(TT&VH) - Ngày 18/8, cựu Tổng thống Hàn Quốc Kim Dae Jung, người được trao giải Nobel Hòa bình năm 2000 vì muốn nối lại tình hữu nghị với CHDCND Triều Tiên, đã qua đời vì bệnh tật ở tuổi 85.
Sống cùng bệnh tật
Báo chí Hàn Quốc cho biết ông Kim Dae Jung đã qua đời do suy đa nội tạng vì viêm phổi. “Ông Kim qua đời vào lúc 13h43 do trái tim đã quá mệt mỏi và nhiều cơ quan nội tạng bị tổn thương” - Park Chang Il, Giám đốc bệnh viện Yonsei Severance ở Seoul, nói - “Ông nhập viện ngày 13/7 vì viêm phổi nhưng tình trạng sức khỏe xấu đi do hệ thống hô hấp bị suy nhược... Trái tim của ông lịm dần vào lúc 13h35 và ngừng đập ít phút sau đó bất chấp nỗ lực cứu chữa của chúng tôi”.
Sống cùng bệnh tật
Báo chí Hàn Quốc cho biết ông Kim Dae Jung đã qua đời do suy đa nội tạng vì viêm phổi. “Ông Kim qua đời vào lúc 13h43 do trái tim đã quá mệt mỏi và nhiều cơ quan nội tạng bị tổn thương” - Park Chang Il, Giám đốc bệnh viện Yonsei Severance ở Seoul, nói - “Ông nhập viện ngày 13/7 vì viêm phổi nhưng tình trạng sức khỏe xấu đi do hệ thống hô hấp bị suy nhược... Trái tim của ông lịm dần vào lúc 13h35 và ngừng đập ít phút sau đó bất chấp nỗ lực cứu chữa của chúng tôi”.

Cựu Tổng thống Hàn Quốc Kim Dae Jung
Trước khi lâm trọng bệnh, ông Kim đã có thời gian dài gặp nhiều điều không may về sức khỏe. Chẳng hạn, ngày 24/ 5/1971, ông bị tai nạn giao thông khi đang tranh cử vào Quốc hội Hàn Quốc, đại diện cho vùng Muan ở tỉnh Nam Jeolla. Có người nghi ngờ chính quyền độc tài Park Chung Hee âm mưu giết hại địch thủ chính trị qua việc dàn dựng vụ “tai nạn”.
Ông Kim chống chọi được với thần chết nhưng phần hông trái bị thương tổn khiến ông phải đi tập tễnh suốt đời. Sức khỏe của ông Kim tiếp tục yếu đi sau 5 năm bị cầm tù dưới thời kỳ độc tài, 3 năm đi lưu vong ở Nhật và hơn 6 năm bị quản thúc tại gia.
Sau khi trở thành tổng thống, ông phải nhập viện vào tháng 4/2002 do mệt mỏi và có vấn đề ở dạ dày. Năm 2003, khi rời ghế tổng thống, ông đã phải trải qua phẫu thuật để mở rộng động mạch vành và chạy thận 3 lần/tuần. Năm 2005, ông Kim gặp rắc rối về sức khỏe một lần nữa vì chứng phù phổi và kể từ đó thường xuyên phải nhập viện.
“Mandela châu Á”
Mặc dù sức khỏe kém, ông Kim Dae Jung vẫn là một trong những người lãnh đạo để lại nhiều dấu ấn lớn ở Hàn Quốc. Tờ Korea Times coi ông là lãnh tụ lớn của đất nước. Còn các hãng tin phương Tây như CNN, BBC thì gọi ông là “Nelson Mandela châu Á”.
Ông Kim sinh trưởng trong một gia đình trung nông tại Tây Nam Hàn Quốc, nơi người dân bị coi là thấp kém hơn ở các khu vực khác. Sau khi học xong, ông làm thuê cho một công ty vận tải biển thuộc sở hữu của Nhật. Ông Kim thành lập một công ty riêng và rất thành công trên con đường kinh doanh. Nhưng sau đó ông lại từ bỏ tất cả để hoạt động chính trị.

Quan hệ liên Triều đã trở nên nồng ấm dưới thời ông Kim Dae Jung
Sau hai lần thất bại, cuối cùng ông Kim đã vào được Quốc hội hồi năm 1961. Nhưng chỉ 3 ngày sau, tướng Park Chung Hee tiến hành đảo chính và giải tán Quốc hội. Ông Kim được bầu lại vào Quốc hội hồi năm 1963 nhưng thái độ phản kháng chính quyền Park đã khiến đời ông vấp phải nhiều sóng gió.
Tháng 8/1973, ông bị các nhân viên mật vụ Hàn Quốc bắt cóc tại một khách sạn ở Tokyo (Nhật Bản). Lẽ ra ông Kim đã bị ném xuống biển nhưng nhờ Washington và Tokyo can thiệp nên ông thoát nạn. Tháng 5/1980, dưới thời chính quyền quân sự Chun Doo Hwan, ông Kim đã bị tống vào tù vì tội phản quốc. Ông bị tòa án quân sự kết án tử hình nhưng sau đó bản án này được bãi bỏ do vấp phải sự phản đối mạnh từ phía Mỹ.
Năm 1987, các làn sóng biểu tình lớn diễn ra tại Hàn Quốc đã chấm dứt sự thống trị kéo dài hàng thập kỷ của các chính quyền quân sự. Nhưng cũng phải tới năm 1997, ông Kim mới giành chiến thắng trong cuộc đua vào ghế tổng thống, sau 4 lần thất bại. Ông chính thức nắm quyền vào tháng 2/1998, đúng lúc cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ châu Á đang tàn phá nền kinh tế Hàn Quốc và buộc nước này phải vay 57 tỷ USD từ Quỹ tiền tệ quốc tế. Dưới sự lãnh đạo của ông Kim, Hàn Quốc đã vượt ra khỏi khủng hoảng, tiến hành những cải tổ kinh tế lớn, thay đổi cơ cấu các tập đoàn kinh tế trong nước.
Trong suốt quá trình cầm quyền, ông Kim chưa bao giờ từ bỏ nỗ lực hàn gắn quan hệ với CHDCND Triều Tiên, thông qua “chính sách Ánh Dương”. “Đây là con đường tốt nhất để chấm dứt tấn thảm kịch quốc gia và giúp đất mẹ được tái thống nhất” - ông Kim nói trong bài phát biểu cuối cùng của mình ở vai trò tổng thống.
Nhiều chính sách đối nội của ông cũng mang tính khoan dung và tha thứ. Được biết một trong những hành động đầu tiên của ông Kim khi nắm quyền tổng thống là ân xá cho Chun, người bị buộc tội tham nhũng, phản quốc. Trước lúc cựu Tổng thống Kim mất khoảng một tháng, Chun đã tới bệnh viện Yonsei Severance thăm hỏi để bày tỏ lòng biết ơn người đã cứu mạng mình.
Tang lễ cấp nhà nước
Hiện nay chính quyền Hàn Quốc đang thảo luận với gia đình cựu Tổng thống Kim Dae Jung về kế hoạch mai táng ông. Theo luật, một lễ tang với nghi thức nhà nước sẽ được tổ chức cho ông Kim, trừ khi gia đình phản đối việc này.
Trong các đời tổng thống Hàn Quốc thì Park Chung Hee, bị ám sát khi vẫn đang nắm quyền, đã được cử hành tang lễ theo nghi thức nhà nước. Tương tự là các cựu tổng thống Choi Kyu Ha và Roh Moo Hyun. Trong khi đó, các cựu tổng thống Syngman Rhee và Yoon Bo Sun lại được tổ chức lễ tang theo tính chất gia đình.
Gia Bảo