mỹ

Thứ Hai, 21/09/2009 12:02 | In trang này In bài viết

(TT&VH) - Bảo tàng Mỹ thuật Houston vừa tổ chức một cuộc triển lãm quy mô chưa từng có về nghệ thuật cổ đại của Việt Nam. Đây là triển lãm nghệ thuật chuyên sâu đầu tiên tại Mỹ trưng bày các di vật có ý nghĩa lịch sử, địa lý và văn hóa của Việt Nam trong thời kỳ tiền thuộc địa. Người có công lớn trong việc mở đường cho các tác phẩm nghệ thuật cổ của Việt Nam tới công chúng Mỹ là bà Nancy Tingley.

Quy mô chưa từng có

Bà Nancy Tingley, người giúp đưa văn hóa cổ xưa Việt Nam
tới với công chúng Mỹ.

Phần lớn những gì người Mỹ biết về Việt Nam thường chỉ bó hẹp trong cuộc chiến tranh tàn khốc. Họ không hay rằng Việt Nam đã là một điểm giao thương buôn bán lớn ở Thiên niên kỷ đầu tiên trước Công Nguyên, và chính vì thế mà đây là một “mỏ vàng” cho các nhà khảo cổ. “Tôi có cảm giác rằng chỉ cần lấy xẻng xúc đất lên là bạn có ngay trong tay một cổ vật nào đó” - học giả Nancy Tingley nhận xét. Bà là người tuyển chọn hiện vật (curator) cho cuộc triển lãm “Nghệ thuật Việt Nam cổ xưa: Từ đồng bằng ra biển cả” tại Bảo tàng Mỹ thuật Houston,

Với khoảng 110 tác phẩm có niên đại từ Thiên niên kỷ thứ nhất trước CN tới thế kỷ 17, đây là cuộc triển lãm quy mô lớn đầu tiên tại Mỹ với nội dung giới thiệu nghệ thuật Việt Nam thời kỳ tiền thuộc địa. Trước đó, vào năm 1963, Viện Smithsonian ở Washington có tổ chức một cuộc triển lãm với cùng chủ đề nhưng quy mô nhỏ hơn rất nhiều.

Các hiện vật được nhiều bảo tàng Việt Nam cho mượn, gồm các tác phẩm bằng đồng đỏ, chạm khắc đồ sành, đất nung, đồ kim hoàn tinh xảo, các tác phẩm điêu khắc cổ theo phong cách Ấn Độ giáo và Phật giáo cùng các đồ tùy táng bằng gốm, ngọc, đá quý, pha lê. Rất nhiều các tác phẩm trong triển lãm này chưa từng được giới thiệu tại Mỹ cũng như chưa hề được đem ra khỏi biên giới Việt Nam để trưng bày ở nước ngoài lần nào. Và thực tế cuộc triển lãm ở Mỹ cũng phải mất 20 năm mới có thể diễn ra, sau nhiều nỗ lực của bà Tingley.

20 năm nỗ lực

Tingley lần đầu tiên tiếp cận các bảo tàng Việt Nam để đề nghị mở một cuộc triển lãm về nghệ thuật cổ xưa vào năm 1988, khi bà đang là curator về nghệ thuật Đông Nam Á tại Bảo tàng Nghệ thuật châu Á ở San Francisco. Bà đã tới Việt Nam cùng hai cộng sự. “Vào năm 1988 chẳng có nhiều người Mỹ xuất hiện tại Việt Nam” - Tingley kể với tờ Houston Chronicle - “Dân bản địa cứ nghĩ chúng tôi là người Liên Xô”.

Mọi chuyện không được “xuôi chèo mát mái” như Tingley nghĩ. Trong khi bà nhận được những phản hồi tích cực từ nhiều bảo tàng Việt Nam thì trở ngại lại phát sinh trên con đường ngoại giao. Mỹ và Việt Nam khi đó chưa chính thức bình thường hóa quan hệ ngoại giao và một số quan chức quản lý văn hóa Việt Nam lo ngại rằng các tác phẩm nghệ thuật một khi rời khỏi đất nước sẽ không quay trở lại. Sau 6 năm tích cực vận động, Tingley nhận ra là đã đâm vào ngõ cụt và năm 1994 bà tạm gác lại ý định của mình.

Năm 2001, quan hệ Mỹ - Việt đã được cải thiện đáng kể (sau việc bình thường hóa quan hệ ngoại giao năm 1995). Cùng năm đó, Vishakha Desai - nguyên Giám đốc Bảo tàng Hiệp hội châu Á ở New York, đã tới Việt Nam. Desai đã nói chuyện với các quan chức Việt Nam và hai bên đã đồng ý tổ chức một triển lãm nghệ thuật cổ Việt Nam tại Mỹ. “Họ liên hệ với tôi và hỏi rằng liệu tôi còn hứng thú trong việc mở một triển lãm nghệ thuật Việt Nam cổ đại ở Mỹ không” - Tingley kể.

Mặc dù danh sách các cổ vật ban đầu mà Tingley dự định mang sang Mỹ đã bị thay đổi, nội dung chính của cuộc triển lãm vẫn được giữ nguyên. “Khoảng năm 1993 - 1994, chúng tôi nhận ra rằng tổ chức một cuộc triển lãm Việt Nam - từ thời kỳ khởi đầu cho tới hiện tại là hơi quá đồ sộ. Vì thế tôi đã nghĩ tới ý tưởng nhìn về Việt Nam như một trung tâm thương mại và sử dụng khía cạnh này như một cách để thu hẹp quy mô nhưng vẫn duy trì phần lớn tư tưởng ban đầu của cuộc triển lãm”.

Tác phẩm đất nung "Simhamukha" văn hóa Óc Eo.

4 giai đoạn văn hóa

Bà Tingley chia cuộc triển lãm ra thành 4 phần, theo thứ tự niên đại, trong đó mỗi phần trưng bày những tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu nhất của nền văn minh trong giai đoạn đó:

Giai đoạn văn hóa sơ khởi (Thiên niên kỷ thứ nhất trước CN tới thế kỷ thứ II sau CN) khám phá thời kỳ hoàng kim đầu tiên của văn hóa cổ Việt Nam. Trong giai đoạn này nổi bật văn hóa Sa Huỳnh ở miền Trung và miền Nam Việt Nam cùng văn hóa Đông Sơn ở miền Bắc.

Đồ khảo cổ Phù Nam (Thế kỷ thứ I đến thế kỷ thứ VII sau CN), giới thiệu về đô thị Óc Eo, vốn nằm ở giao lộ thương mại nối các đế chế La Mã, Ấn Độ và Trung Quốc. Đô thị này là một trung tâm sản xuất lớn, nổi tiếng về các sản phẩm trang sức vàng chất lượng cao gắn đá quý hiếm.

Văn hóa Chăm pa (Thế kỷ thứ V đến thế kỷ XV), giới thiệu nghệ thuật của người Chăm chuyên nghề đi biển. Triển lãm trưng bày đồ gốm sứ, đồ kim loại và tượng mang đặc trưng của người Chăm, cho thấy sự giao lưu nghệ thuật và văn hóa giữa Việt Nam, Indonesia, Vương quốc Butuan của Philippines và một số khu vực khác của vùng Đông Nam Á và Ấn Độ.

Buôn bán và giao dịch đồ gốm (Thế kỷ XII tới thế kỷ XVII), giới thiệu thành phố Hội An, từng là trung tâm buôn bán đồ gốm nối Trung Quốc, Ấn Độ với châu Âu. Phần lớn tác phẩm nghệ thuật Việt Nam trong thời kỳ này được tìm thấy trong các cuộc khai quật xác tàu đắm dọc theo bờ biển Việt Nam. Trong đó đáng chú ý là một con tàu buôn từ thế kỷ 15 với hơn 240.000 cổ vật.

“Triển lãm Nghệ thuật cổ đại Việt Nam” diễn ra tại Houston từ ngày 13/9/2009 đến ngày 03/1/2010. Sau đó, các hiện vật tiếp tục được trưng bày tại Bảo tàng Hiệp hội châu Á ở New York từ ngày 2/2 tới 2/5/2010.

Gia Bảo

Tìm hiểu thêm:

ấn độ, bảo tàng, tác phẩm nghệ thuật, của việt, đông nam á, tới việt, cổ đại, cổ xưa, bắc cầu, mỹ thuật, cuộc triển lãm, cổ vật, người đàn bà, nam việt nam, cổ việt, nancy tingley quy

0 thích.

Gửi bình luận

Họ tên bạn:
Email:
	Chọn Avatar
Nội dung:

Trang bình luận

Tin mới

Các tin đã đăng

Giải Âm nhạc Cống hiến

Đọc nhiều nhất

Bình chọn

Theo bạn, hành động tấn công Libya của phương Tây là đúng hay sai?

Đúng
Sai
Nửa đúng nửa sai
Chưa thể kết luận

Thông tin tiện ích

Các giải TT&VH tổ chức

Tư liệu thể thao

Sự kiện qua ảnh

Người đẹp

Các bài nổi bật trong ngày

Đọc gì trên TT&VH ngày 22/05/2012?

Bạn đọc thảo luận

Bảo Chi Lâm - 5/22/2012 10:01:38 AM

Chẳng ai muốn nhìn đội bóng của mình lúc nào cũng đá như thế! Vì họ biết bản chất của bóng đá là phải công hiến...Những giải đấu cúp tính hiệu quả được coi trọng hơn...Vì thế hãy chúc mừng Chelsea và...

Huyền thoại Barca hạ thấp thành quả của Chelsea

Bảo Chi Lâm - 5/22/2012 9:25:14 AM

Năm đầu tiên với THỂ CHẾ BARCA chỉ cần lại có cúp CL là mỹ mãn rồi! Để có lời nguyên CL mới là Barca cứ 3 năm 2 cúp là OK! , Mấy cúp quốc nội không phải là mục tiêu chính!

Iniesta: Vilanova không phải là Guardiola nên đừng mơ về cú ăn ba

tomtep - 5/21/2012 10:42:50 PM

Rafa đã trở lại và lợi hại hơn...Nole. Đẳng cấp là mãi mãi. Ăn thêm RG và Wimbledon năm nay luôn nhé Rafa.

Đánh bại Djokovic, Nadal đòi lại ngôi vương tại giải Rome Masters

Bảo Chi Lâm - 5/22/2012 10:04:09 AM

Mình ghét cái trò nói xấu người cũ! Có giỏi thì lên tiếng khi HLV còn tại vị đi! Bảo sao mình quý Baloteli và Tevez, đó mới là những người đáng trân trọng không đạo đức giả như nhiều kẻ hèn nhát...

Cách mạng nơi hàng công ở Chelsea: "Đá" Drogba, "tẩy" Torres?

Cẩu Đầu Đao - 5/17/2012 1:25:49 PM

Chắc chắn rồi Robin sẽ ra đi vào mùa hè này. Hôm nay Giáo sư tuyên bố cứng cỏi như thế chỉ để làm giá thôi. Vẫn là cậu chuyện chảy máu nhân tài lặp lại, nhưng năm nay có vẻ tình hình khá hơn khi...

Đại diện có mặt ở Etihad, van Persie sắp sang Man City?

Tổng Biên tập: Trương Lê Kim Hoa
Giấy phép số 118/GP-TTĐT ngày 15/06/2011 do Bộ Thông tin
và Truyền thông cấp
Tòa soạn 33 Lê Thánh Tông, Hà Nội
Điện thoại: 04.39331878 Fax: 04.38248600
E-mail: ttvhonline@thethaovanhoa.vn
Web-site: www.thethaovanhoa.vn

Liên hệ quảng cáo
Nguyễn Quỳnh Hoa
Điện thoại: (04) 39330097
Mobile: 0912.4191.97
Email: hoaquynh@thethaovanhoa.vn

Miền Trung
Nguyễn Hữu Quý
Điện thoại: (0511) 3849355
Mobile: 0905.5543.03
Email: ngochoa@thethaovanhoa.vn

Miền Nam
Đỗ Thị Thu Hà
Điện thoại: (08) 39303373
Mobile:0903.1226.33
Email: thuha@thethaovanhoa.vn